Alte Meister - Thomas Bernhard
Twee oudere heren, Reger en Atzbacher, bezoeken reeds jarenlang op afwisselende dagen het kunsthistorische Museum te Wenen. Reger besluit echter om redenen die pas op het einde duidelijk worden het patroon te doorbreken, en hij nodigt Atzbacher uit om twee dagen na elkaar een bezoek te brengen.
Dit boek gaat absoluut niet voor iedereen weggelegd zijn. In één doorlopende woordenstroom, zonder onderverdeling in paragrafen of hoodstukken, geeft Atzbacher tweedehands de indrukken en vooral geniale rants van Reger over schilderkunst, muziek, literatuur en filosofie door, op het absurde af. Dit boek heeft voor mij een hoog "OW SNAP" of "DANG GIRL"gehalte, maar het helpt wel als je een beetje bekend bent met de figuren die hij een tweede dood toedient (rip Adalbert Stifter).
Je voelt al van in het begin aan dat er iets dieper onder schuil gaat, een emotionele katalysator die kan verklaren waarom Reger zo fanatiek gehecht is aan zijn zitbankje voor een eerder onopvallend schilderij van Tintoretto, en waarom hij zich tegen de culturele onsterfelijkheid van de "oude meesters" heeft gekeerd. Voor mij had de onderliggende verklaring wel meer onder het oppervlakte mogen blijven zitten, naar het einde toe werd er voor mij iets te expliciet aan zelf-analyse gedaan (ook al is analyse natuurlijk wel de hele pointe van het boek).
Wat ik zo fantastisch vind aan lezen is dat het enkel maar leuker wordt naarmate je meer gelezen hebt, en dat je verbanden kan leggen die je anders misschien niet zou zien. Al na enkele bladzijden deed deze roman qua stijl en structuur mij enorm aan Wittgenstein's Mistress van David Markson denken (dat wel pas later is verschenen). Toen ik het boek uit had, zag ik op de laatste bladzijden in de verdere bibliografie van Thomas Bernhard het boek Wittgensteins Neffe staan. Een beetje opzoekingswerk later blijkt dat Markson zijn roman ongeveer gelijktijdig met die van Bernhard was aan het schrijven, en dat hij zijn boek eerst Wittgenstein's Niece wou noemen, en dan maar daarvan heeft afgezien toen hij op de hoogte werd gebracht van Bernhards publicatie. Zulke anekdotes vind ik geweldig.
.
