Bewaakte school juist onveiliger
Dat bekende argument van de wapenlobby strookt al jaren niet met de realiteit. Niet alleen zijn schietpartijen op scholen – mondiaal bekeken – een nagenoeg exclusief Amerikaanse fenomeen. Gewapende beveiligers maken een school in de praktijk juist onveiliger, wees statistisch onderzoek vorig jaar uit.
De onderzoekers van de Hamline-universiteit in Minnesota bekeken 133 gevallen van en pogingen tot school shootings tussen 1980 en 2019. Uit hun in het wetenschappelijk tijdschrift JAMA gepubliceerde studie blijkt dat de aanwezigheid van bewakers niet leidde tot lagere aantallen gewonden of doden als iemand het vuur opent. Integendeel, ook na correctie voor factoren als locatie of schooleigenschappen ligt het dodental bij schietpartijen 2,83 maal hoger als er een gewapende agent of beveiliger bij de schooldeur- of poort staat.
Het is een duidelijk voorbeeld van ‘het zeer goed gedocumenteerde fenomeen dat de aanwezigheid van een wapen tot meer agressie leidt’, schrijven ze in hun conclusie. ‘De kans op ongelukken neemt toe en zelfs goed getrainde agenten of bewakers kunnen in een fractie van een seconde verkeerde besluiten nemen.’
Bovendien zijn de daders bij massaschietpartijen vaak suïcidaal. Ze plegen hun daad met het doel het zelf uiteindelijk niet te overleven. Het Amerikaans-Engels kent hier de term ‘suicide by cop’ (zelfmoord door agent) voor. De aanwezigheid van een bewapende bewaker of agent kan een getroebleerde schutter in dat geval juist naar een school lokken, in plaats van hem af te schrikken.
Meeste daders kennen de school
Daarnaast zijn schoolschutters vaak geen ‘buitenstaanders’. De onderzoekers turfden dat 70 procent van de daders een zittende leerling of student is op de school of universiteit die ze aanvallen. Bij nog eens 15 procent gaat het om ex-leerlingen. Ook in Uvalde ging de vermoedelijke dader als kind zelf naar de Robb-basisschool. Omdat veel daders bekend zijn met hun doelwit, schrijven de onderzoekers, ‘valt in twijfel te trekken hoe effectief het is om de beveiliging op te voeren of regelmatig active shooter-oefeningen te houden’.
Het duurde in Uvalde ondanks de aanwezigheid van beveiligers en politie lang voordat de schutter gedood werd. Woensdag dook een video op waarop angstige ouders en omstanders zwaar bewapende agenten smeken de school in te gaan, waar schoten te horen zijn. Een agent beveelt de ouders vergeefs dekking te zoeken, maar hij blijft buiten de school.
De dader kwam volgens de lokale autoriteiten eerst een bewaker van de school tegen, die hem niet kon tegenhouden – onduidelijk is of bij hun ontmoeting geschoten werd. Toen hij eenmaal binnen was, vuurde de dader op twee agenten die van buiten kwamen toegesneld. Die agenten raakten gewond. Daarna sloot hij zich op in een klas vol kinderen en ging door met schieten. Alle slachtoffertjes zaten in die klas. Het duurde ongeveer 40 minuten totdat een lid van de grenswacht, opgeroepen als versterking, de schutter kon doden.