Het verhaal van Vlaanderen

[Sir.Killalot]

Door naar die serie van Tom Waes te zien krijg je wel het gevoel dat deze "heldhaftige oorlogen" meer weg hadden van een spelletje met de chiro in de bossen van de Limburg, dan van een compleet episch muzikaal dramatisch theatraal modieus... gevecht (Hollywood). Ook eens leuk om de realiteit op die manier te kunnen zien zonder al die show erbij.

Je beseft dat ze bij DeMensen hun budget nog altijd beperkt was, en ze dus geen grootschalige gevechten in beeld kunnen brengen? Dat je niet naar Hollywood moet kijken om historisch accuraat te zijn, absoluut, maar op basis van Het Verhaal van Vlaanderen concluderen dat die oorlogen meer weg hadden van een bosspelletje met de Chiro ... ge leest hier weer dingen.

 

[derp]

Ik blijf wel zien, het is tenslotte mijn geld dat er naartoe gaat, maar ik vond de tweede aflevering al direct een pak minder interessanter. Dat gedeelte waar hij mosselen ging eten bij een 'food archeoloog' kon mij geen bal jeuken. Allez, ja op zich wel tof om te weten dat we hier vroeger geen prei aten enzo maar ik vond dat niet passen om daar ineens een soort van 'komen eten' tussen te knallen.

Ik zal wel een oude mens zijn maar ik denk dat ik het toffer had gevonden om een iets meer sec informatieve reeks te kijken waarin meer ruimte was voor nuance en duiding dan om Ambiorix en zijn kornuiten lang uitgesponnen de Romeinen in de val te zien lokken + lange gevechtsscène, vol spanningsbogen (want aja, dat was die gast van in het begin in die boerderij die nu zijn wraak heeft kunnen nemen!!!!).

Steek dan dat geld in een stomende liefdesscène tussen een Neanderthaler en een Homo Sapiens te maken, denk ik dan.

Waarom spreekt Tom Waes met een sterk, op het randje van plat, Antwerps accent? Kan die man echt niet mooier praten?

Zijn 'R' begint op den duur wel heel fel op te vallen vind ik

 

[ilgonwe]

Zijn sterke tongval is ondertussen onderdeel van zijn TV-persona, we zullen het er moeten bij nemen. Omdat hij nu een tekst afleest en voorbereide vragen moet stellen komt het minder voor dat hij er Antwerpse woorden/zinnen tussen werpt.

De Gallische boerderij was blijkbaar een openluchtmuseum dat ook gebruikt werd in Het verhaal van Nederland, het is mss een bezoekje waard als je meer wil weten over de IJzertijd:

Het Verhaal van Vlaanderen deels gefilmd op de IJzertijdboerderij in Dongen

DONGEN - Enige tijd geleden kreeg de IJzertijdboerderij in Dongen bezoek van een filmcrew van Het Verhaal van Vlaanderen met de bekende presentator Tom Waes. Het resultaat is zondag 8 januari te zien op de Vlaamse zender Een.

www.bndestem.nl

 

[Five-seveN]

Je beseft dat ze bij DeMensen hun budget nog altijd beperkt was, en ze dus geen grootschalige gevechten in beeld kunnen brengen? Dat je niet naar Hollywood moet kijken om historisch accuraat te zijn, absoluut, maar op basis van Het Verhaal van Vlaanderen concluderen dat die oorlogen meer weg hadden van een bosspelletje met de Chiro ... ge leest hier weer dingen.

Uiteindelijk is een legioen maar 5000 man eh. Dat is 1 Lotto Arena waarbij int midden een tennis match gespeeld wordt. Hollywood is zo ver overdreven dat Tom Waes toch wel beter bij de realiteit zit.

 

[beryl]

Ik heb toch nog 2 opmerkingen over deze aflevering.

100% afgaan op het relaas van Caesar kan je niet doen want hij wou natuurlijk zoveel mogelijk troepen hebben en heeft hier en daar het gevaar van de Galliërs wat opgeblazen. Tom Waes zegt zelf dat Caesar een eigen agenda heeft maar de aflevering gaat dan nogal blindelings over in wat neergeschreven staat. Helaas is Caesar in vele gevallen ook de enige overgebleven bron over gebeurtenissen in de Gallische oorlogen, dus het is moeilijk om alles na te gaan.

Op het einde stelt Tom dat 476 een eindpunt was. Tegenwoordig hebben archeologen achterhaald dat de Romeinse cultuur nog tientallen jaren voort bleef leven tot eeuwen zelfs. De neergang van het centrale gezag was al zo lang bezig (zoals in de aflevering ook aangehaald werd van de crisis in de 3e eeuw) dat de man in de straat geen big bang zag maar eerder een sisser, als hij die al merkte. Op dat moment stond deze regio al onder gezag van de Franken die door de Romeinen werden ingehuurd om de gebieden te bewaken.

Beide zijn natuurlijk wel zaken die al vrij diep op de materie in gaan en als je de Galliërs wil samenvatten in een uurtje lijkt het me niet echt opportuun daar zoveel tijd an te besteden. Ze zijn ook beiden wel vermeld dacht ik, zowel dat De Bello Gallico van Caesar's hand was en dat het centraal Romeins bestuur al even aan het afbrokkelen was.

Uiteindelijk zal je over zo'n serie, hoe goed ze ook gemaakt is, altijd de opmerking kunnen maken "dat het allemaal wat genuanceerder, onzekerder of complexer is", niet alleen in zo'n serie trouwens maar iedere keer als iemand ook maar iets zegt over geschiedenis.

 

[JorisBlack]

Ik vond het best weer een interessante aflevering, maar ik was dan ook al veel vergeten van mijn geschiedenislessen in het middelbaar.
Als Limburger interessant om dat verhaal van Ambiorix nog eens te krijgen.

+ een beetje het gevoel van "what have the romans ever done for us"

Of ja, het ging toch lang over hoe vreselijk de romeinse bezetting was voor "ons". En dan daarna pas 'ah ja eeuwen lang stabiliteit, wegenbouw en dus culturele verrijking, handel etc.'

 

[stowaway]

Waarom spreekt Tom Waes met een sterk, op het randje van plat, Antwerps accent? Kan die man echt niet mooier praten?

Ha, ik vroeg mij al af of ik de enige was die zich daaraan stoorde!

 

[Reverz]

Ik heb toch nog 2 opmerkingen over deze aflevering.

100% afgaan op het relaas van Caesar kan je niet doen want hij wou natuurlijk zoveel mogelijk troepen hebben en heeft hier en daar het gevaar van de Galliërs wat opgeblazen. Tom Waes zegt zelf dat Caesar een eigen agenda heeft maar de aflevering gaat dan nogal blindelings over in wat neergeschreven staat. Helaas is Caesar in vele gevallen ook de enige overgebleven bron over gebeurtenissen in de Gallische oorlogen, dus het is moeilijk om alles na te gaan.

Op het einde stelt Tom dat 476 een eindpunt was. Tegenwoordig hebben archeologen achterhaald dat de Romeinse cultuur nog tientallen jaren voort bleef leven tot eeuwen zelfs. De neergang van het centrale gezag was al zo lang bezig (zoals in de aflevering ook aangehaald werd van de crisis in de 3e eeuw) dat de man in de straat geen big bang zag maar eerder een sisser, als hij die al merkte. Op dat moment stond deze regio al onder gezag van de Franken die door de Romeinen werden ingehuurd om de gebieden te bewaken.

476 hebben wij destijds toch vanbuiten moeten leren als jaar voor "De val van het West-Romeinse Rijk". Het Romeinse Rijk blijft dan eigenlijk nog ~1000 jaar stuiptrekkingen vertonen tot de val van het Oost-Romeinse rijk in 1453. Dat waren volgens mij ook de data die ineens gebruikt werden om het begin & einde van de middeleeuwen aan te duiden. Maar uiteraard is dat allemaal een beetje met een korrel zout te nemen. Ze nemen daar de datum uit van het evenement dat waarschijnlijk de grootste impact heeft gehad.
Kijk bv naar WO II: er is niemand die 4 september 1945 als officiële einddatum van WO II neemt, nochtans zitten de Duitsers wel nog tot dan in Spitsbergen. Maar dat is een fait divers, geen kantelpunt.

De bedoeling van dit soort programma's is ook gewoon de algemene geschiedkundige kennis een beetje op te krikken. Niet van de hele Vlaamse bevolking om te toveren tot geschiedkundigen. En ik vermoed dat dat zeker geen kwaad kan. Doet me denken aan een discussie over carnaval met collega's gisteren. Blijkbaar was het afgelopen weekend in Zottegem al carnaval en na wat discussie over het moment waarop dat viel maak ik een opmerking in de trend van "Aalst carnaval is OP carnaval" en die zaten daar met allemaal naar mij te kijken van "Allé, wa zegt den dienen nu? Carnaval OP carnaval? Das toch overal anders???". De historische link met aswoensdag en de start van de vasten was daar volledig weg... en dat waren eigenlijk allemaal mensen die 15 jaar ouder waren dus toch katholieker opgevoed zijn wrs. Als dat soort zaken al niet meer aanwezig zijn dan heb ik weinig vertrouwen in die mensen hun algemene geschiedkundige kennis... en een rudimentaire geschiedkundige kennis kan toch echt geen kwaad.

 

[Chauffagist]

Ha, ik vroeg mij al af of ik de enige was die zich daaraan stoorde!

Niet dat ik iets tegen dat accent heb, want zelf hier bij de bakker hoor je soms niks anders met al die grijze boomers die hier komen wonen, maar voor een programma dat serieus moet over komen vind ik het minder gepast en neigt het veel naar zijn stoer rolletje van in het geslacht de pauw. Bij Gert Verhulst stoort mij dat ook, omdat hij vroeger zo keurig kon praten op de openbare omroep en in Samson en Gert...

Een Kobe Ilsen, Eric Goens, Karl Vannieuwkerke praten toch ook gewoon deftig...

 

[stowaway]

Niet dat ik iets tegen dat accent heb, want zelf hier bij de bakker hoor je soms niks anders met al die grijze boomers die hier komen wonen, maar voor een programma dat serieus moet over komen vind ik het minder gepast en neigt het veel naar zijn stoer rolletje van in het geslacht de pauw. Bij Gert Verhulst stoort mij dat ook, omdat hij vroeger zo keurig kon praten op de openbare omroep en in Samson en Gert...

Een Kobe Ilsen, Eric Goens, Karl Vannieuwkerke praten toch ook gewoon deftig...

Mij ergerde het vooral omdat ik vind dat je als presentator van de openbare omroep toch wel op zijn minst je best mag doen om AN te praten bij zulke programma's. Ik vind zijn aanwezigheid in het programma ook niet echt een meerwaarde. De duiding wordt goed opgevangen door de archeologen en historici erin.

 

[Flappy]

Ik blijf wel zien, het is tenslotte mijn geld dat er naartoe gaat, maar ik vond de tweede aflevering al direct een pak minder interessanter. Dat gedeelte waar hij mosselen ging eten bij een 'food archeoloog' kon mij geen bal jeuken. Allez, ja op zich wel tof om te weten dat we hier vroeger geen prei aten enzo maar ik vond dat niet passen om daar ineens een soort van 'komen eten' tussen te knallen.

Ik zal wel een oude mens zijn maar ik denk dat ik het toffer had gevonden om een iets meer sec informatieve reeks te kijken waarin meer ruimte was voor nuance en duiding dan om Ambiorix en zijn kornuiten lang uitgesponnen de Romeinen in de val te zien lokken + lange gevechtsscène, vol spanningsbogen (want aja, dat was die gast van in het begin in die boerderij die nu zijn wraak heeft kunnen nemen!!!!).

Steek dan dat geld in een stomende liefdesscène tussen een Neanderthaler en een Homo Sapiens te maken, denk ik dan.


Zijn 'R' begint op den duur wel heel fel op te vallen vind ik

Dat zijn allemaal dingen die een beetje typisch-programma's-met-Tom-Waes zijn he. In Reizen Waes gaat hij ook vaak op zoek naar dat soort onnozele maar speciale verhaaltjes om daar dan vrij lang te blijven hangen. Meer dat soort speciallekes dan de grotere verhalen/feiten.

En vooral 5 keer op een aflevering: "Wat is dees", "dit is iet hiel speciaal mannekes",...

 

[beryl]

476 hebben wij destijds toch vanbuiten moeten leren als jaar voor "De val van het West-Romeinse Rijk". Het Romeinse Rijk blijft dan eigenlijk nog ~1000 jaar stuiptrekkingen vertonen tot de val van het Oost-Romeinse rijk in 1453. Dat waren volgens mij ook de data die ineens gebruikt werden om het begin & einde van de middeleeuwen aan te duiden. Maar uiteraard is dat allemaal een beetje met een korrel zout te nemen. Ze nemen daar de datum uit van het evenement dat waarschijnlijk de grootste impact heeft gehad.
Kijk bv naar WO II: er is niemand die 4 september 1945 als officiële einddatum van WO II neemt, nochtans zitten de Duitsers wel nog tot dan in Spitsbergen. Maar dat is een fait divers, geen kantelpunt.

Die 476 is wel nog iets anders omdat het op zich ook een beetje een non-event was in een vrije langzame evolutie zonder echt kantelmoment. De laatste keizer wordt afgezet maar die had al even geen macht meer. Ze hadden bijvoorbeeld ook de eerste plundering van Rome kunnen nemen in 410. Had je iemand in Frankrijk na 476 gevraagd in welk land ie woonde dan had ie waarschijnlijk nog decennia lang "Rome" geantwoord. Er was dan wel geen keizer meer maar de Romeinse instituten bleven op veel plaatsen gewoon doorlopen. De Germaanse inwijkelingen grepen op veel plaatsen wel de macht maar positioneerden zich typisch binnen de Romeinse structuren, zeker in gebieden die al volledig geromaniseerd waren. Iedereen zal zich wel bewust geweest zijn van de chaos en het verlies aan centraal gezag maar het heeft vaak decennia en op sommige plaatsen zelfs tot eeuwen na 476 geduurd vooraleer de lokale bevolking zichzelf niet meer als Romeins inwoners zagen.

 

[Reverz]

Die 476 is wel nog iets anders omdat het op zich ook een beetje een non-event was in een vrije langzame evolutie zonder echt kantelmoment. De laatste keizer wordt afgezet maar die had al even geen macht meer. Ze hadden bijvoorbeeld ook de eerste plundering van Rome kunnen nemen in 410. Had je iemand in Frankrijk na 476 gevraagd in welk land ie woonde dan had ie waarschijnlijk nog decennia lang "Rome" geantwoord. Er was dan wel geen keizer meer maar de Romeinse instituten bleven op veel plaatsen gewoon doorlopen. De Germaanse inwijkelingen grepen op veel plaatsen wel de macht maar positioneerden zich typisch binnen de Romeinse structuren, zeker in gebieden die al volledig geromaniseerd waren. Iedereen zal zich wel bewust geweest zijn van de chaos en het verlies aan centraal gezag maar het heeft vaak decennia en op sommige plaatsen zelfs tot eeuwen na 476 geduurd vooraleer de lokale bevolking zichzelf niet meer als Romeins inwoners zagen.

Het hoeft niet per sé een écht kantelmoment op zich te zijn. Het afzetten van de laatste keizer is toch een symbolisch moment lijkt mij.

Dat die keizer al een hele tijd geen of weinig feitelijke macht heeft doet er weinig of niks toe voor de gemiddelde mens. Het verliezen van die keizerlijke macht is ook niet van de ene dag op de andere gebeurd, dat is een vrij abstract gegeven en moeilijk (onmogelijk) om een exacte datum op te plakken. Men versimpeld het verschrompelen van de keizerlijke invloed dus tot een symbolisch moment: het afzetten van de laatste keizer. Dat is een duidelijke behapbaar stuk informatie voor een niet geschiedkundige en dat moet uiteindelijk toch de bedoeling zijn. 99,99% van alle mensen hebben daar eigenlijk voldoende duiding mee.

Nogmaals: het is niet de bedoeling dat dit soort programma's 100% geschiedkundig correct zijn. Het is vooral de bedoeling dat de massa een brede opfrissing krijgt van de geschiedkundige achtergrond van Vlaanderen, liefst op een entertainende manier.

Dit is een beetje wat uitgelegd wordt in de video in spoiler. Dit is nu eentje specifiek over wetenschap maar hetzelfde geld eigenlijk voor geschiedenis. Mensen moeten niet alle details kennen, ze moeten de brede geschiedenis meekrijgen en hopelijk wordt de interesse van een aantal mensen aangewakkerd en gaan ze nadien zelf meer info zoeken en nuance leren kennen. En indien niet, ze hebben tenminste IETS bijgeleerd dat toch redelijk correct is, gewoon weinig genuanceerd.

Spoiler

YouTube

Bekijk je favoriete video's, luister naar de muziek die je leuk vindt, upload originele content en deel alles met vrienden, familie en anderen op YouTube.

youtube.com

 

[beryl]

Het hoeft niet per sé een écht kantelmoment op zich te zijn. Het afzetten van de laatste keizer is toch een symbolisch moment lijkt mij.

Dat die keizer al een hele tijd geen of weinig feitelijke macht heeft doet er weinig of niks toe voor de gemiddelde mens. Het verliezen van die keizerlijke macht is ook niet van de ene dag op de andere gebeurd, dat is een vrij abstract gegeven en moeilijk (onmogelijk) om een exacte datum op te plakken. Men versimpeld het verschrompelen van de keizerlijke invloed dus tot een symbolisch moment: het afzetten van de laatste keizer. Dat is een duidelijke behapbaar stuk informatie voor een niet geschiedkundige en dat moet uiteindelijk toch de bedoeling zijn. 99,99% van alle mensen hebben daar eigenlijk voldoende duiding mee.

Nogmaals: het is niet de bedoeling dat dit soort programma's 100% geschiedkundig correct zijn. Het is vooral de bedoeling dat de massa een brede opfrissing krijgt van de geschiedkundige achtergrond van Vlaanderen, liefst op een entertainende manier.

Dit is een beetje wat uitgelegd wordt in de video in spoiler. Dit is nu eentje specifiek over wetenschap maar hetzelfde geld eigenlijk voor geschiedenis. Mensen moeten niet alle details kennen, ze moeten de brede geschiedenis meekrijgen en hopelijk wordt de interesse van een aantal mensen aangewakkerd en gaan ze nadien zelf meer info zoeken en nuance leren kennen. En indien niet, ze hebben tenminste IETS bijgeleerd dat toch redelijk correct is, gewoon weinig genuanceerd.

Spoiler

YouTube

Bekijk je favoriete video's, luister naar de muziek die je leuk vindt, upload originele content en deel alles met vrienden, familie en anderen op YouTube.

youtube.com

Het is geen slechte datum, het is gewoon één van de vele datums over een lange periode die gekozen had kunnen worden. Het is ook niet dat het de eerste afgezette keizer was bvb, het bijzondere is eerder dat er nooit een andere keizer in de plaats gekomen is. Mijn punt was eerder dat je het niet kunt vergelijken met het einde van WO2 waar voor en na de datum van overgave van de nazi's wel degelijk een duidelijke scheidingslijn is, zelfs als er nog strubbelingen waren nadien, de vaagheid over wat voor en wat na het West Romeinse rijk was is heel wat groter.

Maar die discussie is inderdaad zo goed als irrelevant voor een samenvatting van een uur, het zou een beetje onnozel geweest zijn moesten ze daar diep op doorgeboomd hebben, wat niet wil zegen dat het hier wel leuk kan zijn het erover te hebben.

 

[Loser]

Mij ergerde het vooral omdat ik vind dat je als presentator van de openbare omroep toch wel op zijn minst je best mag doen om AN te praten bij zulke programma's. Ik vind zijn aanwezigheid in het programma ook niet echt een meerwaarde. De duiding wordt goed opgevangen door de archeologen en historici erin.

Dat is verleden tijd. Die AN is zelfs geen streefdoel meer, en misschien ook wel terecht.
En dat is de rol toch van een presentator? Een beetje vlotter aan elkaar praten, en in dit geval verwoorden wat veel mensen zullen denken. De ongeïnformeerde kijker spelen, zodat we een aanknopingspunt hebben. Anders wordt het bijzonder droog, en schiet je weer voor een stuk je doel voorbij: die geschiedenis brengen voor iedereen, niet alleen voor zij die er al in geïnteresseerd waren.

 

[Sir.Killalot]

Die periodiseringen zijn er ook enkel maar om een beetje orde te scheppen in de chaos voor leken hé. Eenmaal je je een beetje verdiept in de geschiedenis, kijk je daar niet meer naar.

 

[Reverz]

Dat is verleden tijd. Die AN is zelfs geen streefdoel meer, en misschien ook wel terecht.
En dat is de rol toch van een presentator? Een beetje vlotter aan elkaar praten, en in dit geval verwoorden wat veel mensen zullen denken. De ongeïnformeerde kijker spelen, zodat we een aanknopingspunt hebben. Anders wordt het bijzonder droog, en schiet je weer voor een stuk je doel voorbij: die geschiedenis brengen voor iedereen, niet alleen voor zij die er al in geïnteresseerd waren.

Er is een tijd en een moment voor dialecten en lokale tongvallen en duidingsprogramma hoort niet tot die momenten imo. Als ze dat de vrije loop laten horen we over 5 jaar alleen nog West-Vlaams op de openbare omroep en dat hebben we echt niet nodig.

 

[Loser]

Er is een tijd en een moment voor dialecten en lokale tongvallen en duidingsprogramma hoort niet tot die momenten imo. Als ze dat de vrije loop laten horen we over 5 jaar alleen nog West-Vlaams op de openbare omroep en dat hebben we echt niet nodig.

Dit is ook geen duidingsprogramma, maar een entertainmentprogramma. En zelfs al was het een duidingsprogramma, dan zou er nog steeds genoeg ruimte zijn voor regionale varianten. Dat is al jaren het beleid van de VRT. Onder andere hier uiteengezet: https://www.vrt.be/nl/over-de-vrt/n...orrect-taalgebruik-zo-belangrijk-voor-de-vrt/

"Afhankelijk van de doelgroep en de context kan daarmee gespeeld worden. Ook voor experts en gasten in VRT-programma’s geldt een uitzondering. Hun expertise en kennis zijn belangrijker dan hun taalgebruik. Philippe Geubels hoeft in Taboe bijvoorbeeld geen Standaardnederlands te spreken. Zijn humor en persoonlijkheid zijn in die context belangrijker. "

De archeologen hoeven geen AN te spreken, dat is niet hun taak. Zij zijn er voor de duiding. De presentator hoeft geen AN te spreken, zijn taak is de stem van de ongeïnformeerde kijker te verpersoonlijken.

"Vroeger werd er stug vastgehouden aan het Standaardnederlands zoals onze noorderburen het spraken. Tegenwoordig zijn de media een pak informeler en is er meer ruimte voor varianten en talige eigenheid", vertelt Ruud. "Een tongval uit een bepaalde regio wordt minder streng beoordeeld. Taal verandert en evolueert, en VRT gaat daar tot op zekere hoogte in mee."

 

[famtam]

Er is een tijd en een moment voor dialecten en lokale tongvallen en duidingsprogramma hoort niet tot die momenten imo. Als ze dat de vrije loop laten horen we over 5 jaar alleen nog West-Vlaams op de openbare omroep en dat hebben we echt niet nodig.

Daar hebben wij toch ondertitels voor?
Bij ons zijn die ondertitels al zo ingeburgerd dat dialect gewoon kan.
De Hollanders en de Denen zie je dat niet doen.
Zie hier de Nederlandse variant met Daan Schuurman.

 

[Lakigigar]

476 hebben wij destijds toch vanbuiten moeten leren als jaar voor "De val van het West-Romeinse Rijk". Het Romeinse Rijk blijft dan eigenlijk nog ~1000 jaar stuiptrekkingen vertonen tot de val van het Oost-Romeinse rijk in 1453. Dat waren volgens mij ook de data die ineens gebruikt werden om het begin & einde van de middeleeuwen aan te duiden. Maar uiteraard is dat allemaal een beetje met een korrel zout te nemen. Ze nemen daar de datum uit van het evenement dat waarschijnlijk de grootste impact heeft gehad.
Kijk bv naar WO II: er is niemand die 4 september 1945 als officiële einddatum van WO II neemt, nochtans zitten de Duitsers wel nog tot dan in Spitsbergen. Maar dat is een fait divers, geen kantelpunt.

Klopt, maar 1453 is eigenlijk ook niet volledig het einde van het Oost-Romeinse rijk, want enkele rump states van het Byzantium bleven nog een paar jaar bestaan: Morea in Griekenland, Trebizond bij Trabzon in Turkije en Theodoro bij de Krim. Echter zouden al deze gebieden ook door de Ottomanen nog veroverd worden. Theodoro is best interessant omdat het op dat moment bevolkt is door Grieken, maar ook de laatste Goten nog had die zelfs een Germaanse taal spraken. En volgens wikipedia ook nog Alanen (Oost-Iraniërs) en Karaitische Joden (wat een minderheidsgroep binnen het Jodendom is). Gezien Theodoro geen deel meer uitmaakte van Trebizond na de val v. Constantinopel is afhankelijk van je definitie Trabzon of Mangup (13 km van het moderne Sevastopol dat toen nog niet bestond) het laatste stukje Romeinse rijk dat viel, en dus in 1475.