Olga Tokarczuk -
Oer en andere tijden ****
Niet zo lang geleden zong ik de lof over
De rustelozen en sprak ik de wens uit om een verhalende roman van Olga Tokarczuk te lezen, en met name deze
Oer en andere tijden leek mij, een liefhebber van oerverhalen, op het lijf geschreven.
Oer is een bevreemdende plek waar al even bevreemdende personages wonen, die in korte hoofdstukken afwisselend worden gevolgd. We springen van het ene personage naar het andere, van een door een bordspel geobsedeerde landsheer tot een verwilderde man die als een beest in het woud leeft, waarbij sommigen veelvuldig terugkeren en anderen slechts sporadisch of zelfs niet. Ondertussen verstrijkt de tijd in Oer. Soms snel, soms traag, meestal wordt dat in het midden gelaten. Grote delen van het verhaal lijken bovendien buiten beeld te gebeuren.
De poëtische pen van Tokarczuk wist me opnieuw geregeld te raken. Haar proza leeft en brengt Oer tot leven. Tussen de personages door worden er ook hoofdstukken gewijd aan andere zaken. Zo schrijft ze onder andere over het kloppende hart van een zwamvlok, de fundamentele verschillen tussen appel- en perenjaren, en een pepermolen. Het gaat allemaal binnen als zoete koek.
Oer en andere tijden doet bij momenten sterk denken aan
Honderd jaar eenzaamheid. Dat is, vanzelfsprekend, een groot compliment, maar legt anderzijds ook onmogelijke standaarden op die, vanzelfsprekend, niet worden gehaald. We leren de personages zelf iets te weinig in de diepte kennen om echt met hen mee te leven, en dat lijkt zelfs bewust. Het is niet zo dat het boek geen psychologische diepgang heeft, maar het weigert deze te verankeren in het verhaal. Je krijgt eerder een soort lappendeken gepresenteerd van kleine en grote dorpslegendes, die samen een impressie geven van het Poolse plattelandsleven in de 20e eeuw.
Ik ben alleszins nieuwsgierig om nog meer van haar te lezen, want ze heeft een heel unieke stem, maar ik ga er ditmaal wel wat meer tijd laten overgaan, geheel in de geest van Oer.
George Eliot – Middlemarch
Dit klinkt ook echt als iets voor mij, dank!