Waarom België nieuwe voetbalstadions nodig heeft
Club Brugge wil de aansluiting met de Europese subtop niet verliezen. Daarom staat het stamnummer drie, en met uitbreiding alle ambitieuze Belgische clubs, op een kruispunt. Er moet meer geld komen en dat kan alleen via uitbreiding van stadions. De keuze is simpel: investeren of degenereren.
Overleven is sinds het Bosman-arrest in 1995 het hoofddoel van minstens 12 van de 18 Belgische profclubs. Jarenlang zeurden onze clubleiders, gewezen Anderlecht-manager Michel Verschueren en Antwerp-voorzitter Eddy Wauters op kop, over de afschaffing van transfersommen voor spelers die einde contract zijn als oorzaak van de neergang van het Belgisch voetbal. De energie ging daaraan verloren en er gebeurde niks. De Rode Duivels waren tot 2002 nog op grote tornooien aanwezig, maar volgden daarna snel de weg van de Belgische clubs in Europa: in vrije val naar beneden.
Sinds het aantreden van een jongere generatie clubleiders werd na de aanzienlijke verhoging van het tv-contract een kip met nog meer gouden eieren gevonden: een nieuw en groter stadion. Ook voor Club Brugge past het uitstekend in het plan om de absolute topclub in België te worden.
Niet iedereen surft echter mee op het idee om het tot voor enkele jaren aandoenlijke blauw-zwart provincialisme definitief te laten plaatsmaken voor een nieuwe zakelijkheid. Daarom gaan de stadionplannen gepaard met protesten. Van een minderheid, maar daarom niet minder hevig. De winkeliers uit hartje Brugge zijn tegen omdat in het nieuwe complex ook winkels zullen verrijzen. De Brugse middenstand vreest voor het vertrek van hun klanten. Dat is meteen het meest gevoelige punt voor de contra-houding van de Brugse burgemeester Patrick Moenaert die liefst van al het huidige Jan Breydelstadion wil vernieuwen. Maar daar is geen geld voor.
Het enorm hoge bedrag van 125 miljoen euro dat nodig is voor de financiering van het nieuwe stadion zouden Club Brugge en de projectontwikkelaar Uplace bij elkaar krijgen. 'Ik steek enorm mijn nek uit', zegt Club-voorzitter Michel D'Hooghe. 'We doen, op 5 à 7 miljoen voor de ontsluiting rond Loppem na, alles op eigen risico.' Club Brugge zit echter in de greep van de Vlaamse en gemeentelijke overheden die tijd verliezen door hun verantwoordelijkheid niet te nemen en de hete aardappel naar elkaar toeschuiven.
MOOISTE, VEILIGSTE, ...
De rapporten waarmee de initiatiefnemers wapperen komen allemaal tot dezelfde conclusie: het nieuwe stadion van Club Brugge zal het mooist gelegen, milieuvriendelijkste, veiligste, sfeervolste, klantvriendelijkste en meest economische stadion van ons land worden. Er zal wel wat verkoopspraat bij zijn, maar als Club Brugge het geld kan vinden, zou het plan ook in het hoger belang van het Belgisch voetbal best uitgevoerd worden.
De huidige stadions beletten onze clubs om te groeien. Met het huidige budget van 15 miljoen euro stoot Club Brugge tegen zijn plafond. Hetzelfde geldt voor de andere clubs met bouwplannen zoals Anderlecht, Standard, AA Gent en Germinal Beerschot. Een verdubbeling van het budget in een nieuw stadion is een haalbaar doel. Het Nederlandse AZ begon in 2002 aan een nieuw stadion te bouwen en bij de opening in 2006 presenteerde het een verdubbelde begroting en een dubbel aantal abonnees. Clubs als Vitesse, NEC, FC Utrecht, RBC Roosendaal, FC Twente... realiseerden in de vorige eeuw precies hetzelfde. Soms ging dat gepaard met financiële problemen, maar de clubs zijn er nu allemaal weer bovenop.
Op welk niveau ook, het eigentijdse voetbalstadion is een moneymaker geworden. Een blik over de grens leert dat de opening van nieuwe stadions de clubs katapulteert in de wereld van de Grote Getallen. Toen Ajax na het winnen van de Champions League (1995) een jaar later de Amsterdam Arena opende, waren alle tickets voor alle wedstrijden voor het seizoen 1996-97 al zes maanden voor het begin van de competitie uitverkocht. Een nieuwe tempel werkt als een magneet voor grote bedrijven. Plots waren er ellenlange wachtlijsten voor de business-rooms, de business-seats en nog allerlei andere initiatieven die aanzienlijk meer geld in het laatje brachten dan de 20.521 staan- en zitplaatsen in De Meer, tot 1996 de thuishaven van Ajax.
COMFORT
50.000 tickets verkopen voor een thuiswedstrijd van Ajax is, ondanks de groeipijnen in het begin en het feit dat de grootste Nederlandse club al jaren sportief achteruitboert, nog altijd geen probleem. Het comfort, de belevenis om het stadion te bezoeken, zorgt nog altijd voor uitverkochte wedstrijden. In die mate zelfs dat er nu plannen bestaan om alweer een nieuw stadion te bouwen, voor 80.000 toeschouwers deze keer. Belangrijk: de Arena is niet alleen een voetbalstadion, maar ook het podium voor popconcerten en catchwedstrijden. Het is tevens een verzamelplaats van sport, vrije tijd, gezondheid, lifestyle en winkelmogelijkheden. Precies waar Club Brugge ook op mikt.
In Brugge overdrijft men als wordt gezegd dat het huidige Jan Breydelstadion volkomen ongeschikt is voor de hedendaagse eisen van het profvoetbal. Ondanks de ouderdom, 30 jaar, is het nog altijd één van de modernste tempels van het land. Dat zegt helaas vooral veel over de andere Belgische stadions want de tijdsgeest knaagt al jaren aan het bouwwerk in Sint-Andries. Wie kan er bezwaar hebben tegen de vervanging van droefgeestig stemmende monumenten van esthetische rampzaligheid zoals de meeste van onze stadions nu? Als het regent in Jan Breydel, wordt meer dan de helft van de toeschouwers kletsnat. Dat geldt eigenlijk overal. Te veel toeschouwers in onze stadions dienen als doelwit voor duiven en onweersbuien.
Het succes van de Amsterdam Arena duidt er op dat de stadionbezoekers best bereid zijn een stevig bedrag neer te tellen in ruil voor een royale en schone zitplaats met horeca-gelegenheden binnen handbereik en een parkeerplaats voor de deur. In het Duitse München is men er bij de bouw van Allianz Arena in geslaagd om de toegangswegen naar het stadion zo breed te maken dat er nooit - u leest het goed: nooit - fileproblemen zijn bij thuiswedstrijden van Bayern München. Daar komen om de twee weken 70.000 toeschouwers op af. De prijzen van tickets bedragen 40 tot 60 euro. Tel uit de winst.
FATA MORGANA
In het buitenland rijzen de hypermoderne voetbalaccommodaties uit de grond als paddestoelen. In Nederland is men na Euro 2000 al aan de tweede golf nieuwe stadions toe. Ons land heeft zijn eerste golf moeizaam in zicht. We kunnen al jaren fluiten naar Europese bekerfinales en met het huidige potentieel is het WK 2018 een fata morgana. Met België vergelijkbare landen als Portugal, Oostenrijk en Zwitserland hebben al een mooi aantal moderne voetbalstadions, straks volgen Polen en Oekraïne als organisatoren van het EK 2012.
Investeren in de droompaleizen lijkt dus de moeite waard. In het leven is het een kwestie van kansen en Club Brugge wil ze grijpen. Het stamnummer drie heeft haast om zijn plaats in de toekomst te veroveren. De West-Vlamingen zijn een uitdaging aangegaan die, als ze lukt, in heel het land geïmiteerd zal worden. Dat gekoppeld aan een gezonde voetbalvisie kan het Belgisch voetbal alsnog doen aanklampen in een Europese voetbalrace waarin heel hard wordt gelopen.