mac-bc zei:
Edit: maar misschien moet ik gewoon mijn mond houden want lage rentes zijn goed voor het beursklimaat (waar ik deels op actief ben) en binnen het komende jaar plan ik ook wel een lening af te sluiten. En exact deze persoonlijke belangen zorgen ervoor dat we allemaal collectief onze kop in het zand steken.
Wat jij beschrijft is eigenlijk de duration gap, het verschil in looptijd tussen de activa en passiva op de balans van een bank. In zijn meest simpele vorm: leningen worden gedekt door spaarboekjes. Wanneer de rente stijgt moet de bank meer betalen voor het geld op de spaarboekjes, maar het krijgt nog steeds evenveel terug voor het geld dat ze uitgeleend hebben.
Maar op zich hoeft dit geen probleem te zijn. Zoals bij alles kan een bank zich daartegen indekken door zijn portefeuille, zowel aan de activa als aan de passiva kant, te diversifiëren. Dat risico kan je in principe zelfs volledig gaan uitsluiten. In de praktijk wordt er echter slechts een deel ingedekt, aangezien er zoals steeds meer winstmogelijkheid is wanneer er meer risico wordt opengelaten. Het risico dat ze lopen wordt dus mee in de berekening van de rentevoeten genomen, en je betaalt daar als ontlener dus steeds mee voor. Dat je nu 1.70% betaalt op lange termijn, terwijl de rente op korte termijn zo goed als 0% is, is deels te verklaren door die risicopremie.
Laten we dus vooral de banken niet afschilderen als arme dutsen, want elke rente die ze geven is gebaseerd op een gigantische berg berekeningen en risico-analyse. En bij het herschrijven van een lening zijn er steeds wederbeleggingskosten te betalen, net om die verstoorde balans van de bank weer recht te kunnen trekken.
Vergeet ook niet dat de financiele crisis niet veroorzaakt is door mensen te laten lenen aan een te lage rentevoet, maar door aan mensen te lenen die eigenlijk geen lening zouden mogen krijgen. Was de risico-analyse daarvan grondiger geweest, dan was de situatie heel anders geweest.
En ik ben al zeker geen voorstander van het 'ballonnetje' om geen vaste rentevoeten meer te gebruiken. De reden dat er vaste rentevoeten zijn is om mensen zekerheid te geven. Zekerheid dat ze hun aflossing ook daadwerkelijk kunnen betalen. De dag dat mijn loon (of andere inkomsten) mee stijgt met de rente is de dag dat ik geen probleem heb met zo'n systeem. Laat echter nu de rente naar 10% stijgen, en ik zal geen gelijkwaardige stijging van mijn loon zien. En dus zou ik mijn aflossing niet meer kunnen betalen. Introduceer zo veel checks je wil in zo'n systeem, maar ofwel drijf je er mensen de armoede mee in bij rentestijging, ofwel maak je de voorwaarden zo streng dat er quasi niemand meer kan lenen.