Paar quotes en/of samenvatting
Het valt ook op dat er hier tal van effectief structurele zaken worden aangekaart - dat soort waar men hier maar niet in slaagt om te hervormen.
De overheidsschuld is in België geen detail, en ook de rentelasten zijn dat niet. Vorig jaar ging het om 14 miljard euro. Daarmee betaal je over het hele land het volledige kleuter- en lager onderwijs. Sinds België in 1999 toetrad tot de euro, is op de tijdelijke piek van de eurocrisis na de grote trend nochtans dat de rente zakte, zegt Vanden Houte. De Belgische overheid heeft daardoor voortdurend de rente-uitgaven zien dalen.
Alleen: dat geld is niet als buffer opzijgezet. 'Het is volledig opgesoupeerd', zegt Vanden Houte.
Zonder de rentelasten ging het saldo toen naar 0 en geen enkele regering kreeg het nadien nog echt omhoog.
- Tegenvallers zijn niet voorbereid
Niet alleen de uitgaven voor rentes stijgen de komende jaren, dat geldt ook voor twee andere posten: Defensie en de vergrijzing. Met haar pensioenhervorming slaagde de regering-De Wever er niet in dat probleem op te lossen, maar de stijging wel af te remmen.
- We plooien na crisissen niet terug
De Nationale Bank
onderzocht dat vijf jaar geleden en kwam tot de conclusie dat België goed is in het opvangen van crisissen, maar moeite heeft om dat beleid nadien terug te draaien. Ons land gaf ook in 2000 al meer uit dan onze buurlanden, maar de kloof is de voorbije kwarteeuw gegroeid.
De Vlaamse regering was schuldenvrij toen ze in de bankencrisis KBC redde, maar toen ze de bank doorverkocht, gebruikte ze het geld niet om zelf opnieuw schuldenvrij te worden.
Idem met brugpensioen - dat veel te laat is afgeschaft, gunsttarieven voor iedereen in energiecrisis 2022
- We betalen voor de lieve vrede
Door de Belgische samenleving lopen drie historische breuklijnen: tussen Vlamingen en Franstaligen, tussen vakbonden en werkgevers, en tussen katholieken en vrijzinnigen. Op alle drie die breuklijnen wordt geld uitgegeven om conflicten te ontmijnen.
Ook loonsubsidies passen in dat verhaal, omdat daar het gevecht tussen vakbonden en werkgevers wordt gevoerd. Van alle OESO-landen is België het land met de hoogste lasten op arbeid, maar vervolgens worden veel kortingstarieven toegepast.
België spendeert 4 procent van zijn bbp aan bedrijfssubsidies, wat opnieuw veel is. 4 miljard gaat naar de staatsbedrijven, zoals de NMBS. De rest is
grotendeels een correctie op loonkosten: voor laaggeschoolden (via dienstencheques), voor arbeiders (via ploegenarbeid) of voor innovatie (via onderzoekers).
- We verwachten veel van de overheid
Er lijkt een cultuur te heersen waarbij de Belgen weliswaar graag klagen dat ze veel belastingen betalen, maar tegelijk verwachten dat de overheid alles voor hen oplost. Twintig jaar geleden was de werking van de Belgische overheid - zonder transfers, uitkeringen of subsidies - goed voor 12,3 procent van het bbp, leren
data van de Nationale Bank van België. Vandaag is dat 13,2 procent. Neem er de door de staat gesubsidieerde gezondheidszorg bij en de stijging wordt nog een pak groter.
De overheid doet veel. Via dienstencheques betaalt ze de poetshulpen, wat volgens Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) een
kerntaak van de overheid is, en tijdens de pandemie kregen we
tien gratis treinritten.
Minder anekdotisch is dat privatisering in het publieke debat voor velen een scheldwoord is zodra het over gezondheidszorg, welzijn of onderwijs gaat. De overheid betaalt er vrijwel alles.
Dit vooral door verlaging sociale bijdragen, mogelijkheden cafetariaplannen, andere fiscaal vriendelijke systemen. Ook de indirecte belastingen blijven achter - ons land haalt 15% van de belastingen uit BTW terwijl rijke OESO landen daar 20% halen.
Ook wordt er gesteld dat de bevolking belastingen kotsbeu is - en men er alles aan doet om alle mogelijkheden uit te puren: mgmt vennootschappen, flexi jobs
Er wordt verwezen naar Denemarken - kleine open economie van 6 miljoen inwoners - die hebben een overschot van 2,9% van BBP blijkbaar. Verhoudingsgewijs werken daar 475.000 mensen meer voltijds dan hier