Ik vind ook wel dat er in deze pandemie serieus wat balletjes zijn misgeslagen door de media. Ik acht de berichtgeving van sommige kranten en zenders dan ook deels mee verantwoordelijk voor de 'Aldi vs. Delhaize' gedachtengang rond vaccins zoals
@Carrion het zo mooi stelt, maar eigenlijk
ook voor de zogenaamde 'coronamoeheid' die er bij veel mensen plots is in gekropen.
Dat het nieuws en de actualiteit steeds meer neigt naar snel te verteren soundbites en quotes zonder al te veel tekst en uitleg bij, dat ligt niet enkel aan de media vind ik. Dat is mijns inziens vooral de schuld van social media. Een artikel met een saaie titel en veel uitleg in het artikel zelf gaat niet snel scoren op Twitter en Facebook. Plak daar een ronkende titel op en eventueel een tot de verbeelding sprekende foto en het zal al wel sneller likes en shares vergaren. Ik denk ook dat dat gewoon een teken van de tijden is: we krijgen zoveel indrukken (bericht hier, notification daar, Instagram tag ginder, ...) dat we minder tijd hebben om ons eens 'goed te zetten' voor een artikel of iets dergelijks. Ik zou daar heelder teksten over kunnen schrijven maar dat is weinig relevant dus ik laat dat maar zo.
Sensatiezucht en fast food news
Waar ik vooral een probleem mee heb is die sensatiezucht en dan vooral in de 'slechtere' kranten. Je zag het bijna elke week: expert X zegt terloops iets in een interview en dan wordt daar een kop van gemaakt en dat op de front page gezwierd. Zo kreeg je op een gegeven moment wel elke week iemand anders die de derde golf aan het voorspellen was, en als je dan ziet als lezer dat die golf er maar niet komt dan begin je op den duur toch te denken van '
ja het zal wel zijn met hun gezever,' neen? Dat het in sommige kranten de ene week 'versoepelweek' was en de andere week 'doemweek' hielp ook echt niet.
Men zegt dan nogal snel '
lees dan die rioolkranten niet' maar dat vind ik eigenlijk geen argument. Dat ik die niet lees neemt niks weg van het feit dat dat wel de meest populaire kranten zijn en dus de bron van veel mensen hun nieuws. Ik volg deze hele crisis tamelijk goed op en ben dus nogal op de hoogte van wat sensatie is en wat niet, maar het merendeel van de mensen krijgt hun nieuws enkel via HLN en consoorten. Daarmee wil ik niet zeggen dat zij dommer of minder of ... zijn dan ik, maar zo komen we weer bij mijn vorige punt. Als je de ene dag in je krant leest dat de derde golf er voor de tigste keer zit aan te komen en dan een week later daar niks van ziet (of zelfs berichten leest over mogelijke versoepelingen) dan is het toch al moeilijker om heel die crisis serieus te nemen zou ik denken. Dat schept dan het gevoel van '
niemand weet wat ze doen en ze zien maar wat blijft plakken met hun voorspellingen.'
Zo ook met die vaccins. Sensatie en ronkende koppen krijgen prioriteit op onderbouwde berichtgeving en zo kom je dus tot deze situatie waarin een aanzienlijk deel (toch veel groter dan het had moeten zijn) bepaalde vaccins behandelt als zijnde zwaar inferieur of zelfs ronduit gevaarlijk.
Censuur vs sensatiezucht
Een ander punt dat soms wordt aangehaald in dit debat is 'dus jij pleit voor censuur?' Maar neen. Soms zag je koppen op de front page die gewoon waren gedistilleerd uit iets wat een expert terloops had gezegd in pakweg Terzake. Als je uit een heel interview enkel de juicy bits haalt (in de crisis dus vooral 'de derde golf komt er aan!' of 'het is gedaan en we mogen versoepelen!') om goedkope punten te scoren dan ben je fout bezig. Als je er dan voor kiest om dat:
A) niet te runnen (omdat het gaat over een interview en de mening van 1 persoon en dat dus niet per se front page news is; experts werden toen letterlijk elke dag in studios gezien)
of B) wel te runnen, maar met meer nuancering (dus niet '
Expert: de derde golf komt er aan, het is drie voor twaalf!' maar wel iets als '
Expert: de cijfers stagneren een beetje, dus voorzichtigheid is geboden')
dan doe je niet aan censuur vind ik, dan doe je aan berichtgeving die veel minder neigt naar goedkope sensatie. Was het bijvoorbeeld nodig om elke 'expert' die 'aan de alarmbel trok' op te voeren op de front page? Als een Van Ranst, Vlieghe, Van Gucht, et al gezamenlijk zeggen '
dit gaat niet goed' dan is dat
natuurlijk nieuwswaardig, maar op een gegeven moment leek het er op dat kranten als HLN en het Nieuwsblad gewoon het land afschuimden op zoek naar 'experts' die op het alarm wilden drukken, de ene al wat relevanter dan de andere.
Er was wel degelijk een periode dat de derde golf bijna elke dag werd voorspeld en toch kwam die pas (heel wat) later op gang. Door die rollercoaster berichtgeving zijn denk ik ook veel mensen beginnen afhaken. Natuurlijk ging dat sowieso het geval zijn; de 'steun' voor de COVID aanpak ging na anderhalf jaar sowieso veel minder zijn dan in het begin, maar bepaalde kranten en zenders hebben daar mijns inziens toch echt niet bij geholpen.
Als dit klinkt alsof ik iets coronagerelateerd wil minimaliseren dan wil ik er wel bij zeggen dat dat niet zo is. Ik vond (en vind) dat dit iets is wat we heel serieus moeten nemen, maar ik denk toch wel dat veel mensen een soort van
boy who cried wolf gevoel hadden op den duur. Komt daar dan nog een gevoel van machteloosheid bij ook voor sommigen. Als je al maanden je perfect aan de regels houdt en je ziet dan vrijwel elke dag doemberichten passeren kan het echt goed zijn dat je begint te denken '
ja dan maakt het toch niet uit wat ik doe want het gaat toch sowieso fout' en je vervolgens je biezen pakt om na maanden je grootouders nog eens te bezoeken of weet ik veel wat.
Het verwijtende toontje waarop velen communiceerden heeft
ook niet geholpen vind ik (stel je maar eens voor dat je op je werk elke dag keihard je best doet maar toch de volle laag krijgt omdat anderen het blijven verpesten, ga je dan echt volledig je best blijven doen?) maar dat ligt niet noodzakelijk aan de media want die geven maar gewoon door wat sommigen zeggen bijvoorbeeld.
Sorry voor de rant
Dit is best lang geworden (vandaar ook dat ik er titeltjes bij zet, zo lijkt het minder op een gigantische wall of text) maar ik blijf het echt spijtig vinden hoe de media dit heeft aangepakt
