De vraag is natuurlijk hoe een dwingende overheidsmaatregel met betrekking tot het bevorderen van de volksgezondheid, zoals bijvoorbeeld de invoering van een suikertaks of in dit geval roken, kan worden gerechtvaardigd. Ik denk dat het van belang is, uiteen te zetten wat het inhoudt om te interveniëren in de keuzes die iemand maakt op leefstijlgebied. Zo’n interventie is te karakteriseren als het ingrijpen in het persoonlijke leven van mensen, met als doel het verbeteren van de gezondheid en het voorkomen van ziektes.
Dit kan vergaand gaan. Het doel van zoiets is immers het bewerkstelligen van een verandering in gedragspatronen. Iets waar ondertussen de meeste mensen hier in het topic zich van bewust zijn, dat dit waarschijnlijk de weg is die we moeten inslaan. Maar aangezien inmenging van de staat in het privéleven van haar burgers doorgaans niet wordt gewaardeerd. En again, dit topic is hier een heel duidelijk voorbeeld van. Moeten er goede redenen worden aangevoerd om ingrijpen te kunnen rechtvaardigen. Voorlopig is hier het uitgangspunt voor dergelijke interventie, het feit dat ongezond gedrag kan leiden tot ziekte en sterfte.
De eerste moeilijkheid van het rechtvaardigen tot zo’n maatregel is te herleiden tot de mogelijkheid van gezondheidsrisico’s voortkomend uit ongezond gedrag. Roken vormt een risicofactor voor onder andere hart- en vaatziekten en kankers. Het is echter niet mogelijk één op één te duiden of een interventie leidt tot het voorkomen van een ziekte. Ook hier kan m’n dit extrapoleren naar jouw cola voorbeeld, door bijvoorbeeld de suikertax die ik eender aanhaalde. Obesitas en overgewicht zijn risico’s voor bijvoorbeeld diabetes, hart en vaat ziekte. Hoe hoger het BMI, hoe hoger het risico op deze ziektes. Wederom niet mogelijk één op één te duiden of het dit wordt voorkomen met een ingreep van de overheid die suikers verbied in een extreem geval, of een suikertax oplegt.
Dus ingrijpen in dagelijkse gedragspatronen zoals hierboven, dat klinkt niet heel vrijblijvend. Het gevaar van zo’n ingreep is het maken van inbreuk op het vrije leven van de mens, wat de meesten die contra zijn hier ook terecht opmerken. En wat ik een goede opmerking vind. Je geeft het zelf ook aan in je laatste zin van hoe ver we dit gaan drijven.
Gezien vrijwilligheid mbt het maken van slechte of ongezonde keuzes een heikel puntje is, kan dit argument overstemd worden door het argument dat het individu mogelijk niet voor een groot formaat Cola of sigaretje zou kiezen als hij of zij over alle informatie, tijd en cognitieve capaciteit zou beschikken om de keuze weloverwogen te maken, zoals
@FlyingHorseman eender al aanhaalde. Het beïnvloeden van deze keuze zou kunnen leiden tot gezondheidswinst en zou dan kunnen bijdragen aan een lang en gezond leven. Maar dan stoot ik op een heikel punt in de rechtvaardiging: mag de overheid claimen te weten wat de burger op de lange termijn wil, ten behoeve van het rechtvaardigen van dwingende maatregelen? Of zoals ik het gisteren zei: De roker kan zelf bepalen wat zwaarder weegt: het genot van een sigaret of de eigen gezondheid. Wederom kunnen we dit uitbreiden naar jouw cola voorbeeld.
Het is een gevaarlijke slinger in ieder geval als je er verder over gaat nadenken. Op dit moment heeft iedere burger een eigen visie op goed leven, en het recht om daarnaar te leven. Burgers die daar niet toe in staat zijn om die beslissingen te maken, worden daarbij ondersteund. Bijv. mensen met een verstandelijke beperking. Een belangrijke vraag is dan waar de grens tussen competent en incompetent wordt getrokken, als het gaat om maken van zelfstandige keuzes. En OF het wenselijk is dat de overheid aanneemt dat burgers voldoende competenties bezitten om in iedere situatie zelfstandige keuzes met betrekking tot hun levensstijl te kunnen maken.
En nu is het tijd voor een sigaretje