Epyon zei:
Nee hoor, mythe en mystiek worden vooral gehanteerd om de gaten in de gebrekkige logica te verbloemen, het in strijde zijn met de algemene wetenschap te camoufleren en, vooral, er een goed gesmeerd verhaal van maken dat bij iedereen lekker binnenglijdt. Eigenlijk is wat opstellers van mythische en transcendente verhalen deden van hetzelfde niveau als wat reclamemakers tegenwoordig doen. Met dien verschil dat je leven nu completer zal zijn als je Apple koopt en Cola drinkt, en dat het toen completer was als je leefde volgens de toen gepromootte religie en cultuur. De mensen die in de Applemythe of de religieuze mythe trappen zijn au fond dezelfde, enkel hun culturele conditionering verschilt.
Een mythe verenigt een gemeenschap en ligt aan de basis ervan. Dat smeedt een voetbalploeg, inspireert kiezers en wakkert de strijdgeest onder vakbondsmilitanten. Een andere bekende mythe is de vooruitgangsmythe: dat de menselijke geschiedenis een rechtopgaande lijn is, met hier en daar een kleine daling, in beschavingsvorm, kennis, wijsheid, gezondheid, welvaart, ... Het heeft niets te maken met wetenschap, omdat wetenschap andere domeinen bestrijkt. En natuurlijk kan een mythe slecht zijn.
Kijk maar eens hoe onze beste vriend Xodiax de pre-Verlichtingsperiode bekijkt. Ten eerste vergeet hij, als duidelijk voorstander van de vooruitgangsmythe, dat de moderniteit niet begonnen is met de Verlichting maar in de Renaissance. Die opperden dat de Middeleeuwen een periode van duisternis was na de Gouden Tijd van de Oudheid. Ook dat is een mythe natuurlijk. De Middeleeuwen waren eveneens tijden van vooruitgang, maar ook met
ups en
downs.
Mystiek is iets helemaal anders: het is een uiterst persoonlijke metafysische ervaring. Je kan erover lezen, maar je begrijpt het pas als je zelf een bepaalde bewustzijnsstaat bereikt dat het persoonlijke overstijgt. Mystiek is Meister Eckhart, Boeddha, ... Waarom jij mystiek er met de haren bij wil trekken weet ik niet, want dat is nu iets wat je niet kan opleggen.
Xodiax zei:
Dat boek heeft miljoenen mensen de dood ingejaagd . Wie de bijbel in twijfel trok , smeten ze op de brandstapel . Eenmaal de verlichting gekomen is , is de mens zijn eigen gaan ontdekken . Voor die verlichting was er eeuwen niks anders dan stilstand , armoede en oorlog . Mensen werden dom gehouden . "Religie is opium voor het volk" past hier goed bij .
Voor zoiets kan ik en wil ik geen respect hebben . Wie voor zoiets respect heeft , heeft geen verstand .
Oh dear.
Ten eerste: de meeste oorlogen gebeuren nog altijd rond macht, status en grondstoffen. Jeruzalem was symbolisch kapitaal. Als er een land was dat Jeruzalem uit de handen van Saladin had kunnen houden, zou dat land eeuwenlang het meest katholieke land van de wereld zijn geweest en daardoor een bevoorrechte plaats hebben gekregen op vlak van handel, ontwikkeling en onderlinge banden tussen Europese koninkrijken en republieken. Het boek heeft overigens niemand de brandstapel opgejaagd. De mens die het boek verkeerd interpreteerde daarentegen ... Het probleem is niet religie, maar de mens.
En stilstand voor de Verlichting? Neem eens een geschiedenisboek vast en je zal zien dat de pre-Verlichtingsperiode net heel bedrijvig was. Veel nieuwe zaken werden uitgevonden, er werd heel veel gemigreerd, in de Nederlanden was er vele eeuwen welvaart, nieuwe filosofische ontwikkelingen ontstonden, Amerika werd ontdekt (en daardoor nieuwe maritieme technologieën), ...
Je kan en mag niet vergeten dat de Verlichting ook werd vergezeld van de Romantiek.
De mens heeft na de Verlichting trouwens steeds efficiëntere middelen uitgevonden om elkaar het hoofd in te slaan. Je zou zelfs de Holocaust kunnen zien als het perfide culminatiepunt van het wetenschappelijk positivisme: een drang naar zuiverheid gekoppeld aan industriële genocide.
)