Mijn verwachtingen voor een nieuwe Christopher Nolan liggen altijd belachelijk hoog. Dat is ergens oneerlijk, want na Oppenheimer vroeg ik me echt af hoe hij nog eens hetzelfde niveau van film uit zijn hoed kon toveren. Toch is dat exact wat The Odyssey voor mij doet. Niet door Oppenheimer te kopiëren, maar door een totaal andere soort film te maken die even spectaculair aanvoelt.
The Odyssey is een film over een man die naar huis wil, maar Nolan maakt daar geen simpele heldentocht van. Het is een soms beangstigende reis waarin elke stop iets zegt over koppigheid, verlies, verlangen en overleven. Voor mij is dit één van de beste films die ik het voorbije decennia gezien heb: geen enkel dood moment, een fantastische cast, mythische scènes die echt blijven hangen en een zaalervaring die je thuis gewoon niet kan namaken.
Matt Damon werkt voor mij verrassend goed in die rol. Hij heeft niet de klassieke, bijna goddelijke uitstraling die je misschien bij zo’n figuur verwacht, en net daarom pakt het. Zijn Odysseus is geen halfgod met een proper kostuum, maar een man die voortdurend moet rekenen op slimheid, instinct en pure koppigheid. In de beste momenten zie je iemand die altijd een plan probeert te maken, zelfs wanneer hij eigenlijk niet meer weet of er nog een uitweg is. Nolan filmt hem ook vaak als een kleine figuur tegenover een veel te grote wereld: zee, rotsen, wind, schepen, lichamen, schaduwen. Dat werkt enorm goed, omdat de film daardoor nooit vergeet hoe kwetsbaar deze zogenaamde held eigenlijk is.
Ook de scènes op Ithaka geven de film meer gewicht dan een gewone avonturenfilm. Penelope en Telemachus zijn niet zomaar personages die wachten tot de held terugkomt. Hun stukken zorgen ervoor dat de reis ergens naartoe blijft gaan. Je voelt wat er op het spel staat zonder dat de film dat constant moet benadrukken. Anne Hathaway brengt Penelope met veel waardigheid, maar ook met vermoeidheid en ingehouden woede. Tom Holland geeft Telemachus dan weer net genoeg onzekerheid om zijn zoektocht interessant te maken. Hij speelt niet gewoon de zoon van een legende, maar iemand die moet leven met de schaduw van een vader die misschien nooit terugkeert.
De sfeer van een analoge projectie, dat gigantische beeld in bijna 16K-achtige resolutie doen hier echt iets. Vooral omdat Nolan niet alleen mikt op mooie plaatjes. De schaal dient het verhaal. Wanneer Odysseus en zijn bemanning op zee zitten, voel je hoe klein ze zijn. Wanneer een ruimte plots donkerder of stiller wordt, voel je hoe weinig controle ze hebben. En wanneer de film volledig opengaat, krijg je van die momenten waarvoor je naar de cinema blijft gaan. Niet omdat het gewoon luid is, maar omdat het beeld en geluid samen bijna fysiek binnenkomen. Want ook op auditief vlak is The Odyssey echt waanzinnig sterk. Elke golfslag dreunt door de zaal, elk krakend stuk hout en elke windstoot trekt je dieper in de film. Op sommige momenten voelde het alsof de zee niet op het scherm lag, maar rond je heen kolkte. De soundtrack is even indrukwekkend: groots wanneer het moet, maar ook dreigend en onheilspellend wanneer de film meer naar het mythische en akelige kantelt. De muziek duwt de emoties niet door je strot, maar tilt de spanning, de verwondering en de dreiging constant naar een hoger niveau. In 70 mm IMAX wordt dat een totaalervaring waarbij beeld, geluid en muziek elkaar perfect versterken.
De montage helpt daar enorm bij. Nolan springt niet zomaar rond om interessant te doen, maar gebruikt zijn structuur om spanning te bouwen tussen wat Odysseus meemaakt en wat thuis gebeurt. Daardoor wordt de film meer dan een aaneenschakeling van bekende episodes. Je kijkt niet gewoon uit naar ‘het volgende monster’, maar naar de vraag hoeveel druk één man, één gezin en één koninkrijk kunnen verdragen voor alles breekt. Ook de muziek van Ludwig Göransson speelt daarin een grote rol. Die is massief wanneer het moet, maar vaak ook ritmisch en dreigend.
The Odyssey is een film over een man die naar huis wil, maar Nolan maakt daar geen simpele heldentocht van. Het is een soms beangstigende reis waarin elke stop iets zegt over koppigheid, verlies, verlangen en overleven. Voor mij is dit één van de beste films die ik het voorbije decennia gezien heb: geen enkel dood moment, een fantastische cast, mythische scènes die echt blijven hangen en een zaalervaring die je thuis gewoon niet kan namaken.
Geen stoffig heldenepos
Het strafste aan The Odyssey is dat Nolan van een oeroud verhaal geen museumstuk maakt. Je voelt dat dit gebaseerd is op Homerus, met alle grote mythische bouwstenen die daarbij horen, maar de film speelt nooit alsof hij geschiedenisles wil afleveren. Odysseus is hier geen blinkende posterheld die van scène naar scène wandelt om monsters te verslaan. Hij is moe, getekend en koppig op een manier die tegelijk bewonderenswaardig en frustrerend is. Dat maakt de film meteen interessanter. Zijn reis naar Ithaka gaat niet alleen over thuiskomen, maar ook over de vraag wat er nog van iemand overblijft na jaren oorlog, verleiding en straf.Matt Damon werkt voor mij verrassend goed in die rol. Hij heeft niet de klassieke, bijna goddelijke uitstraling die je misschien bij zo’n figuur verwacht, en net daarom pakt het. Zijn Odysseus is geen halfgod met een proper kostuum, maar een man die voortdurend moet rekenen op slimheid, instinct en pure koppigheid. In de beste momenten zie je iemand die altijd een plan probeert te maken, zelfs wanneer hij eigenlijk niet meer weet of er nog een uitweg is. Nolan filmt hem ook vaak als een kleine figuur tegenover een veel te grote wereld: zee, rotsen, wind, schepen, lichamen, schaduwen. Dat werkt enorm goed, omdat de film daardoor nooit vergeet hoe kwetsbaar deze zogenaamde held eigenlijk is.
De mythes komen perfect in beeld
Waar ik vooraf wat schrik voor had, waren de mythische wezens. Bij Nolan denk je snel aan tijd, structuur, wetenschap en controle, minder aan sirenen, cyclopen en goddelijke inmenging. Maar net daar verrast The Odyssey mij het meest. De film behandelt die elementen niet als simpele attracties of momenten waarop er plots een digitale draak in beeld moet komen. Alles voelt ruw, dreigend en vreemd tastbaar. De wezens worden niet overdreven uitgelegd en dat is een slimme keuze. Nolan laat genoeg mysterie over, waardoor ze akeliger worden dan wanneer hij alles zou willen rationaliseren. Vooral de kleine horroraccenten zitten echt boenk op. Er zijn momenten waarop de film bijna voelt als een nachtmerrie op zee: geluiden die niet helemaal menselijk klinken, gezichten die net te lang in de schaduw blijven, ruimtes die te stil worden voor er iets gebeurt. Het is nooit horror om horror te zijn, maar de dreiging kruipt wel onder je vel. De sirenen, de cycloop en de meer bovennatuurlijke passages werken omdat ze niet losstaan van Odysseus’ innerlijke reis. Elk gevaar lijkt iets anders uit hem te willen trekken: zijn trots, zijn trouw, zijn schuldgevoel, zijn drang om toch altijd de slimste in de kamer te zijn.Ook de scènes op Ithaka geven de film meer gewicht dan een gewone avonturenfilm. Penelope en Telemachus zijn niet zomaar personages die wachten tot de held terugkomt. Hun stukken zorgen ervoor dat de reis ergens naartoe blijft gaan. Je voelt wat er op het spel staat zonder dat de film dat constant moet benadrukken. Anne Hathaway brengt Penelope met veel waardigheid, maar ook met vermoeidheid en ingehouden woede. Tom Holland geeft Telemachus dan weer net genoeg onzekerheid om zijn zoektocht interessant te maken. Hij speelt niet gewoon de zoon van een legende, maar iemand die moet leven met de schaduw van een vader die misschien nooit terugkeert.
70 mm IMAX is hier geen verkoopspraat
Ik heb The Odyssey in 70 mm IMAX gezien en dat is geen detail, maar een groot deel van de ervaring. Natuurlijk blijft een sterke film een sterke film, ook in een gewone zaal, maar hier voel je waarom Nolan zo hard op dat formaat hamert. Het grotere beeld maakt de film niet alleen indrukwekkender, het verandert hoe je naar de wereld kijkt. De zee is geen achtergrond. De rotsen zijn geen decor. Gezichten worden landschappen op zich. Je ziet stof, huid, hout, water en metaal op een manier die bijna tastbaar wordt.The Odyssey is voor mij geen film die je gewoon bekijkt, maar eentje die je ondergaat.
De sfeer van een analoge projectie, dat gigantische beeld in bijna 16K-achtige resolutie doen hier echt iets. Vooral omdat Nolan niet alleen mikt op mooie plaatjes. De schaal dient het verhaal. Wanneer Odysseus en zijn bemanning op zee zitten, voel je hoe klein ze zijn. Wanneer een ruimte plots donkerder of stiller wordt, voel je hoe weinig controle ze hebben. En wanneer de film volledig opengaat, krijg je van die momenten waarvoor je naar de cinema blijft gaan. Niet omdat het gewoon luid is, maar omdat het beeld en geluid samen bijna fysiek binnenkomen. Want ook op auditief vlak is The Odyssey echt waanzinnig sterk. Elke golfslag dreunt door de zaal, elk krakend stuk hout en elke windstoot trekt je dieper in de film. Op sommige momenten voelde het alsof de zee niet op het scherm lag, maar rond je heen kolkte. De soundtrack is even indrukwekkend: groots wanneer het moet, maar ook dreigend en onheilspellend wanneer de film meer naar het mythische en akelige kantelt. De muziek duwt de emoties niet door je strot, maar tilt de spanning, de verwondering en de dreiging constant naar een hoger niveau. In 70 mm IMAX wordt dat een totaalervaring waarbij beeld, geluid en muziek elkaar perfect versterken.
Een lange film die zijn lengte verdient
Met zijn speelduur had The Odyssey makkelijk te lang kunnen worden, maar ik heb me geen minuut verveeld. Dat komt omdat de film heel duidelijk in beweging blijft. Niet elke scène is even spectaculair, maar bijna elke scène verandert iets: in de groep, in Odysseus, op Ithaka of in de manier waarop je naar zijn reis kijkt. De film voelt daardoor lang, maar nooit uitgerekt. Eerder alsof je een zwaar boek leest dat je niet wil wegleggen omdat elk hoofdstuk iets nieuws toevoegt.De montage helpt daar enorm bij. Nolan springt niet zomaar rond om interessant te doen, maar gebruikt zijn structuur om spanning te bouwen tussen wat Odysseus meemaakt en wat thuis gebeurt. Daardoor wordt de film meer dan een aaneenschakeling van bekende episodes. Je kijkt niet gewoon uit naar ‘het volgende monster’, maar naar de vraag hoeveel druk één man, één gezin en één koninkrijk kunnen verdragen voor alles breekt. Ook de muziek van Ludwig Göransson speelt daarin een grote rol. Die is massief wanneer het moet, maar vaak ook ritmisch en dreigend.
Conclusie
The Odyssey is precies het soort blockbuster waarvan ik er meer wil zien: groot, ambitieus, duur en spectaculair, maar tegelijk gemaakt met een duidelijke visie. Nolan levert geen makkelijke samenvatting van Homerus af, maar een film die de mythe gebruikt om iets heel menselijks te vertellen. Over thuiskomen, over trots, over verlies en over het feit dat sommige reizen je zodanig veranderen dat je zelfs thuis niet meer dezelfde mens bent.
Voor mij staat The Odyssey zonder probleem naast Oppenheimer. Niet omdat het dezelfde film is, maar omdat hij mij hetzelfde gevoel gaf: dat ik iets had gezien dat volledig voor het grote scherm gemaakt is. De cast is top, de sfeer zit juist, de horroraccenten rond de mythische wezens werken verrassend goed en de film is net lang genoeg. Dit is een 10/10 en een van die zeldzame cinema-ervaringen waarvan ik nu al weet dat ik ze niet snel ga vergeten.
Voor mij staat The Odyssey zonder probleem naast Oppenheimer. Niet omdat het dezelfde film is, maar omdat hij mij hetzelfde gevoel gaf: dat ik iets had gezien dat volledig voor het grote scherm gemaakt is. De cast is top, de sfeer zit juist, de horroraccenten rond de mythische wezens werken verrassend goed en de film is net lang genoeg. Dit is een 10/10 en een van die zeldzame cinema-ervaringen waarvan ik nu al weet dat ik ze niet snel ga vergeten.
Pro
- Sterke cast die de mythe menselijk en geloofwaardig houdt
- Geen minuut verveling dankzij de perfecte spanningsopbouw en dreigende sfeer
- Adembenemende 70 mm IMAX-ervaring
Con
- geen
10
Over deze film
Beschikbaar vanaf
15 juli 2026
Genre
- Fantasie
- Historisch
Speelduur
173 minuten
Regie
Christopher Nolan
Cast
Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Zendaya
Uitgever
Universal Pictures
