“Omikron kan ook een zegen blijken”
Een opvallend positieve stem in de stroom doemberichten over de nieuwe variant. “Omikron kan ook een zegen blijken”, zegt Hugo Tempelman (foto), een Nederlandse arts in Zuid-Afrika. “Ik ben gepast optimistisch. Er gaan nu veel minder mensen dood. Ondertussen doet het virus wel hard de ronde en bouwen we onze immuniteit op. ”
Een coronagolf die zo mogelijk nog harder zal toeslaan dan alle golven die we al achter de rug hebben. De voorbije dagen regent het waarschuwingen over de potentieel verpletterende kracht van de nieuwe omikronvariant. In Engeland gaat het meest pessimistische scenario uit van een nieuwe piek met twee keer zo veel ziekenhuisopnames als bij de tweede – en ergste – golf in januari.
Vanuit Zuid-Afrika, het land waar omikron is ontdekt, weerklinkt een veel optimistischer stem. Nederlander Hugo Tempelman is er al meer dan dertig jaar arts en is betrokken bij het nationale onderzoek naar nieuwe varianten. “Met de deltavariant hadden we bij 16.000 nieuwe besmettingen per dag een sterftecijfer tussen de 200 en 300”, zegt hij. “Nu zien we bij datzelfde aantal besmettingen 10 tot 20 overlijdens. Ook het aantal ziekenhuisopnames en mensen op intensieve zorg ligt een stuk lager. Ik sta met beide voeten in de virusbak, ik doe onderzoek, help patiënten in mijn medisch centrum en voor het eerst zie ik een zich héél snel verspreidende variant en toch blijft mijn kliniek leeg. Dat is frappant.”
Omikron verspreidt zich inderdaad pijlsnel in Zuid-Afrika. Sinds de ontdekking op 23 november – in stalen van half november – ging het aantal dagelijkse coronagevallen er van ongeveer 3.000 naar meer dan 20.000 nu. “Deze variant is nog maar een maand onder ons, maar als het beeld blijft zoals nu, zou omikron weleens een zegen kunnen blijken”, zegt Tempelman. “Door de extreme besmettelijkheid en het lichtere ziektebeeld zou dat positief kunnen zijn voor onze groepsimmuniteit. Dan zijn we ook beter beschermd tegen mogelijke nieuwe varianten die opduiken.”
Niet panikeren
Tempelman pleit er niet voor om alle dijken tegen het virus te slopen, maar hij wil niet terug naar ingrijpende lockdowns. “We moeten blijven vaccineren, en zo snel mogelijk de boosterprikken zetten”, zegt hij. “Ook kinderen tussen 5 en 12 jaar moeten hun vaccin krijgen, want we zien wel opvallend veel besmettingen bij die leeftijdsgroep. En uiteraard moeten we waakzaam zijn voor de meest kwetsbaren. Maar het punt is dat we met dit virus moeten leren leven en niet onze hele maatschappij daaraan aanpassen.”
Experten bij ons hopen met Tempelman dat omikron zich minder fel aandient dan sommigen vrezen. “Maar ik durf er mijn hand niet voor in het vuur te steken”, zegt viroloog Steven Van Gucht. Een van de grote vraagtekens is hoe omikron zich zal bewegen in een vergrijsde samenleving als de onze. In Zuid-Afrika is circa 6,5 procent van de bevolking 65-plus, bij ons is dat 20 procent. (jvde)