nite zei:
Ik heb het hier inderdaad over rechten in de zin van mensenrechten, wat goed of fout is, dus rechten in de rechtsfilosofische zin. Ik heb het hier niet over rechten in de zin van 'de wetgeving'.
Ik kan er wel mee akkoord gaan als je zegt dat een bepaalde organisatie nodig is om een wetgeving op te stellen. Maar das hier niet relevant. We zijn toch aan het discussiëren of een rookverbod goed of slecht is. Dus is het toch automatisch een morele discussie?
Ik geef toe dat term 'rechten' in het Nederlands nogal dubbelzinnig is. Maar de context in deze discussie: "is deze wet goed of fout", "welke rechten hebben mensen", is toch wel duidelijk het woord rechten hier in zijn rechtsfilosofische betekenis gebruikt wordt en niet in de betekenis van 'wetgeving'.
Het woord 'recht' is een dubbelzinnig woord, maar recht is
altijd gelinkt met maatschappij en wetgeving, ook in de rechtsfilosofische zin. Recht heeft niet dezelfde betekenis als ethiek of moraal. Het feit dat we naast elkaar leven in een moderne samenleving heeft er toe geleid dat er afspraken nodig waren. Sommige afspraken werden onvervreemdbaar omdat ze zo sterk ingeworteld zijn in de gedeelde ethiek van ons modern, liberaal gedachtengoed. Dit zijn rechten. Terwijl de band met ethiek en moraal zeer sterk is, kan het dus enkel bestaan in de context van de samenleving. Het zijn zaken zoals het recht op eigendom, recht op leven, recht op werk. Ze vormen de basispremissen waar de wet op verder bouwt. Daarom is het ook zinvol wanneer men bediscussieert of een verbod op roken (een wet dus) al dan niet ingaat tegen het recht op privé-eigendom.
Een voorbeeld: In de Romeinse Republiek werd een persoon genaamd Gavius beschuldigd van spionage. Hij werd gegezeld door de gouverneur van Sicilië en vervolgens gekruisigd. Doorheen zijn gezeling riep hij "Civis Romanus sum", "ik ben een Romeins burger". Romeinse burgers hadden in het rijk enkele overvreemdbare rechten, zoals het recht op een eerlijk proces. Door die woorden uit te spreken riep hij zijn rechten als Romein aan. Toen de senaat te weten kwam dat deze woorden genegeerd werden door de gouverneur en Gavius alsnog vermoord, werd de gouverneur dan ook verbannen uit Rome.
Dus recht is veel meer dan een wet, maar het is niet hetzelfde als ethiek. Stel dat je naar het meest afgelegen gebied vertrekt in het amazonewoud en je wordt daar overmeesterd door een bloeddorstige stam die u wilt opeten. Hoe ridicuul zouden de woorden "ik heb het recht op een eerlijk proces" wel zijn? Hoe belachelijk zou het niet klinken als je tegen die indiaan roept, ik ben een mens, ik heb toch ook mijn rechten? Op dat moment ben je veel te ver van de beschaafde wereld om nog op iets te kunnen terugvallen als uw rechten. Enkel het medelijden van het stamhoofd kan u nog redden. En dan komen we bij ethiek.
Omdat de vorige discussie gebaseerd is op een verwarring van definities is het echt niet makkelijk om nog adequaat te antwoorden op jouw andere opmerkingen.
Die zever mag echt wel eens gedaan zijn, een vriendelijke caféuitbater heeft echt wel meer positieve attributen dan het feit dat er in zijn café gerookt mag worden ze.
En geloof mij, ik word/werd ook mottig van de geur in mijn kleren de dag erna, maar dat weet ik op voorhand en als ik dat niet wil ga ik ergens waar er niet gerookt mag worden, heel eenvoudig toch? Binnenkort moogt ge ook niet meer op de stoep roken, daarna gewoon niet meer in openbaar gebied, daarna niemeer bij u thuis, dan is er iets anders dat sommige bekrompen mensen stoort en dan gaan ze daar aan schroeven, tot er niks overblijft.