Minder hard gevochten, hoh, West-Europa is gewoon heel snel onder de voet gelopen door de Duitsers. De frontlinies lagen daardoor relatief snel buiten (West)-Europa, tot de geallieerden in de tegenaanval gingen. In tegenstelling tot WO I waar de frontlinie gewoon heel de oorlog lang in België lag. In 1940 was België na 18 dagen bezet, en in 1944 na 10 dagen voor een groot deel weer bevrijd - al zaten de Ardennen toen een tijd knal in de frontlinie, en daar is héél hevig gevochten geweest.
België is voor het grootste deel onder militair bewind geplaatst, waardoor we nog "zelf" in stonden voor het burgerlijk bestuur. Maar voeding was gerantsoeneerd, vanaf 1942 werd de bevolking ook opgevorderd om in de Duitse oorlogsindustrie te gaan werken. Velen Belgen leefden op de vlucht of ondergedoken. En wie bleef moest leven onder het juk en de willekeur van de Duitse bezetter, moest naar aanloop van de bevrijding zowel bombardementen van de geallieerden als vergeldingsacties van de nazi's vrezen, ...
Ik herinner mij de verhalen van mijn grootouders en grootnonkels- en tantes nog goed. Hoe mijn grootvader met de fiets naar Frankrijk is gevlucht, en van daaruit naar Engeland om daar dan zich aan te sluiten bij het leger. Hoe hij daar heel zijn leven getraumatiseerd van was (ik herinner me nog toen ik als snotaap vertelde over hoe cool ik Call of Duty vond, en hij in huilen uitbarste). Hoe mijn grootnonkel ondergedoken leefde in zijn eigen huis, om niet naar Duitsland te moeten gaan. Hoe mijn grootmoeder school liep tijdens de oorlog, en er een groot kruis op het dak van hun school was geverfd in de hoop zo gespaard te blijven van bombardement. Hoe ze lastig gevallen werd door Duitse soldaten (en ze dan een muilpeer verkocht met haar sakosj om vervolgens snel op een vertrekkende tram te springen). Hoe ze bij het begin van de oorlog gevlucht waren voor de Duitsers, terwijl er rond hen gevochten werd en ze na een week al terug naar huis gingen omdat de Duitsers hen tegen dan gewoon al voorbijgestoken hadden.
Die generatie is nu (bijna) niet meer. Maar de idioten die de coronamaatregelen dachten te vergelijken met de oorlog, die hebben duidelijk veel te weinig gesproken met of opgestoken van de generaties die effectief nog oorlog hebben meegemaakt.
Straf toch hé, die verhalen.
Ik denk dat met de generatie die aan het verdwijnen is die WOII inderdaad nog heeft meegemaakt, het besef dat wij hier eigenlijk al heel lang zonder oorlog leven en dat eigenlijk uitzonderlijk is, ook aan het verdwijnen is. Wij hebben de verhalen nog rechtstreeks gehoord van onze grootouders, onze kinderen niet meer. Dat dooft uit.
Nu, uiteraard is er hard gevochten in ons land, vnl dan in de Ardennen. En uiteraard zijn er verhalen uit die oorlogstijd die schrijnend zijn en zijn deze vergelijken met de Covid maatregelen echt idioot en van de pot gerukt. Maar elke generatie heeft natuurlijk zijn eigen besef van hun leefwereld, en de jongere generatie nu is op dat gebied nogal, mja, verwend. Tekenend hoe nu een paar Russische influencers aan het huilen waren omdat Instagram wordt afgesloten in hun land.
Off topic, mijn grootmoeder zaliger haar ouders hadden vroeger een café, beenhouwerij en feestzaal (later een cinema). Die heeft mij verhalen verteld die zo uit Allo Allo leken te komen. Boven het café op zolder zaten effectief gestrande soldaten of verzetsleden terwijl beneden den Duits in het café zat en mijn grootmoeder piano zat te spelen als klein meisje. Ze moest ook met haar fiets vlees rondbrengen en werd eens, door de bombardementen, met fiets en vleeskar en al in de gracht gezwierd, toen een bom vlakbij ontplofte.
Van mijn grootvader langs mijn moeders kant heb ik verhalen gehoord dat ze tijdens de bomalarmen allemaal gingen schuilen in het tunneltje onder de spoorweg vlakbij, die woonde in Ledeberg vlak langs de sporen. De hengsels van de poorten, om die tunnel te kunnen afsluiten, hangen daar zelfs nog aan (grappige anekdote, die tunnel is nog gebruikt in een FC de Kampioenen film, toen Doortje en Pol zogezegd in Frankrijk met hun mobilhome tegen de bovenkant van die tunnel reden). Ook is daar eens een Duitse trein ontspoord met onder andere boter, toen mijn grootvader die boter wou pikken kreeg hij een Duitse Luger naar zich gericht.
De grootvader van mijn vrouw zat ook in het verzet, die werd elk jaar gehuldigd in Limelette, ondertussen zijn al deze verzetsleden gestorven.
Ondanks dat wij zelf deze oorlog niet hebben meegemaakt hebben wij wel de verhalen gehoord uit eerste hand. Net daarom denk ik dat bij onze generatie en die van onze ouders de schrik er heel goed inzit. Want historisch gezien is het toch echt uitzonderlijk dat het hier al zolang oorlogsvrij is. Het leek bijna ondenkbaar dat hier ooit nog oorlog zou uitbreken. Maar niets is eigenlijk minder waar.
