Ras en gender: Representatie in de filmwereld

Ben je dit aan het vergelijken met een zwarte Helena van Troje, want dat is toch een pak ingrijpender?
Er zijn 2 factoren die mij hier belangrijk lijken:

1)
Ik gaf het aan als een voorbeeld waarom het argument van 'hij past het verhaal aan' niet ongelimiteerd kan gebruikt worden.
Mijn Daens vergelijking gaat verder dan de zwarte Helena. Het is een spectrum. Voor mij is een zwarte Helena waarschijnlijk genoeg om mij uit de magie van de film te halen, omdat het net niet genoeg klopt. Ik had dat ook bij de zwarte vrouwelijke Moriarty in de Enola Holmes films. Ook hier is het een welgekend personage in een film die het verhaal serieus probeert te vertellen. Dan past dat niet.

Als Hitler zwart zou geweest zijn in inglorious bastards, of een andere SS officier, dan zou dat wel passen, omdat dit niet opgevat is als een serieuse vertelling van WO II.

Als er plotseling pinguins verschijnen in de middellandse zee, dan zou mij dat ook uit het verhaal sleuren, ook al vind ik pinguins bijzonder leuke dieren. Het moet passen in de context.

2)
Ik hou niet van de politieke castings. Ik geloof niet dat de keuze artistiek was. Dan gaat het element van 'hij past het verhaal aan voor artistieke redenen' ook niet meer op.



Wat als men Daens in het Japans zou uitbrengen en de locatie verplaatst naar Tokio naast nog een resem andere aanpassingen die het verhaal in Japanse elementen gronden ipv Vlaamse?
Gaan we die boycotten?
Niet als men probeert om de essentie van het verhaal te behouden. En daar zit je aan de essentie: de Oddyssee werd niet verplaatst. Het speelet zich af (veronderstel ik?) op de originele locatie. En dus verwacht ik daar geen Japanse of Vlaamse elementen, wel Griekse. En dus Griekse godinnen.
Wat als men, ik zeg maar iets, Starship Troopers zou verfilmen terwijl je het boek haat en de kern juist respectloos ombuigt van een liefdesbrief aan fascistisch militarisme naar een satirische kritiek daarop? Exact wat Verhoeven deed met zijn adaptatie van Heinlein's boek? Kan dat niet? Gaan we die boycotten?
Ik ken het bronmateriaal niet. Dus ik kan daar niet op antwoorden. Wat een andere reden is waarom hier misschien iets heviger opgereageerd wordt: veel mensen kennen *iets* van Homerus zijn verhaal, dus zo'n duidelijke aanpassingen worden meer beoordeeld.

Zwarte Snape zou ook niet zo'n reactie teweeg gebracht hebben als de boeken van Harry Potter niet bekend waren, of als er al geen hele film geschiedenis aanwezig is waar het personage van Snape zeer gedetailleerd wordt gedefinieerd.
 
Het is Musk en co die er een politiek spel van maken, niet Nolan. Ik vind het argument nooit echt zinnig maar dat je de mensen met racistische motivatie moeilijk kan onderscheiden van de meer gematigde mensen die hier over struikelen is natuurlijk wel het hele opzet van altright. Het is hoe ze hun ideologie verpakken en net zo gemaakt om hun racisme erachter te kunnen verstoppen.

Het hangt ervanaf wat je als de essentie ziet. Iedereen gaat dat anders definieren maar als dat huidskleur is dan vind ik dat misplaatst. De rest van de cast is ook gewoon op en top hollywood en grieken zal je er niet in terug vinden. Ook zal men gewoon modern Engels praten. Maar of dat het nu verplaatst naar onze tijd of niet is niet echt relevant.

Ik ken het bronmateriaal niet. Dus ik kan daar niet op antwoorden.
Ik wel, heb het originele boek hier liggen maar vind ook die adaptatie van Verhoeven fantastisch. Ik breng het maar aan juist om aan te tonen dat respect of trouwheid aan het bronmateriaal helemaal geen vereiste is voor een goeie adaptatie.

Niet dat dat hier aan de orde is want dat Nolan de bron die hij adapteert wel een warm hart toedraagt is vrij duidelijk maar dus zelfs niet zo relevant.
 
De schepen en helmen zijn hier ook al vermeld. Verder is het wel logisch dat casting iets is wat eerst besproken wordt. Het is vaak een van de eerste details die bekend zijn van een film. Of je ziet het op een poster of foto's. De historische correctheid of de kwaliteit van de film kan je pas achteraf beoordelen, maanden of zelfs een jaar later.


Beetje bizar dat je mensen hun wereldbeeld gaat aanvallen omdat ze een blanke vrouw verwachten te zien als Griekse godin? Of een wit personage als sneeuwWITje? Of een oude blanke professor als Moriarty?

Als je dat allemaal wil aanpassen, verzin dan een ander verhaal en doe volledig je eigen ding. Zo'n essentiele zaken aanpassen getuigt van erg weinig respect naar het bronmateriaal en je publiek toe.
De schepen en helmen worden niet vermeldt door zij die hier elk jaar over een andere film of serie komen zeuren over niet-blanke acteurs, da's het punt dat ik maak.

En verder bewijs je dit punt ook gewoon opnieuw. Een filmmaker staat het vrij om bestaande/historische verhalen te adapteren en aan te passen naar een nieuw medium, een nieuw publiek, naar zijn of haar artistieke visie ... maar o wee als je aan de huidskleur of het gender komt. Dan getuigt het van erg weinig respect en moet ie maar iets volledig nieuws verzinnen.

Akkoord, maar de gemiddelde filmkijker wéét dat de gemiddelde Griek er belange niet uitziet als Lupita Nyong'o maar eerder blank is. En dan zeker een relatief bekend personage als Helena of Troy die bekend staat om haar 'fairness' en in de bekendste 'recente' vertolking door Diane Kruger gespeeld werd. Dus het is logisch dat mensen eerder dit opmerken en er kritiek over geven. Je suspension of disbelief wordt nu eenmaal sneller onderbroken wanneer zulke dingen niet kloppen.
Dat men anachronistische schepen of harnassen gebruikt, daarvoor moet je toch al een redelijk grote kennis van de Griekse geschiedenis voor hebben. De gemiddelde filmkijker heeft dit niet. Dus dit ontbreekt de suspension of disbelief niet.

Verder boeit het veel mensen inderdaad weinig als men hier en daar historisch foute dingen gebruikt. Als hij verkeerde harnassen heeft gebruikt is de logische verklaring dat dit ofwel goedkoper was, ofwel beter in beeld past om een of andere reden, ofwel dat hij te lui was om historische accuraatheid na te streven. Over alle opties kan je kritiek geven maar het is toch logisch dat dit geen politiek gevoelige zaken zijn - of denk je dat Nolan een politiek statement wou neerzetten door het gebruik van verkeerde harnassen? Neen toch.
Het gebruik van andersgekleurde acteurs kán wel een politiek statement zijn, dus logisch dat hier heel wat meer discussie over is. Of dat nu in dit geval zo is spreek ik me niet over uit.
Maar het lijkt er imo wel op dat men tegenwoordig heel vaak zwarte acteurs durft gebruiken voor historische blanke personages, of fictieve personages waarin hun blank voorkomen uitvoerig beschreven is. Het omgekeerde zie ik heden ten dage niet snel gebeuren. Als men een film maakt over het leven van een slaaf op een kantoenplantage denk ik niet dat men snel een blanke acteur zou nemen. En terecht. Maar dat onevenwicht is ergens wel een politiek gekleurd gegeven.

Ik wil maar zeggen dat je niet direct overal 'racisme' moet gaan roepen omdat iemand kritiek heeft over de keuze van die actrice. Voor een deel van de critici zal het wel om puur racisme gaan, maar er zijn imo genoeg niet-racistische redenen om die keuze in vraag te stellen.
Dat sommigen de discussie kapen voor puur racistische doeleinden ga ik ook niet ontkennen, maar het is niet omdat bv een Musk weeral zit te ranten op twitter dat élke discussie over dit onderwerp hierdoor verpest moet worden.

Het ding is dat je een filmmaker volledige artistieke vrijheid gunt, maar van zodra het gaat over huidskleur of gender, je zijn artistieke keuzes begint te problematiseren. Waarom is het OK om Agamemnon in een futuristisch ruimtepak te steken, maar is het problematisch om een vrouw geboren uit een ei door een zwarte actrice te laten spelen? Ik schat de gemiddelde filmkijker misschien te hoog in, maar ik mag toch hopen dat zij door hebben dat de gemiddelde Griek - zelfs een koning - 3000 jaar geleden niet met zo'n harnas rondliep? Waarom mag de filmmaker in dat geval wel 'goedkoop' of 'lui' zijn, of een artistiek publiek-verruimend motief nastreven, maar niet wanneer het gaat om zaken als huidskleur?

De verhalen van Homerus zijn gedurende honderden jaren na elkaar continue aangepast geweest zodat het een verhaal bleef waar het publiek zich in kon herkennen. Waarom zouden we dat nu niet meer toelaten?
 
En verder bewijs je dit punt ook gewoon opnieuw. Een filmmaker staat het vrij om bestaande/historische verhalen te adapteren en aan te passen naar een nieuw medium, een nieuw publiek, naar zijn of haar artistieke visie ... maar o wee als je aan de huidskleur of het gender komt. Dan getuigt het van erg weinig respect en moet ie maar iets volledig nieuws verzinnen.
Een nieuw medium is niet aanpassen van het verhaal. Dat is een bestaand verhaal op een andere manier vertellen, meestal met als doel om toch wel zo dicht mogelijk bij het origineel te blijven. Nieuw publiek, wat betekent dat? Artistieke visie, tot op zeker hoogte ook. Zolang het wat een geheel vormt.

Mooi voorbeeld hiervan is 'O Brother, Where Art Thou?' [https://en.wikipedia.org/wiki/O_Brother,_Where_Art_Thou?], wat een volledig andere manier is om het verhaal te vertellen. Hier zou niemand een probleem maken van een zwarte hoofdrolspeler. Omdat de film helemaal niet pretendeert of hint om ook maar een nauwkeurige versie van het verhaal te vertellen.
 
Een nieuw medium is niet aanpassen van het verhaal. Dat is een bestaand verhaal op een andere manier vertellen
Een bestaand verhaal op een andere manier vertellen is niets anders dan het aanpassen van het verhaal. Het doel of het waarom van de aanpassing verandert niets aan het feit dat het verhaal veranderd is.

Feit blijft dat wanneer je voor elke andere verandering je argumenten kan vinden om die aanpassing te nuanceren, te minimaliseren of goed te praten, maar dat niet kan wanneer het gaat om een aanpassing van huidskleur (of gender), je je niet kan verstoppen achter een wens om historische accuraatheid of respect voor het bronmateriaal. Dan is dat niet meer dan een drogreden en ben je in de realiteit aan het protesteren omdat het niet matcht met je wereldbeeld.
 
Een bestaand verhaal op een andere manier vertellen is niets anders dan het aanpassen van het verhaal. Het doel of het waarom van de aanpassing verandert niets aan het feit dat het verhaal veranderd is.
Dat is een groot verschil. De eerste keer dat er een tekening of een film gemaakt wordt van de Odyssey zal men in situaties belanden waar er bronmateriaal ontbreekt. Hoe zag het schip er exact uit, hoe zagen de personages er uit, wat voor weer moeten we die dagen weergeven. En dan ga je naar het bronmateriaal, kijk je wat er wel/niet beschreven is, en extrapoleer je van daar.
Als je dan bewust een boot aanpast naar een jetski of een waterslang aanpast naar een haai, dan ben je het verhaal niet op een andere manier aan het vertellen, dan ben je het gewoon aan het wijzigen. En als je dat dan doet omdat je gesponsord wordt door jetski producenten, of dat er iemand het imago van de waterslang of de haai wil wijzgen, dan ben je mijns inziens verkeerd bezig en moet je niet verbaaasd zijn dat mensen daar op reageren.

En dat heeft absoluut NIETS te maken met iemands wereldbeeld in 2026, wat dat ook moge betekenen.
 
Omdat het niet over jetskis gaat maar over huidskleur en dat wordt door rechtse influencers opgeklopt omdat het niet in hun wereldbeeld past.

Zoals ik eerder reeds zei hoef je ook helemaal niet krampachtig vast te houden aan bronmateriaal. Alhoewel Nolan het verhaal zoals geschreven door Homerus alsook andere adaptaties ervan zoals de Harryhausen films een warm hart toedraagt is dat helemaal geen verreiste en kan een respectloze benadering die volledig afwijkt van de bron evengoed een fantastische adaptatie opleveren zoals bijvoorbeeld Verhoeven's Starship Troopers.
 
Terug
Bovenaan