Pleegt Israël hier genocide?
De conclusie dat dit het geval is, is inmiddels niet meer aan activisten voorbehouden. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) acht het „plausibel”. En waar eerder mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights Watch en VN-rapporteur Francesca Albanese al van genocide spraken, spreekt inmiddels ook de
directeur van het NIOD van „genocidaal geweld”. Andere NIOD-onderzoekers hadden zich al uitgesproken.
Maar behalve van maatschappelijk debat is genocide ook onderwerp van de wetenschap. En dat onderzoeksveld, genocidestudies, ziet het niet als een ja/nee-vraag, maar als een proces. Geen lichtknopje, maar
een „dimmer”, in de woorden van hoogleraar Holocaust- en genocidestudies Ugur Ümit Üngör van de Universiteit van Amsterdam en het NIOD. En anders dan de publieke opinie zijn de toonaangevende genocideonderzoekers verrassend eensgezind: het kabinet-Netanyahu, zeggen zij, zít in dat proces – volgens de meerderheid zelfs in het eindstadium. Daarom spreken de meeste onderzoekers niet langer alleen van ‘genocidaal geweld’, maar van ‘genocide’.
Ook ploos
NRC het meest gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift in het veld uit, het
Journal of Genocide Research. Dat verzamelde in de afgelopen anderhalf jaar ruim 25 artikelen over de genocidevraag in Gaza, van wetenschappers binnen en buiten genocidestudies. Sommigen problematiseren de term, anderen analyseren genocidale uitspraken van Israëls regering en leger of beargumenteren vanuit een juridisch perspectief waarom het ICJ wel of niet tot een veroordeling zal komen.
Maar ook hier valt op: de meerderheid en álle acht academici uit het veld van genocidestudies zien genocide of ten minste genocidaal geweld in Gaza. En dat is bijzonder voor een veld waarin geen eenduidigheid bestaat over wat genocide zélf precies is.
