Net als de rest van Europa moet Duitsland tegen 2030 de CO2-uitstoot van zijn transportsector drastisch verminderen (- 40 procent). Om die ambitieuze doelstelling te halen, wil Berlijn de omslag naar elektrische wagens stimuleren met belastinguitzonderingen en subsidies. Ook de grote Duitse autobouwers Volkswagen en Daimler (Mercedes) investeren miljarden in de ontwikkeling van nieuwe modellen op batterijen (DS 13 maart).
Maar de opmars van elektrische wagens zal de komende jaren de werkelijke Duitse CO2-emissies niet verminderen, blijkt uit een nieuw onderzoek dat het Institut für Wirtschaftsforschung (Ifo) gisteren heeft gepubliceerd. Meer zelfs: over een tienjarige levens*cyclus stoot een elektrische wagen zelfs meer uit dan een vergelijkbare dieselwagen, berekende fysicus Christoph Buchal, van de universiteit van Keulen, samen met Ifo-experts Hans-Dieter Karl en Hans-Werner Sinn. Ze vergeleken daarvoor de CO2-uitstoot van een *Mercedes C220d dieselwagen met die van een elektrische Tesla *Model 3, voertuigen met dezelfde afmetingen uit dezelfde voertuigklasse.
Bruinkool
Dat de balans in het voordeel van de dieselwagen helt, heeft twee redenen. Ten eerste is er energie nodig voor de productie van batterijen, inclusief de ontginning van essentiële grondstoffen, zoals lithium en kobalt. Zo komt bij de productie van de batterij voor een Tesla Model 3 zo’n 11 tot 15 ton CO2 vrij, berekenden de onderzoekers. Als de Tesla tien jaar lang jaarlijks 15.000 kilometer rijdt, is hij al goed voor 73 tot 98 gram CO2 per kilometer. En daar komt nog eens bij dat elektrische wagens in Duitsland gemiddeld meer dan een derde van hun elektriciteit uit bruin- en steenkool halen – veruit de grootste CO2-uitstoters onder de stroomproducenten.
Die twee zaken samen maken dat een Tesla Model 3 over een tienjarige levenscyclus per kilometer 11 tot 28 procent meer uitstoot dan een vergelijkbare Mercedes dieselwagen. De onderzoekers maken daarbij wel enkele veronderstellingen en baseren zich op officiële uitstootgegevens van de oude Europese NEDC-testprocedure, die ondertussen is vervangen door een test die meer de reële uitstoot moet meten.
Maat voor niets
Joeri Van Mierlo, professor elektromobiliteit aan de VUB, deed eerder al een vergelijkbare doorrekening van de levenscyclus van elektrische wagens. ‘Als de energie uit steenkool komt, is er inderdaad amper winst voor het klimaat’, zegt hij. ‘Maar in ons land (dat veel stroom haalt uit CO2-arme kernenergie, red.) is de uitstoot van een elektrische wagen gemiddeld drie à vier keer lager dan die van een auto met een verbrandingsmotor. Als er alleen maar hernieuwbare energie zou worden gebruikt, spreken we zelfs over een factor tien.’
Uit de Duitse vergelijking besluiten dat een elektrische wagen minder goed is voor het klimaat dan een dieselwagen gaat niet op. Maar ze toont wel dat een ommezwaai naar elektrische mobiliteit niet per se tot een forse reductie van CO2 zal leiden. Ook het Internationaal Energieagentschap waarschuwde vorig jaar al dat de elektrificatie van het wagenpark een maat voor niets is als de stroomproductie blijft teren op fossiele brandstoffen.
Luchtvervuiling
De onderzoekers erkennen dat er wel degelijk redenen zijn om wagens elektrisch te laten rijden. Zeker in steden zal de luchtvervuiling verbeteren, doordat ze minder fijn stof en stikstofoxiden uitstoten.
Maar voor het klimaat zetten elektrische wagens weinig zoden aan de dijk, besluiten de onderzoekers. Aan het huidige tempo zal er in Duitsland nog minstens tot 2023 geen extra hernieuwbare energie voorhanden zijn om te gebruiken voor elektrische wagens. En zelfs in Noorwegen, waar stroomproductie door het gebruik van waterkracht bijna emissievrij is, stoten elektrische wagens CO2 uit door de energie die nodig is voor de productie van batterijen. Terwijl Europa ze wel als klimaatneutraal beschouwt en ze autobouwers helpen om de gemiddelde CO2-uitstoot van hun vloot te verminderen. Die mag tegen 2030 niet meer hoger zijn dan 59 gram per kilometer.
? 
.
) maar bijvoorbeeld een bedenking dat, net zoals bij het openbaar vervoer, de verhouding tussen "de fossiele spitsrijder die iedereen kanker geeft" en "het klimaatneutrale EV'tje of OV'tje die iedereen vrij laat ademen" toch troebeler is dan gedacht. Als ik dan de voordelen + de momenteel toegepaste taksen nog in rekening breng, dan blijf ik toch heel vaak op een "mja, is het dat nu" steken. Voor u zal dat allicht anders liggen.