Berlin Alexanderplatz - Alfred Döblin
Franz Biberkopf, pas vrijgelaten na 4 jaar opsluiting omwille van onopzettelijke doodslag van zijn geliefde, wil een nieuwe start nemen in het Berlijn van de jaren 1920, maar merkt al snel dat zijn verleden, heden en toekomst schijnlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Vanuit zijn panoptisch overzicht van de minder gegoede delen van de Duitse hoofdstad laat Döblin moeiteloos een scala aan memorabele stemmen over de pagina's vloeien. Hij kon hiervoor goed terugvallen op zijn eerstehands ervaringen als arts in zijn praktijk op het Alexanderplatz. Dit alles doordrenkt hij met een goede laag humor, waarbij de banaliteit van sommige scènes mij erg aan Gerard Reve deed denken, zonder ooit respectloos of puur schertsend te worden. Door die weloverwogen balans tussen tragedie en komedie, tussen spannende actie en diepgaande reflectie, is dit niet louter een aanklacht tegen de slechte opvolging en ondersteuning van ex-gedetineerden in romanvorm, maar een kunstwerk dat voor altijd onlosmakelijk met de prachtige Duitse hoofdstad in mijn gedachten verbonden zal blijven.
Het is bij een roman die zo met structuur en taal experimenteert moeilijk om niet de vergelijking te maken met die andere gerenommeerde grootstadroman (Ulysses), maar Döblin mag zich gerust op eenzelfde schapje als James Joyce in mijn boekenkast vleien. Ik had het boek uit de bibliotheek ontleend, maar zal hem bij een eerstvolgende gelegenheid als ik hem ergens tegen kom zeker op de kop tikken, want dit is het type boek waar ik graag aan word herinnerd wanneer ik later op mijn verzameling terugblik.