Ik ben landbouwer in bijberoep en ik ben blij dat het slechts in bijberoep is want da's geen inkomen waar je wil van afhangen. Veel van de landbouwers in de buurt pakken een extra job om rond te komen bvb als loonwerker bij andere landbouwers, als arbeider in de groenteverwerkende bedrijven waar ze ook aan leveren of ze hebben hun boerderij verkocht aan de voederbedrijven om hun schulden af te betalen en kweken dan varkens op hun voormalige boerderij als werknemer van die voederbedrijven.
Er zijn wel jaren waar je best wat verdient maar afhankelijk van wat je precies kweekt, zijn er ook jaren waarin je gewoon break even draait of verlies draait. De prijsschommelingen bij sommige producten zijn een pak hoger dan bij andere, bij bv maïs is dat redelijk stabiel, bij aardappelen kan dat van jaar op jaar variëren van 1 tot 20 euro per 100 kilo en zelfs meer, daar kan je in situaties komen waar het zelfs de kost van het oogsten niet meer waard is. Mijn winst varieert van enkele tienduizend per jaar tot een paar duizend in de slechte jaren.
Ik heb de indruk dat de meeste landbouwers hier in de buurt ook niet al te veel grond in eigen bezit hebben. Boerderijen waren een pak kleiner vroeger en de gemiddelde grootte van een boerderij stijgt nog steeds jaarlijks maar da's meestal niet door aankopen maar door pacht (heb ik geen cijfers van ofzo, is op basis van de situatie in onze buurt). Erfenissen zijn het moment waarop de grond van het landbouwbedrijf verdeeld wordt en het kind dat het bedrijf verderzet heeft meestal niet de financiële slagkracht om de andere erfgenamen uit te kopen. Ook op termijn brengt landbouw meestal niet genoeg op om zelf de grond te kunnen kopen. Da's economisch ook geen rendabele beslissing meer, de prijs van landbouwgrond is niet meer direct gelieerd aan het rendement ervan (of toch niet aan het rendement van de landbouwactiviteiten, wel van de verwachte meerwaarde).
Er is ook best wel wat verborgen armoede bij landbouwers, hun ouders en grootouders hebben de tijd nog meegemaakt waar dat wel hard(er) werken was maar waar het financieel ook wel best interessant was en er zijn er veel die niet graag tonen dat het nu niet meer zo goed gaat. Redelijk wat zelfmoorden ook.
Klopt volledig, stuk voor stuk beschrijf je zaken die ik in mijn omgeving al heb gezien:
- Boeren die hun boerderij verkopen aan de voerderbedrijven en dan als werknemer gaan werken op hun voormalig bedrijf. Best triest eigenlijk.
- Boeren die hun oogst (in een sowieso al slecht jaar qua weersomstandigheden) nog liever onderploegen dan te oogsten omdat ze sowieso verlies draaien, en het oogsten en bewaren van het oogstgoed meer geld zou kosten dan de opbrengst die ze er nog voor zouden krijgen.
- Gebrek aan financiële slagkracht bij de volgende generatie om over te nemen. Zie onder (*).
- (Te?) veel eergevoel, (blinde) liefde voor het vak, ... zorgen voor heel wat verborgen armoede en hoge zelfmoordcijfers. Boeren op een kruispunt is daar zelfs voor opgericht.
-Zoals de huizenmarkt onbetaalbaar is geworden voor gewone jonge starters, zo is dat net hetzelfde met de markt voor landbouwgrond. In beide gevallen wordt de markt kapot gemaakt door grote investeerders die wanhopig op zoek zijn naar rendement omdat de ECB de geldkranen maar blijft opendraaien. Die investeerders verstoren de markt compleet, zodat een gezonde link tussen de prijs van de landbouwgrond en het landbouwkundig rendement die je erop kan halen compleet uit elkaar is gespat. Het draait allemaal om speculatie. Speculatie op stijgende prijzen of speculatie op verkaveling. Dat laatste vrolijk in de hand gewerkt door onze overheden en hun slechte en willekeurige ruimtelijke ordening. En hier komen we bij bovenstaand puntje (*) waarom de volgende generatie de financiële slagkracht niet langer heeft om over te nemen.