Feignasse zei:
Maw een drop-out, die bij gebrek aan diploma waarschijnlijk vrede zal moeten nemen met een lager loon, wordt ook nog eens opgezadeld met een zware afbetaling?
Maw nu heeft een drop-out:
1. Meerdere jaren niet gewerkt ergo geen bijdragen geleverd aan de belastingen.
2. Geen hoger loon* en dus zal zijn/haar bijdrage aan de belastingen over zijn/haar carrière heen gemiddeld, ceteris paribus een pak minder zijn.
3. De belastingsbetaler jarenlang geld gestoken in hem/haar zonder enig resultaat.
De nadelige gevolgen zijn er niet minder om maw. Maar het zijn de belastingsbetalers die er voor opdraaien.
Een groot deel van het risico zit bij de belastingsbetaler: als het misloopt, halen die er niets uit. Als het goed loopt, hebben ze nog het risico dat de persoon een richting koos zonder toekomstperspectieven en halen ze er ook niets uit.
De student heeft bijna geen downside. Ja hij/zij verliest jaren werkervaring (en inkomen), maar daar staan ze om te beginnen al vaak niet bij stil. Voor de groep die er nooit (of met vertraging) raakt omdat ze te druk bezig zijn zich te amuseren, zijn die extra jaren zonder werken waarschijnlijk een + ipv een - vanuit hun prioriteiten.
Weet je wat het gevolg is van een systeem waarin degene die handelt niet het risico draagt, maar wel (mogelijke) voordelen ontvangt? Moral Hazard.
Weet je wat het gevolg is van de kost voor de 'consumenten' van hoger onderwijs artificieel laag te houden? Dat je vraag naar hoger onderwijs enorm toeneemt. Maar dat de waarde er ook van daalt. Er treedt in feite verspilling op, want de prijs voor de afnemer is minder dan de werkelijke kost.
Gewoon hier eens zien naar die eerste grafiek:
Niveau job | Schamper
Hoeveel richtingen zijn er daar wel niet te zien met 40%, 50% of zelfs meer van de afgestudeerden die gedeeltelijk onder hun niveau werken? En het zijn niet bepaald enkel de onpopulaire richtingen. Hell, zie ook eens waar 1 op 5 of meer totaal niet op niveau werkt.
Er zijn ook meerdere redenen waarom ik die argumentatie niet begrijp van altijd te zeggen: 'ja, maar dan starten die jonge mensen met schulden'.
Je hoort die redenering haast nooit als het gaat rond lenen om een huis te kopen/te bouwen. (hooguit lees je af en toe geklaag dat er sommigen nu al op 30j lenen ipv 20)
Wie huurt voor een woonst:
- zit voor heel lang vast voor een significant bedrag.
- de totale lening is een enorm bedrag.
- het is alles of niets. je kan niet lenen en een half huis kopen om te zien hoe het afloopt.
- het volledige risico zit in de toekomst: zo lang je lening loopt, kan je je woonst kwijtspelen.
Terwijl je eigenlijk vrij goed de meeste risico's kan beheersen van een opleiding:
- Het is waarschijnlijk ook een lening op lange termijn, dat wel, maar niet in de range van een huis (of toch niet voor dezelfde last).
- De lening is wel groot, maar totaal niet de grootte-orde van een huis.
- Je moet maar jaar per jaar doen. Dus als je ziet dat het niet goed gaat uitdraaien na 1 jaar, dan kan je stoppen en is je totale schuld veel kleiner.
- Het risico zit op veel kortere termijn en gedurende de aflossing van de lening zit die zelfs in het verleden: er is dus geen onzekerheid om mee rekening te houden tijdens het aflossen. Of het is al verkeerd afgelopen en moet je je levenswijze er op afstellen. Of het is goed gelopen en dan kan je daar ook weer mee rekening houden.
- Het risico kan zelfs op voorhand vrij goed ingeschat worden vermits degelijke toegangsexamens.
Zou een systeem met leningen dan probleemloos zijn? Neen.
Zouden er dan geen mensen zijn die het niet proberen, maar wel zouden geslaagd zijn? Die zullen er zijn.
Zouden er dan geen mensen zijn die het proberen en het toch opfucken? Jawel.
Maar veel minder dan nu, omdat het risico en de voordelen dan wel bij dezelfde persoon liggen.
Tot slot een laatste bedenking: emotionele weerstand tegen leningen is erg makkelijk te vinden om 3 redenen:
1. Mensen altijd die verhaaltjes horen van de VS. Maar is het systeem daar zo dramatisch? En is dat door die leningen? En zelfs dan, niemand zegt dat we hen compleet moeten nadoen.
2. Cultureel: het is al lang zo.
3. De slachtoffers in het huidige systeem zijn veel minder zichtbaar. De belastingsbetaler is een amorf iets en je krijgt nooit expliciet de rekening opgestuurd. De nadelen voor de studenten (geslaagd of gefaald) zijn ook veel minder visueel en met vertraging. In een leningsysteem is het heel expliciet wie de kost draagt van falen (en de geneugten van slagen). Terwijl dat juist het goede is aan zo'n systeem (de incentives die het geeft), is het juist ook dat bij uitstek dat het zo makkelijk te verketteren maakt. Er valt zo makkelijk een verhaal rond te creëren, zo makkelijk om een expliciet voorbeeld te geven van iemand die nu met schulden zit, maar zonder diploma. (het is dé format bij uitstek ook voor de pers...) Je kan geen reportage maken nu over degenen die de kosten dragen van gefaalde studies. Maar die kosten zijn zeker even groot.
*Van een lager loon spreken vind ik qua gedachte fout: dat geeft ergens de implicatie dat het hoger loon al binnen was en hij/zij het nu verliest. De realiteit is dat je start met de mogelijkheid om aan een laag loon te gaan werken en je hebt een kans om je loonsvooruitzichten te verbeteren door het goed te doen in een relevante richting.