Dat klopt, een hoog diafragmagetal = een kleine opening, dus meer licht nodig en dus is er een langere sluitertijd nodig. Immens lang is veel gezegd, dat hangt af van de omstandigheid en dan moet je maar zien op je lichtmeter hoelang precies dat moet zijn.
Maar er is nog een derde factor die meespeelt en dat is de lichtgevoeligheid of ISO waarde. Dit dateert nog uit het analoge tijdperk, toen sprak men wel over DIN of ASA, maar het principe is hetzelfde gebleven. Vroeger moest je de lichtgevoeligheid bepalen door het juiste filmrolletje te kopen (hard, hoge ISO of zacht, lage ISO), nu kan je de ISOwaarde instellen op je camera. Hoe lager de ISO waarde hoe meer licht de beeldsensor nodig heeft om een correcte belichting te verkrijgen. Maar dikwijls moet je dan ook het diafragma verder openen (kleiner diafragmagetal) en de sluitertijd verlengen.
Hoe lager de ISO waarde (bv ISO100), hoe beter de algemene beeldkwaliteit. Een hoge ISOwaarde laat je wel toe om de sluitertijd te verkorten en het diafragma meer te sluiten, maar het is ook ten nadele van de beeldkwaliteit. Er ontstaan grijze pixels in je beeld, ruis. De ene camera (of beter sensor) is daar beter in dan andere. Das best jammer, want anders zou je natuurlijk altijd een hoge ISOwaarde kiezen... alhoewel, die korreligheid heeft ook zijn charme vind ik, vooral bij zwart-wit opnames.
De meeste camera's hebben ook AUTO ISO, dan gaat de electronica in je camera zelf bepalen wat de lichtgevoeligheid moet zijn, naargelang de sluitertijd en het diafragma dat jij ingesteld hebt. Maar AUTO ISO zet je best af als je een sfeer wil creëren. Bijvoorbeeld bij een nachtopname in AUTO ISO gaat de camera dikwijls de hoogste waarde (bv ISO1600) nemen. De donkere omgeving, die jij graag donker wil houden om het aanwezige licht beter te laten uitkomen, zal door een hoge ISOwaarde opeens toch beter worden verlicht zodat het effect van de verlichting in de nacht verloren zal gaan. Nadeel van dan een lagere ISO waarde te nemen in die omstandigheid, is dat je je sluitertijd al zal moeten verlengen, waardoor een statief aangewezen word.
Het is dus altijd spelen met die drie factoren:
sluitertijd, diafragma-opening en lichtgevoeligheid.
De diafragma opening heeft dan weer een invloed op je scherptediepte of depth of field, maar dat is een ander verhaal...