Het ging inderdaad over Aalst, maar Aalst is echt niet de arme stad uit de tijd van Daens hoor. Mijn grootouders waren van die buurt, en dat waren ook geen arme mensen. Waar ik op wijs is eerder de verdwijnende middenstand, als gevolg van globalisatie op lokaal niveau (bijvoorbeeld supermarkten). Allemaal zaken waardoor het sociaal weefsel verdwijnt en buurten uit elkaar brokkelen. Wie kan, ontvlucht de stad, kleinere huisjes van mensen die overleden zijn komen leeg te staan of worden door de nieuwe eigenaars niet onderhouden en verloederen.
Om nog een anekdote aan te halen. Vroeger toen de lokale middenstand nog sterk stond had je in vele buurten en straten van Aalst een dekenij die instond voor de jaarlijkse kermis, braderij, Sint-Maartensviering, ophalingen voor de minderbedeelden in de Kerstperiode, ... kortom een sterk weefsel dat gedragen werd door de lokale middenstand. Tegenwoordig zijn al die dekenijen verdwenen ten gevolge van de wegkwijnende middenstand. In het hart van het winkelcentrum zijn er wel nog initiatieven, maar de leegstand lijkt het daar meer en meer te gaan halen. Wat zijn de oorzaken daarvan?
Ik denk dat de verregaande individualisering van de maatschappij daar voor veel zal tussenzitten. Ook gewoon de technologische vooruitgang/welvaart, iedereen is mobiel en heeft hopen manieren om zijn vrije tijd te beleven, men blijft niet meer onder de kerktoren (nuja). Alsook misschien het 2-verdienermodel, want wie heeft nu eigenlijk nog tijd om dat soort initiatieven te trekken? Eerlijk gezegd, ik vind dat vooral nostalgie naar een tijd die voorbij is. Je kan een bevolking niet meer dwingen om lokaal te blijven omdat ze hun opties nu kennen. Mensen komen nu thuis om te slapen, en leven niet meer enkel in hun dorp.
Anderzijds, omdat je hieronder aangeeft dat we allemaal op krediet leven, vraag ik mij toch af of we dat in die gouden tijd (ik vermoed dat je hier spreekt over de jaren '60-'70) niet nog meer deden, als je ziet hoeveel "win for life" jobs aan de overheid toen werden uitgevonden, en hoe iedereen in een soort van "vrijheid blijheid stemming" de omgeving naar de kloten hielp. Ik zou denken dat we op dat vlak nu wel in een meer realistische stemming verkeren, en het zal nog verergeren.
Hangt er allemaal vanaf wat je verstaat onder 'strijdbaar'. Ik kan me goed voorstellen dat de Fransen het in 1940 ook niet nodig vonden om strijdbaar te zijn, de gevolgen waren duidelijk, maar dit is natuurlijk een extreem en militaristisch voorbeeld. Ik ben er wel van overtuigd dat wanneer het ooit tot ernstige calamiteiten komt het grootste deel van onze westerse bevolking een vogel voor de kat is. Nogmaals, dit is geen oproep om de dienstplicht opnieuw in te voeren, of om aan vechtsporten te beginnen doen. Maar we gaan er gewoon gemakshalve te veel van uit dat een ander het wel zal oplossen, en die andere kan dan zowel jouw lokale overheid, als onze politiediensten, als het Amerikaans leger zijn.
Trouwens trek strijdbaar gerust open naar "uw plan kunnen trekken". Kijk naar de bouwsector, hoeveel Belgen kom je nog tegen op een werf? Bijna allemaal buitenlandse werkkrachten, zal hier binnen 50 jaar nog iemand rondlopen die twee stenen op elkaar kan leggen?
Niets, maar dan ook niets van de voorbije jaren komt in de buurt van een vijandige bezetting hé. We hebben het gewoon goed. Dan mag er nog een klaagzang ontstaan omdat iemand ergens een tarief misloopt of de belasting 0.5% stijgt, men heeft het gemiddeld gewoon goed. Ook zal in de moderne informatie-maatschappij men minder snel zich achter een vlag scharen "omdat dit moet". Wat niet wil zeggen dat men automatisch de juiste keuze zou maken, maar soit.
Veel van dat "uw plan kunnen trekken" is uit noodzaak, een noodzaak die er nu niet is. Maar dat is niet echt iets genetisch dat we kwijt zijn hé, lijkt me allemaal vrij snel terug beschikbaar als het nodig zou zijn. Het is niet omdat we nu liever een Roemeen het aan de helft van de prijs van een Belg laten doen, dat we allemaal hulpeloos worden. Ik volg je dat het individu veel zaken niet meer zelf doet, maar je kan ook niet alles zelf doen natuurlijk. Mijn vader deed ook veel zelf, terwijl ik dat nooit geleerd heb. Anderzijds, mijn vader ging van zijn 14 jaar werken en niets van al wat hij zelf deed zou voldoen aan de kwaliteits/comfortnormen van vandaag. Ik heb gestudeerd en heb een inkomen dat ik daaraan kan besteden. Dit is echt wel de vooruitgang die men in landen die op dat vlak nog wat "achter" zijn wilt voor de volgende generatie lijkt me.
Nochtans hebben mijn ouders vroeger nooit enig probleem ondervonden om mij in te schrijven in een school. Het maakte ook niet uit welke school het was want het onderwijs was overal even hoog aangeschreven, al had je uiteraard wel de opdeling in het katholieke onderwijs en het gemeentelijk onderwijs. En ons onderwijs ondergaat wel degelijk een teloorgang.
Was het onderwijs overal even hoog aangeschreven, of was het dat niemand beter wist? Ik werd naar de katholieke school gestuurd omdat de gemeenteschool een slechtere naam had, van de twee scholen vlakbij. Nu zal men al sneller een school wat verder kiezen om een concentratieschool te vermijden. Terwijl "de migrant", die van niets op de hoogte is of het zich niet aantrekt, gewoon de school vlakbij pakt. Het lijkt me eerlijk gezegd straf, gezien de bevolkingspiramide, dat die problemen er zijn door overbevolking hoor. Wat deden de babyboomers dan eigenlijk, die moesten toch ook tot hun 14de naar school?
Over die teloorgang ga ik gedeeltelijk akkoord, maar opnieuw zie ik daar evengoed gewoon het resultaat in van de wil van de bevolking, leerkrachten zijn uiteindelijk toch maar idiote profiteurs, nietwaar? De taalproblematiek, door hopen kinderen die een andere taal spreken, is uiteraard een modern probleem, maar dan komen we bij inburgering en hoe die spaakloopt.
Ja, want mijn opvatting is dat we hier allemaal op een soort van krediet leven, iets dat niet kan blijven duren.
Ik vind dat redelijk pessimistisch eerlijk gezegd. Uiteraard is niets gegarandeerd, en supermachten ontstaan en gaan ten onder. Europa is op zijn retour op vlak van (militaire) macht, of dat in de moderne maatschappij nog wil zeggen dat we allemaal ten onder gaan lijkt me minder zeker.
De industrie is hier beginnen verdwijnen omdat het elders goedkoper was, om te beginnen aan loonkosten. Later is daar door de strengere milieu- en veiligheidsnormen nog een extra argument bijgekomen om het elders goedkoper te laten fabriceren. Als we de industrie terug naar hier halen moeten we er mee kunnen leven dat het duurder zal worden, tenzij Europa steun biedt om deze switch terug te maken.
Als Europa steun biedt lijkt het me dat we er ook voor betalen hoor, uiteindelijk de vraag dan wat je wil, een vorm van protectionisme die duurder uitkomt? Dat verkopen aan de brede bevolking zou wel eens een moeilijke opgave kunnen zijn.
In het kort ben ik optimistischer over de gevolgen van de vooruitgang. Uiteraard zijn er hopen zaken waar we ons zorgen over moeten maken, waarvan ik bijvoorbeeld het succes van een soort van "soft dictatorship" genre China misschien het angstaanjagendste vind. Zolang je voor een groot deel van je bevolking redelijk wat welvaart kan garanderen, is het kennelijk mogelijk om ze onder de knoet te houden zonder dat ze er echt van wakker ligt. Vul dat aan met propaganda, censuur, en nog wat technologische middelen, en je hebt misschien wel de meest efficiëntste staatsvorm. Het is niet uitgesloten dat we ook die kant opgaan. En dan heb je nog het (groeiende?) deel van de maatschappij die niet meer geloven in wetenschappelijke feiten, waardoor je nu eigenlijk parallele realiteiten krijgt waarin mensen leven, gevoed door de algoritmes van sociale media. Bij elk maatschappelijk debat heb je nu die groep die zijn invloed laat merken.
www.vrt.be
www.standaard.be
