Archief - Naar een confederaal België?

In de thread van de gemeenteraadsverkiezingen ging de discussie regelmatig over het al dan niet confederaal worden van België naar aanleiding van de uitspraken van BDW van gisteren. Om OT te blijven leek het mij interessanter om hiervoor een apparte thread te hebben.

De wirwar van overheden in gewesten, gemeenschappen, en het federale is contraproductief en kost bovendien karrenvrachten geld om alle parlementariërs, ministers, kabinetten, staatssecretarissen, senatoren,... te betalen. Er zijn bevoegdheden zoals gezondheidszorg waarvoor op elk niveau een minister bevoegd is.

Do you want to know more about Belgium? - YouTube

In 2008 gaf politicoloog Bart Maddens een interessant interview over confederalisme waar hij de principes op een duidelijke manier omschrijft: Wat betekent 'confederalisme' voor België? - Het Nieuwsblad.

Voor de verkiezingen van 2010 waren CD&V, VLD, en N-VA voorstander van het confederalisme. SPA en Groen blijven voorstander van het huidige federaal model.

CD&V zegt in zijn verkiezingsprogramma: "Om al deze redenen is het voor CD&V duidelijk dat een volgende stap in de staatshervorming noodzakelijk is om de welvaart van alle Belgen veilig te stellen. De staatshervorming is een belangrijke hefboom voor een beter beleid.... Onze finaliteit voor deze staatshervorming blijft het confederaal model met het zwaartepunt naar de deelstaten en niet het separatisme. We willen het land grondig hervormen, niet splitsen."
N-VA: "Hoog tijd dus om te gaan naar een confederale staatsvorm ten bate van Vlaanderen én Wallonië. We moeten het volle gewicht van het beleid in handen van de deelstaten leggen."
VLD: "Een grote staatshervorming moet ons land opnieuw in beweging brengen. Wij willen niet dat het land splitst. Wel dat ons land evolueert naar een confederaal model waarbij het zwaartepunt bij de deelstaten Vlaanderen, Wallonië en Brussel ligt."

Wat verstaan we onder confederalisme?
Een confederatie is een groep onafhankelijke (deel)staten die op basis van een gemeenschappelijk verdrag samen een staat vormen. De confederatie is een verbinding tussen soevereine staten die hun eigen soevereiniteit behouden, maar overeenkomen om bepaalde aangelegenheden, zoals de buitenlandse belangen en veiligheid, gemeenschappelijk te regelen. Hoewel de confederatie of statenbond soms wordt aangemerkt als een staatsvorm is het dit eigenlijk niet. Het fenomeen heeft namelijk niet betrekking op de vorm van een enkele soevereine staat, maar op een geheel van staten.

Confederatie slaat op een aantal onafhankelijke staten die zich voor bepaalde doeleinden verenigen. België zou zich dus splitsen in 2(3,4?) staten die daarna opnieuw samengaan voor bepaalde doeleinden? Never going to happen.

Wat CD&V imo onder een confederatie verstaat is gewoon een echte federatie. In een federatie is er een evenwicht tussen deelstaten en centrale overheid waarbij die federale overheid een aantal bevoegdheden volledig uitoefent en de residuaire bevoegdheid bij de deelstaten ligt.

Maar de verkiezingsretoriek van de laatste jaren heeft het begrip federatie in Vlaanderen naar confederatie laten omslaan imo. Een confederatie vereist het splitsen van België, moge dat duidelijk zijn. Er hebben dan ook nauwelijks confederaties bestaan in de geschiedenis. En die die bestonden waren geen lang leven beschoren. (en nee Zwitserland is geen confederatie, maar een federale staat)

Alhoewel ik akkoord ga met de definitie van confederalisme in de openingspost, slaat het confederalisme in Belgische zin imo in eerste instantie simpelweg op art. 35 GW., dat bij een eerdere staatshervorming werd onderhandeld.

Het staat dus al in de grondwet, maar is nooit uitgevoerd.

Artikel 35

De federale overheid is slechts bevoegd voor de aangelegenheden die de Grondwet en de wetten, krachtens de Grondwet zelf uitgevaardigd, haar uitdrukkelijk toekennen.
De gemeenschappen of de gewesten zijn, ieder wat hem betreft, bevoegd voor de overige aangelegenheden onder de voorwaarden en op de wijze bepaald door de wet. Deze wet moet worden aangenomen met de meerderheid bepaald in artikel 4, laatste lid.

Overgangsbepaling

De wet bedoeld in het tweede lid bepaalt de dag waarop dit artikel in werking treedt. Deze dag kan niet voorafgaan aan de dag waarop het nieuw in titel III van de Grondwet in te voegen artikel in werking treedt dat de exclusieve bevoegdheden van de federale overheid bepaalt.

Klik om te vergroten...

Het houdt simpelweg in dat alle bevoegdheden aan gemeenschappen en gewesten toekomen , buiten de bevoegdheden die specifiek aan de federale overheid worden toegekend. Art. 35 GW geeft perfect uitdrukking aan de copernicaanse omwenteling waar het beleid in eerste instantie in de handen van gemeenschappen en gewesten komt.

Nu is dat nog omgekeerd. De overgangsbepaling is nog steeds van toepassing, omdat men nog nooit aan de discussie is toegekomen wat gemeenschappen en gewesten wél nog samen willen doen.

Art. 35 GW zou het begin van de echte federatie zijn. België is op het moment nog een tussenmodel. De afschaffing/beperking van de Senaat was al een eerste stap.

Een confederatie betekent de onafhankelijkheid van de deelstaten. Voor een confederatie pleiten in een federale staat is uiteindelijk vrij absurd. Een confederatie wordt in het leven geroepen door twee soevereine staten die dichter bij elkaar willen komen. De vraag of we naar een confederatie willen moet dan ook uitsluitend in etnisch licht worden bekeken. Economisch en sociale vraagstukken kunnen even goed in een federale staat worden opgelost.

De Vlaamse cultuur is allesbehalve bedreigt en kent heden voldoende kansen om zich ten volle te ontwikkelen. De banden met de rest van de Zuidelijke Nederlanden zijn wel bedreigt en ik ben dus tegen een confederatie.

Een confederatie is dan ook geen staatshervorming en moet dus met een referendum gebeuren vind ik.

We moeten inderdaad gewoon gaan onderhandelen met de Walen op basis van artikel 35.
Of onze staat federaal, confederaal of anaal is kan me geen bal schelen. Zolang ze maar een deftige structuur heeft zodat ze een efficiënte katalysator kan zijn voor de ontwikkeling van 't land en z'n burgers.

Fides zei:

We moeten inderdaad gewoon gaan onderhandelen met de Walen op basis van artikel 35.
Of onze staat federaal, confederaal of anaal is kan me geen bal schelen. Zolang ze maar een deftige structuur heeft zodat ze een efficiënte katalysator kan zijn voor de ontwikkeling van 't land en z'n burgers.

Klik om te vergroten...

De meest efficiënte (of minstens stabiele) structuur is een tweetalige unitaire staat:

1) Minimaal aantal bestuursniveaus met duidelijker afgelijnde bevoegdheden en een kleiner aantal ambtenaren tot gevolg.
2) Definitief einde aan de taalkwesties
3) Mogelijkheid voor het herstel van nationale partijen, wat regeringsvorming vereenvoudigt en versnippering vermindert.
4) Sterke vereenvoudiging van het politiek systeem: weg alarmbelprocedures, faciliteiten, omzendbrieven en taalwetten.

Ik heb het dan wel over een degelijk bestuurde, moderne staat. Geen CVP-misbaksel dat aaneenhing met corruptie en halve maatregelen.

Silmarunya zei:

De meest efficiënte (of minstens stabiele) structuur is een tweetalige unitaire staat:

1) Minimaal aantal bestuursniveaus met duidelijker afgelijnde bevoegdheden en een kleiner aantal ambtenaren tot gevolg.
2) Definitief einde aan de taalkwesties
3) Mogelijkheid voor het herstel van nationale partijen, wat regeringsvorming vereenvoudigt en versnippering vermindert.
4) Sterke vereenvoudiging van het politiek systeem: weg alarmbelprocedures, faciliteiten, omzendbrieven en taalwetten.

Ik heb het dan wel over een degelijk bestuurde, moderne staat. Geen CVP-misbaksel dat aaneenhing met corruptie en halve maatregelen.

Klik om te vergroten...

Lees anders eerst eens waarom we zoveel regeringen en een complexe structuur hebben. Omdat het simpelweg niet lukte om te besturen op zo'n manier.

Silmarunya zei:

De meest efficiënte (of minstens stabiele) structuur is een tweetalige unitaire staat:

1) Minimaal aantal bestuursniveaus met duidelijker afgelijnde bevoegdheden en een kleiner aantal ambtenaren tot gevolg.
2) Definitief einde aan de taalkwesties
3) Mogelijkheid voor het herstel van nationale partijen, wat regeringsvorming vereenvoudigt en versnippering vermindert.
4) Sterke vereenvoudiging van het politiek systeem: weg alarmbelprocedures, faciliteiten, omzendbrieven en taalwetten.

Ik heb het dan wel over een degelijk bestuurde, moderne staat. Geen CVP-misbaksel dat aaneenhing met corruptie en halve maatregelen.

Klik om te vergroten...

Niet akkoord.

Als de bevoegdheden van de verschillende bestuursniveaus duidelijk afgelijnd zijn, zonder overlappingen en op basis van de reële behoeften (geen politieke spelletjes), dan kan de staat evengoed efficiënt bestuurd worden.

McGregor zei:

Lees anders eerst eens waarom we zoveel regeringen en een complexe structuur hebben. Omdat het simpelweg niet lukte om te besturen op zo'n manier.

Klik om te vergroten...

Alles kan. Enkel de wil moet er zijn.

Ik ben voor een confederale staat door meer en meer bevoegdheden door te geven aan de gewesten. Vooral migratie en justitie zouden al een grote stap vooruit zijn. Een staat waarbij 2 delen van het land een compleet verschillende visie hebben kan toch nooit goedkomen? Ook de eeuwige geldstromen waar we niets voor terug krijgen ...

Natuurlijk ben ik voorstander. Alleen zal dat praktisch gezien inderdaad neerkomen op 'ver doorgedreven federalisme', voor we weer een eindeloze discussie beginnen over de semantische inhoud van het woord confederalisme.

Bongobong zei:

De banden met de rest van de Zuidelijke Nederlanden zijn wel bedreigt en ik ben dus tegen een confederatie.

Klik om te vergroten...

Zijn die banden dan van nature zo zwak dat de Belgische staat sterk moet blijven om die te onderhouden? Er zal echt geen muur neerdalen langs de taalgrens, hoor.

MrKend54l zei:

Alles kan. Enkel de wil moet er zijn.

Klik om te vergroten...

Communisme werkt ook in theorie, maar je moet realistisch zijn.

Conradus zei:

Confederatie slaat op een aantal onafhankelijke staten die zich voor bepaalde doeleinden verenigen. België zou zich dus splitsen in 2(3,4?) staten die daarna opnieuw samengaan voor bepaalde doeleinden? Never going to happen.

Wat CD&V imo onder een confederatie verstaat is gewoon een echte federatie. In een federatie is er een evenwicht tussen deelstaten en centrale overheid waarbij die federale overheid een aantal bevoegdheden volledig uitoefent en de residuaire bevoegdheid bij de deelstaten ligt.

Maar de verkiezingsretoriek van de laatste jaren heeft het begrip federatie in Vlaanderen naar confederatie laten omslaan imo. Een confederatie vereist het splitsen van België, moge dat duidelijk zijn. Er hebben dan ook nauwelijks confederaties bestaan in de geschiedenis. En die die bestonden waren geen lang leven beschoren. (en nee Zwitserland is geen confederatie, maar een federale staat)

Klik om te vergroten...

Wat hij zegt. Wat NVA met confederalisme bedoeld is een onafhankelijk Vlaanderen. Wat CD&V met confederalisme wil zeggen is inderdaad een federatie. Posts als "trololo, confederalisme staat ook in het programma van VLD & CD&V, ze willen hetzelfde als NVA" zijn dus nutteloos.

Edit: in't buitenland hebben ze het wél door: BBC: "Separatistische partij heeft gewonnen."

Ze moeten de volgende keer toch eens een prof Staatsrecht op TV uitnodigen om het begrip confederalisme aan de mensen uit te leggen gelijk Valkeniers daarnet in Terzake opperde.

Silmarunya zei:

2) Definitief einde aan de taalkwesties

Klik om te vergroten...

De taalperikelen zouden net heviger dan ooit oplaaien bij een gebrek aan duidelijke grenzen en afspraken. Dat is net de reden dat zowel Vlamingen als Walen al vanaf de jaren twintig een taalgrens hebben willen trekken. De Vlamingen wisten allemaal wat men verstond onder 'tweetaligheid' van zodra er ergens een Franstalige meerderheid was, en de Walen en Franstalige Brusselaars hadden schrik dat ze tweetalig gingen moeten zijn om openbare ambten te bekleden, en dat tweetalige Vlamingen hun jobs gingen komen inpikken. Alleen de Franstalige bourgeoisie van Vlaanderen was tegen regionale eentaligheid omdat zij bang waren hun privileges kwijt te geraken.

3) Mogelijkheid voor het herstel van nationale partijen, wat regeringsvorming vereenvoudigt en versnippering vermindert.

Klik om te vergroten...

Er is momenteel niets, maar dan ook niets dat de huidige partijen tegenhoudt om opnieuw samen te smelten met hun tegenhangers aan de andere kant van de taalgrens. Als er nu buiten de PVDA/PTB geen Belgische partijen bestaan, is dat enkel en alleen omdat men simpelweg geen affiniteit of zelfs contact heeft met de zogenoemde zusterpartij.

4) Sterke vereenvoudiging van het politiek systeem: weg alarmbelprocedures, faciliteiten, omzendbrieven en taalwetten.

Klik om te vergroten...

Dit zouden de Franstaligen en met name de Walen nooit, maar dan ook nooit aanvaarden. Sinds het begin van de twintigste eeuw zijn ze als de dood voor een België dat door de Vlamingen wordt gedomineerd. Zij waren dan ook voorstanders van de invoering van federalisme, alvast wat economische aangelegenheden betrof.

Wie in 2012 nog afkomt met unitarisme heeft toch echt geen greintje historisch besef. Het doel van het federalisme was net om de druk van de ketel te halen en om België verenigd te houden ondanks de opkomst van een eigen, Nederlandstalige elite in Vlaanderen. Een echt unitair België, dus inderdaad zonder alarmbelprocedures en dergelijke, zou vandaag de dag binnen de kortste keren uiteenspatten.

Oorlogszone zei:

Zijn die banden dan van nature zo zwak dat de Belgische staat sterk moet blijven om die te onderhouden? Er zal echt geen muur neerdalen langs de taalgrens, hoor.

Klik om te vergroten...

Aan een gemeenschappelijke cultuur moet gewerkt worden. Dat weten de Vlaamsgezinde partijen minstens even goed.

Cultuur is zelfs belangrijker dan enige andere factor als men politieke verandering wil creëeren. Als de VRT morgen zou beginnen met Franstalige politici naast de Vlaamse te zetten, wat eigenlijk zou moeten, zou dat de perceptie van de politiek én het Vlaams politieke landschap onvermijdelijk veranderen. De rechtse Vlaamsgezinden zien zoiets echter niet zitten want dat brengt hun Vlaams project in gevaar. Een project waar geen plaats is voor de Waal. Ik vind echter dat het ene het andere niet uitsluit. (hoe zeggen ze dat in de politiek; geen "of-of" maar een "en-en" verhaal.)

Ik heb geen enkel probleem met een federale structuur waar Vlaanderen meer zijn eigen weg kan bepalen. Ondanks het feit dat het nationaal beleid dichter zou aansluiten bij mijn politieke overtuiging. Zolang er maar niet gekozen wordt voor een anti-Waalse politiek maar één die zowel pro Vlaams is, als voor samenwerking over de taalgrens heen gaat.

Bongobong zei:

Aan een gemeenschappelijke cultuur moet gewerkt worden. Dat weten de Vlaamsgezinde partijen minstens even goed.

Cultuur is zelfs belangrijker dan enige andere factor als men politieke verandering wil creëeren. Als de VRT morgen zou beginnen met Franstalige politici naast de Vlaamse te zetten, wat eigenlijk zou moeten, zou dat de perceptie van de politiek én het Vlaams politieke landschap onvermijdelijk veranderen. De rechtse Vlaamsgezinden zien zoiets echter niet zitten want dat brengt hun Vlaams project in gevaar. Een project waar geen plaats is voor de Waal. Ik vind echter dat het ene het andere niet uitsluit. (hoe zeggen ze dat in de politiek; geen "of-of" maar een "en-en" verhaal.)

Ik heb geen enkel probleem met een federale structuur waar Vlaanderen meer zijn eigen weg kan bepalen. Ondanks het feit dat het nationaal beleid dichter zou aansluiten bij mijn politieke overtuiging. Zolang er maar niet gekozen wordt voor een anti-Waalse politiek maar één die zowel pro Vlaams is, als voor samenwerking over de taalgrens heen gaat.

Klik om te vergroten...

België bestaat al 180 jaar, waarvan zeker 150 jaar als unitaire staat. Als er nu nog geen sprake is van een gemeenschappelijke cultuur, zal die er nooit komen. De enige manier waarop men die had kunnen bekomen was door de volledige verfransing van Vlaanderen, een project dat mislukt is - gelukkig, wat mij betreft.
Een multipolaire staat zoals Zwitserland, waarin men tenminste het gevoel heeft tot dezelfde natie te behoren, was eventueel ook mogelijk geweest, maar daarvoor had de Belgische staat vanaf het begin een minimum aan respect moeten opbrengen voor de Nederlandse taal. Hoe minderwaardig en versnipperd men die ook vond. Als ik kijk naar de afgelopen zestig jaar, die gekenmerkt werden door enerzijds een bijna onafgebroken aaneenschakeling van communautaire conflicten en anderzijds een steeds grotere onverschilligheid tegenover de ander, verbaast het mij dat er mensen zijn die nog geloven in de levensvatbaarheid van eender welk Belgisch project.

De belevingswerelden van beide (of alledrie de, als we verder onderscheid maken tussen Franstalige Brusselaars en Walen) gemeenschappen liggen gewoon te ver uiteen. Het feit dat er geen Franstalige politici zijn op Vlaamse zenders is een gevolg van die sociologische werkelijkheid, en geen oorzaak. Je kunt wel proberen dat te veranderen door geforceerde interventies, maar als dat niet steunt op iets dieperliggend zal het bijna niets uithalen. En nee, ik zou daar helemaal geen problemen mee hebben. Ik denk, in alle bescheidenheid, dat ik meer weet over Wallonië dan de overgrote meerderheid van de belgicisten. Het zou mij dan ook absoluut niet storen moest men daar meer over berichten op de Vlaamse televisie.

shadowstep0705 zei:

Ik ben voor een confederale staat door meer en meer bevoegdheden door te geven aan de gewesten. Vooral migratie en justitie zouden al een grote stap vooruit zijn. Een staat waarbij 2 delen van het land een compleet verschillende visie hebben kan toch nooit goedkomen? Ook de eeuwige geldstromen waar we niets voor terug krijgen ...

Klik om te vergroten...

Bij een regionalisering van Justitie zou je een land krijgen waarin je verschillende rechtstelsels creeërt. Imo is dit niet toe te juichen. Je zou verschillende bestraffingen edm per deelstaat krijgen terwijl die toch niet zo erg verschillen.

shadowstep0705 zei:

Ik ben voor een confederale staat door meer en meer bevoegdheden door te geven aan de gewesten. Vooral migratie en justitie zouden al een grote stap vooruit zijn. Een staat waarbij 2 delen van het land een compleet verschillende visie hebben kan toch nooit goedkomen? Ook de eeuwige geldstromen waar we niets voor terug krijgen ...

Klik om te vergroten...

ik vind migratie naar de gewesten een slecht idee, tbh, zou zelfs overkoepelend door Europa gedaan moeten worden. stel, je maakt het gewestelijk. dan gaat Wallonie (puur logisch) ofwel lakser zijn, ofwel strenger. als het lakser wordt, komen er net over de taalgrens een grotere migrantenstroom, die gemakkelijk naar Vlaanderen gaan overspringen. ofwel wordt het strenger, en dan komen ze vanzelf naar hier omdat ze hier gewoon meer kans maken op een verblijfsvergunning. de grondgebieden zijn gewoon te klein om dat regionaal te houden

Oorlogszone zei:

België bestaat al 180 jaar, waarvan zeker 150 jaar als unitaire staat. Als er nu nog geen sprake is van een gemeenschappelijke cultuur, zal die er nooit komen. De enige manier waarop men die had kunnen bekomen was door de volledige verfransing van Vlaanderen, een project dat mislukt is - gelukkig, wat mij betreft.
Een multipolaire staat zoals Zwitserland, waarin men tenminste het gevoel heeft tot dezelfde natie te behoren, was eventueel ook mogelijk geweest, maar daarvoor had de Belgische staat vanaf het begin een minimum aan respect moeten opbrengen voor de Nederlandse taal. Hoe minderwaardig en versnipperd men die ook vond. Als ik kijk naar de afgelopen zestig jaar, die gekenmerkt werden door enerzijds een bijna onafgebroken aaneenschakeling van communautaire conflicten en anderzijds een steeds grotere onverschilligheid tegenover de ander, verbaast het mij dat er mensen zijn die nog geloven in de levensvatbaarheid van eender welk Belgisch project.

De belevingswerelden van beide (of alledrie de, als we verder onderscheid maken tussen Franstalige Brusselaars en Walen) gemeenschappen liggen gewoon te ver uiteen. Het feit dat er geen Franstalige politici zijn op Vlaamse zenders is een gevolg van die sociologische werkelijkheid, en geen oorzaak. Je kunt wel proberen dat te veranderen door geforceerde interventies, maar als dat niet steunt op iets dieperliggend zal het bijna niets uithalen. En nee, ik zou daar helemaal geen problemen mee hebben. Ik denk, in alle bescheidenheid, dat ik meer weet over Wallonië dan de overgrote meerderheid van de belgicisten. Het zou mij dan ook absoluut niet storen moest men daar meer over berichten op de Vlaamse televisie.

Klik om te vergroten...

Wat is een gemeenschappelijke cultuur? Vlaanderen heeft cultureel veel meer gemeen met Wallonië dan met Nederland, Engeland, Frankrijk en Duitsland. Dus op basis daarvan kan je al van een gemeenschappelijke Belgische cultuur spreken.
Anderzijds heb je ook binnen Vlaanderen grote culturele verschillen. Zowel binnen de provincies als binnen de steden.