vanpraet zei:
Er is dus géén enkele partij die jou enigszins aanspreekt? Je moet niet op dezelfde idioten blijven stemmen hé...
Met uw welnemen, maar er is inderdaad geen enkele partij die mij weet te bekoren. Ik heb de manifesten van de voornaamste partijen doorgenomen, en ofschoon sommigen gedegen standpunten innemen is er geen enkele die mij over de hele lijn over de streep weet te trekken. Ideologisch leun ik het meest aan bij links, maar geen van de bestaande partijen weet mij voldoende te bekoren om mij te engageren.
Mijn apathie/antipathie (schrappen wat niet past) ten aanzien van het politiek gebeuren, wordt eerder ingegeven door persoonlijke ervaringen.
Voor de duidelijkheid: ik ben niet één van diegenen die 'blanco' stemt uit protest, om een soort 'statement' te maken. Ik ben niet iemand die 'de politiekers' [sic] persoonlijk verantwoordelijk houdt voor alles wat fout loopt. Het is veeleer de werking van het politiek systeem waarbinnen ze werkzaam zijn, die mij dwarszit.
Solid Q zei:
Ivm uw algemene repliek. Ik zou het schrijnend vinden als mensen het laatste greintje geloof in politiek/democratisch systeem (zie media vandaag -> 17 % heeft vertrouwen in politiek en haar instellingen) zouden verliezen. Eén stem zal vaak geen verschil maken, maar het engagement wat je toont met die éne stem veel meer vind ik. Alhoewel ik de komende verkiezingen als een schandalig feit beschouw, een aanfluiting van onze rechtstaat, zal ik toch stemmen (en dit geldig !). Ik voel me telkens opnieuw plichtbewust. Wij bepalen wie ons regeert. Echter overheerst er het oude idee dat politiek een aparte kaste is in onze maatschappij. Iets wat boven ons verstand zou staan, want het zijn ZIJ die de taken uitvoeren en dus ook de fouten maken. Maar het zijn WIJ die ZIJ TELKENS OPNIEUW in hun knusse zeteltje zetten.
Ik voel me dan ook verplicht om niet alleen mezelf maar ook anderen te overtuigen om zich te engageren.
Weetikveel zei:
Je wantrouwen is volledig terecht - en het zal er ook niet op beteren. Maar je moet roeien met de riemen die je hebt. Niet of blanco stemmen verandert niets aan al hetgeen je hier (terecht) bekritiseert. Ik ben volledig akkoord met al hetgeen ik hier quote. Behalve dat één stem niets uitmaakt: het is wel degelijk zo dat één stem meer of minder een zetelverschuiving kan betekenen, en op die manier zelfs bepaalde coalities mogelijk of onmogelijk kan maken. Als je denkt dat alle coalities dezelfde beslissingen nemen, dan zit je toch goed fout hoor. Door blanco te stemmen verklaar je je impliciet akkoord met de zetelverdeling zoals die beslist wordt door de niet-blanco geldigstemmers. Jouw stem kan inderdaad het verschil maken voor die ene zetel.
In je laatste zin geef je trouwens toe dat je inderdaad moet roeien met de riemen die hebt. Al weet ik niet of dat wel de enige manier is: ik denk niet dat de parlementaire democratie zoals ze nu bestaat voor eeuwig is; en evenmin denk ik dat zij enkel van binnenuit hervormd zal worden.
Zelf ben ik links, maar ik vind geen enkele linkse partij goed. Ik zal stemmen op de lesser of all evils.
Zoals gezegd, vloeit mijn apathie/antipathie eerder voort uit persoonlijke overwegingen. Ik weet dat mij afzijdig houden uiteindelijk niets verandert aan de problemen - wel integendeel. Ik heb respect voor mensen die nog steeds geloof hebben in het politiek systeem, en die uit volle overtuiging gaan stemmen. Het is zeer zeker niet mijn bedoeling om met het belerend vingertje te staan zwaaien, noch is het mijn bedoeling om 'ophef' te maken rond het feit dat ik blanco stem.
Mijn repliek op je antwoord aan mij was dan ook vooral bedoeld om dat in contrast te zetten: er zijn een aantal mensen (zoals jullie) die begaan zijn met de toekomst van ons land, die zich informeren en zich politiek durven engageren, die plichtsbewust en plichtsgetrouw gaan stemmen. Dat is bewonderenswaardig, maar ergens wrang als je beseft dat voor het overgrote merendeel van de bevolking politiek een beetje een 'ver van mijn bed'-show is. Je hebt gelijk wanneer je zegt dat één stem idealiter het verschil kan maken, maar in dat geval zijn we over filosofische nuances bezig - in de praktijk zal één stem hoogstwaarschijnlijk niets uithalen, maar het kán wel.
Dat 'blanco' stemmen impliciet kan opgevat worden als een goedkeuring van de zetelverdeling, ben ik het echter niet mee eens. Als ik zou kunnen, dan zou ik niét gaan stemmen, maar de stemmingsplicht in acht genomen is dat niet aan de orde. Zoals gezegd zou ik inderdaad gewoon niét kunnen gaan stemmen, maar dat zou voor mij persoonlijk veeleer een 'statement' zijn, en dat is nu net hetgeen wat ik wil vermijden. Ik vind dat ik mijzelf niet hoef te benadelen (in theorie, in de praktijk zal niet gaan stemmen wss. zonder gevolgen blijven) om mijn mening te hebben.
Het is trouwens een beetje een gevaarlijke redenering, want dan ga je ervan uit dat de enige mogelijkheid om onvrede met de huidige politieke constellatie uit te drukken, erin bestaat om op
andere partijen te stemmen. Op die manier open je natuurlijk de deur voor een bepaald soort proteststemmen - dat men op een bepaalde partij stemt (eender welke), enkel en alleen omdat men op een bepaalde partije niét wil stemmen. Die zorgen natuurlijk voor een verschuiving van de politieke realiteit en zijn m.i. gevaarlijker dan 'blanco' stemmen.
Dat een dergelijk standpunt (van blanco stemmen) weinig zoden aan de dijk zal zetten, hebben jij en Solid Q wel degelijk gelijk in - het is natuurlijk erg makkelijk om je terug te trekken en het harde werk aan anderen over te laten. Het is dan wel erg goedkoop om met het vingertje te gaan zwaaien en te zeggen 'zie je wel, ik zei het toch'. Ik maak mij daar zeker geen illusies in. Zoals gezegd, ben ik zeker niet van plan met het belerend vingertje gaan zwaaien. Blanco stemmen is voor mij (voorlopig) de enige mogelijkheid die ik zie om mijn onvrede met het politiek bestel uit te drukken - juist omdat ik op dit moment niet weet wat (voor mij) de juiste te bewandelen weg is.
De 'eenvoudigste' manier om iets te veranderen, is inderdaad door mee te draaien in het systeem en te roeien met de riemen die je hebt. Als je onderaan de ladder staat, heb je echter zeer weinig in de pap te brokken. Je moet knikken en vooral zwijgen. Je mag uiteraard een eigen mening hebben, maar in de politiek wordt er van je verwacht dat je anderen 'steunt' door je stem, en dat je niet te zeer buiten de partijlijnen kleurt. Eigenlijk heeft het wel iets weg van een soort piramidespel.
Als je dan eenmaal in een positie zit waar je wel degelijk een verschil zou kunnen betekenen, ben je zodanig verankerd in dat systeem dat je grotendeels afhankelijk bent van anderen om nog iets te kunnen bereiken. Ieder wil zijn eigen belangen (de partijpunten) vrijwaren, en iedereen zou natuurlijk graag aan de macht blijven. De meeste partijen hebben wel standpunten die het collectief belang ten goede komen en die (op zich) verdedigbaar zijn. Aangezien je beslissingen echter niet unilateraal kan doorvoeren, moet je bijgevolg compromissen sluiten.
Op zich geen probleem natuurlijk, dat vormt de basis van ons politiek systeem. Laat één ding duidelijk zijn: het 'ideale' politiek systeem bestaat niet, dat is een utopie. Onder de gegeven omstandigheden denk ik dat het huidige politieke systeem hetgeen is dat het meest rekening houdt met ieders wensen.
Dat is echter juist het probleem: het is de grootste sterkte van het systeem, maar ook één van de principale zwaktes. Het is niet noodzakelijk de gulden middenweg waar je voor kiest, maar die oplossing waar iedereen zich in kan vinden. En soms is dat allesbehalve één van de meest ideale oplossingen.
Dat is hetgeen waar ik mee in de knoop zit. Noem mij idealistisch, maar ik ben toch van mening dat elk systeem er naar zou moeten streven om zichzelf te verbeteren. Een dergelijk verbeteringsmechanisme is echter afwezig in ons politiek stelsel (in alle andere bestaande overigens ook). Er is daarentegen een mechanisme van zelfbehoud en zelfbestendiging aanwezig, dat weliswaar in de meeste andere politieke systemen (dictatuur bv.) zelfs nog prominenter aanwezig is. In dat opzicht is ons democratisch systeem wellicht het meest werkbaar onder de huidige gegeven omstandigheden.
In dat opzicht zijn alle politieke partijen wel degelijk gelijk: ofschoon zij andere dingen nastreven of er andere partijstandpunten op nahouden, zijn ze afhankelijk van de andere politieke partijen om iets gedaan te krijgen. Het is een 'politiek' van geven en nemen. Op zich niet verkeerd natuurlijk, het is immers de enige manier waarop je iets gedaan krijgt, maar op die manier krijgt het een zelfbestendigend karakter: veranderingen doorvoeren, allemaal goed en wel, zolang de eigen positie maar gevrijwaard blijft. Als men niet zetelt kan men immers geen veranderingen doorvoeren.
In het huidig politiek bestel is er dan ook weinig ruimte voor ingrijpende veranderingen, hoe noodzakelijk ze ook zijn moge, omdat er teveel belangen mee vermengd zijn.
Academische instellingen (waarin ik werkzaam ben) zijn trouwens in hetzelfde bedje ziek. Hoewel je zou verwachten dat zij juist het meest progressief zouden zijn, is het tegendeel waar - het zijn echte bolwerken van zelfbehoud en bestendiging. Veranderingen zijn mogelijk, maar slechts nadat iedereen zijn eigen belangen gevrijwaard heeft. In sommige aspecten waren ze tot voor kort zelfs nog 19de eeuws.
Het is deze paradox waar ik mee in mijn maag zit. Het mechanisme tot 'zelfverbetering' dat ik graag zou zien, is afwezig. 'Progressiviteit' is gewoon een ander woord voor 'diegene die het minst conservatief is'. Echte progressiviteit is vrijwel totaal afwezig. Vernieuwingen gebeuren slechts zeer geleidelijk. Men houdt liever vast aan het bestaande, men vrijwaart en bestendigt liever de eigen positie dan dat zich men ergens aan waagt, zodat men de eigen positie niet riskeert. Op zich wel begrijpelijk, men kan immers niet hervormen als men niet zetelt, maar zo verandert er weinig.
Onder de huidige omstandigheden is er geen kant-en-klaar systeem binnen handbereik dat deze patstelling kan doorbreken, dat besef ik maar al te goed. Ik onthoud mijn stem dan ook, niet uit 'protest', maar omdat ik mij niet kan vinden in het huidig politiek systeem, ofschoon ik goed genoeg besef dat dit het enige werkbare is onder de huidige gegeven omstandigheden. Zelf zie ik geen alternatieven, dat is zeker waar.
Hervorming van binnenuit is inderdaad niet de enige mogelijkheid, maar als we over de invloed van externe factoren spreken, dan zal het waarschijnlijk eerder over een gans nieuw staatsbestel gaan en dan kan er natuurlijk vanalles gebeuren. Het 'democratisch' systeem is zeker niet eeuwigdurend, rond de jaren '50 en '60 was men er (vooral in academische kringen) van overtuigd dat we in de overgangsperiode naar een socialistisch maatschappijbestel leefden. Ondertussen is dat idee bijgesteld geworden.
Voor 'kleine' veranderingen binnen het huidig politiek systeem, kijk ik eerder in een andere richting - de tijd dat men geloofde dat een revolutie alles kon veranderen en dat alles daarna rozengeur en maneschijn zou zijn, is voorbij, denk ik. Het West-Europees democratisch-socialistisch model is juist ontstaan vanuit de overweging dat men duurzame veranderingen slechts geleidelijk aan kan teweegbrengen, van binnenuit.
Tot slot: het is zeker niet mijn bedoeling om 'ophef' te maken rond mijn beslissing, of om anderen aan te zetten hetzelfde te doen - helemaal niet. Ik heb alle respect voor mensen die plichtsbewust gaan stemmen. Ik houd de huidige politici ook zeker niet verantwoordelijk voor alle fouten die gebeurd zijn - ik heb de indruk dat voor sommigen in mijn omgeving de politici persoonlijk alle bron van het kwaad zijn - maar voor mij is het veeleer het systeem dat ergens mank loopt.
