Ik heb me geamuseerd om voor de klas waar ik titularis van ben (secundair onderwijs) een scriptje te schrijven dat alle resultaten van mijn leerlingen voor de verschilllende vakken in boxplots per vak plot, met hun individuele resultaten in aangeduid, zo zie ik duidelijk wie waar zit in de klas. Voor de belangrijkste vakken wiskunde en de wetenschappen (het is een wetenschappenklas) heb ik zelfs histogrammen gemaakt waarin ze "vergeleken" worden met andere leerlingen met hetzelfde leerplan (bv. Wetenschappen-Wiskunde ook met Latijn- & Economie-Wiskunde voor het vak Wiskunde).
Alleen al die boxplots tonen mooi aan hoe "waardeloos" het gemiddelde dat wij meegeven eigenlijk is en de mediaan zou niet veel beter zijn:
bv. bij Biologie wordt het gemiddelde gekelderd door een paar outliers die gewoon geen klop gedaan hebben waardoor 3/4 van de klas die wel zijn best deed, met een 80 allemaal ver bovengemiddeld scoort.
bv. bij Wiskunde is zelfs de prestatie ten opzichte van de mediaan vrij betekenisloos, want de spreiding rondom die mediaan is zéér klein, en er zijn slechts 3 outliers: 2 met zware onvoldoendes en één "topscoorder" die los in de 90 scoort, daar waar voor de rest zelfs niemand anders meer dan 70 haalt.
Ik zou natuurlijk een pleidooi kunnen gaan houden om boxplots of andere meer visuele grafieken mee te geven, maar daar zou ik ook geen fan van zijn, want daar heb jij overschot van gelijk: een cijfer voor de leerling zou eigenlijk individueel moeten zijn. Eventueel een percentiel vermelden als extra lof voor de topscoorders moet eventueel nog kunnen. Bij de slechte resultaten moet je sowieso al een onaangenaam gesprek gaan voeren, waarom dan nog natrappen met "betere" gemiddelde resultaten van anderen?
Ik ben échter wel een groot van cijfers wanneer als werkinstrument voor mezelf als leerkracht:
Nu ik het verwerken van mijn cijfers bijna volledig geautomatiseerd heb - ik ben geen informaticus van opleiding, mijn script vertoont nog enkele hiaten waardoor ik nog een aantal ingrepen manueel moet doen - kan ik meer tijd steken in gepersonaliseerde rapportcommentaren:
Doordat ik de cijfers voor mijn eigen vakken zoveel mogelijk per onderdeel van de leerstof opsplitst (onderwerp, theorie vs. oefeneningen indien mogelijk) kan zo ook bij een leerling die slechts 60% behaalde, positieve commentaar komen voor onderdelen waar hij/zij wél goed op scoorde, daar waar ik vroeger te veel afging op het "eindtotaal" dat weinigzeggend was.
Tegelijkertijd ben ik wel zo'n rotzak dat ik bij leerlingen die >80% scoren, ook nog negatieve commentaar durf te schrijven indien ze bij hun 20% die ze verloren toch "zware fouten" maakten of zich bv. misdragen op het vlak van veiligheid tijdens practica.
Een duidelijk zicht op de spreiding van de resultaten binnen de klas, helpt ook om in het achterhoofd te houden bij wie je misschien extra moet remediëren/differentiëren met extra oefeningen.
Ik zou zeker voorstander zijn van een "talentenrapport" zoals JPV dat als voorbeeld uit het lager onderwijs liet zien, ook in het middelbaar in te voeren.
Alleen moet er wat mij betreft dan wél ook ruimte zijn om zwaarder te evalueren, met meer ruimte en respect voor negatieve evaluaties, dat laatste wordt door de toegenomen juridisering van het onderwijs en de digitale communicatielijn tussen school en ouders via Smartschool échter zeer moeilijk.
Verhalen zoals leerlingen die vragen om een slecht cijfer voor Chemie niet online te zetten tijdens het weekend dat ze bij hun vader zitten (gescheiden ouders) omdat ze dan zwaar gestraft worden, zijn mij helaas niet vreemd. Ik ben dan nog zo'n dwaas die eerder meegaat in die vraag van de leerling, omdat het alternatief: een bericht of telefoontje aan de vader over hoe hij zijn kind béter zou opvoeden natuurlijk ook absoluut niet mijn taak is, de keuze hoe ouders hun kinderen opvoeden heb ik terecht niets over te zeggen.