Archief - Rookverbod op café

Doodvonnis voor chichabars
dinsdag 22 december 2009
Auteur: Jochen Vandenbergh

Sommige uitbaters van chichabars vrezen dat het rookverbod hun zaak de doodsteek zal geven.

© Jimmy Kets
ANTWERPEN - REPORTAGE Ook waterpijp valt in 2014 onder het rookverbod Borgerhout telt heel wat Arabische theehuisjes waar gretig aan de waterpijp wordt gelurkt. Door het rookverbod dreigt het failliet voor de zogeheten chichabars.

Van onze medewerker

'De mensen komen niet naar hier voor de thee', vertelt Khalid in Dawliz, een chichabar in Borgerhout. Met chicha of shisha wordt het roken van fruittabak door een waterpijp bedoeld. 'Mensen zijn hier om te ontspannen met chicha. Je wordt er een heel klein beetje dizzy van. Maar er zit geen hasj in, hè. Als over vier jaar hier geen pijp meer mag branden, kunnen ze dichtdoen. En hier niet alleen. De bestaansreden van alle chichabars valt weg. Je gaat toch ook niet naar een zwembad zonder water?'

Ten laatste op 1 juli 2014 treedt het algemeen rookverbod in de horeca in voege. In de volkscafés klonk eerder al ongenoegen over de maatregel. Bij veel uitbaters van chichabars in Antwerpen dringen de gevolgen van het verbod nu pas door. De waterpijp valt namelijk ook onder het verbod.

'Wat? Heeft het dan nog wel zin dat ik verder doe?', vraagt Jouet van chichabar Nejma zich af. 'Zonder waterpijpen is het hier gedaan. Wat gaat het gevolg zijn van het verbod? Dat iedereen thuis zit te roken. Waar de kinderen bij zijn. Ik hoef u niet te vertellen dat hier voornamelijk allochtonen komen. Meestal zijn zij klein behuisd en hebben ze geen extra kamer om als rookruimte in te richten. Vandaar deze bars. Ik betwijfel dus of dat rookverbod in ons geval beter is voor de volksgezondheid.'

In tegenstelling tot wat enkelen in de chichabars geloven, schaadt het roken van fruittabak wel degelijk de gezondheid. Niet alleen bevat de rook schadelijke stoffen, ook de waterpijp is een erg ongezonde manier van roken. 'Toch vinden mijn ouders het niet erg dat ik hier zit', vertelt Natasia die met een handvol vriendinnen, allemaal tieners, aan een waterpijp lurkt in El Mashrabi.

'Met sigaretten zouden ze wel een probleem hebben. Wij komen hier bijna wekelijks speciaal om te roken. Het rookverbod is voor hun de doodsteek.'

Natasia's vriendin Gizen is afkomstig uit Turkije, waar al een algemeen rookverbod geldt. 'Mensen zijn daar creatief met oplossingen', vertelt Gizen. 'Vaak zie je de waterpijp buiten staan dampen terwijl binnen iemand via een lang buisje ervan trekt. Als ze het verbod in chichabars willen doen gelden, zal er streng moeten worden gecontroleerd. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat ze hier zomaar hun inkomen opgeven.'

De prijs van de waterpijp schommelt rond de vijf euro. Voor sommige duurdere tabakssmaken, zoals druiven en rozijnen, kan dat oplopen tot acht euro. Voor dat bedrag ben je al snel een uurtje zoet met inhaleren. Wat van de waterpijp dus een andere rookervaring maakt dan de sigaret.

'Met een waterpijp ga je niet even naar buiten om je nicotinepeil op niveau te houden', vertelt Farid in bar Majhla. 'Tijdens de zomer zouden we er mee buiten kunnen zitten. Maar geloof me, dan veroorzaken we weer overlast. Een verbod op chicha is een aanval op onze cultuur. Wij doen dit al duizend jaar. Het is hetzelfde als tegen Belgen zeggen dat ze geen bier mogen drinken op café. Hoeveel cafés blijven dan nog overeind? Wel, door het rookverbod zal samen met de chichabars een stuk van onze Arabische cultuur verdwijnen.'

Die stelling vinden ze iets verderop fel overdreven. Café Tanger en vzw J-Rif zijn geen chichabars, maar gewone Arabische theehuisjes waar weliswaar stevig wordt gerookt. De zoete geur van appeltabak maakt hier plaats voor dikke rookslierten. Het publiek bestaat vooral uit oudere Marokkaanse mannen die kaart spelen. Terwijl we in de chichabars jonge mannen en vrouwen van alle nationaliteiten aantreffen.

Klik om te vergroten...

Careless zei:

Gesloten kring, vandaar dat je dan zelfs op de laatste lijn kan lezen dat je in chicabars mensen van alle nationaliteiten kan aantreffen? Niemand verbied hen trouwens thuis af te spreken of in de tuin om daar aan hun waterpijp te lurken.

Klik om te vergroten...

Commissar12911 zei:

Een andere sociologische hypothese, waarom 'verbods'-wetgevingen als deze zo populair zijn onder de bevolking, is het feit dat ze snel gelinkt worden aan "wat de lagere klasses doen".

Net zoals marihuana te criminaliseren leeft er onder de mensen het idee, dat als men die gebruiken zoals "op café gaan roken" verboden worden:
- dat men dan de armoede uit de maatschappij zal helpen, wat goed overkomt voor sommige mensen die zich graag met allerhande verticale liefdadigheid bezighouden
- dat de lagere klasses onderdrukt zullen worden, wat ze verdienen, volgens de meer elitaire kringen of de rechtse middenstand.

Klik om te vergroten...

Gothrek zei:

wiet mogen ze van mij gerust legaliseren, zolang ze het maar niet op cafe oproken.

Klik om te vergroten...

elDuderino zei:

Ok, stel dat wiet legaal zou zijn. En er zou iemand op het idee komen om een plaats op te richten waar mensen samen kunnen komen wiet roken en babbelen. En stel dat er daar ook drank zou kunnen gekocht worden.

Zou dat dan van u mogen?

Klik om te vergroten...

elDuderino zei:

Ok, stel dat wiet legaal zou zijn. En er zou iemand op het idee komen om een plaats op te richten waar mensen samen kunnen komen wiet roken en babbelen. En stel dat er daar ook drank zou kunnen gekocht worden.

Zou dat dan van u mogen?

Klik om te vergroten...

Gothrek zei:

Als iedereen daar (verplicht) wiet smoort, van mij wel. Dan zitten ze toch maar in hun dampen te smachten
Zolang er geen niet-wiet-rokers binnenkomen, mogen ze van mij doen wat ze willen.

(maar zoiets is onmogelijk, tenzij je het zou benoemen als wietbijeenkomstplaatsen ofzo, maar zoiets lijkt mij vrij schraal en toch onmogelijk)

Klik om te vergroten...

GTM zei:

Lol, lekker fascistisch

Dus zelfs al wil je binnen in zo'n rookclub, je mag niet als je niet rookt? En waarom zou zoiets volgens jou door de overheid geregeld moeten worden?

Klik om te vergroten...

Gothrek zei:

Wat denk je dat coffeeshops zijn in Nl? zijn officieel geen cafés maar mag toch wiet gerookt worden, zo een systeem lijkt mij zeker doenbaar.

Klik om te vergroten...

GTM zei:

En ben je verplicht om daar wiet te roken als je daar een voet binnen zet?

Klik om te vergroten...

[LRRP];12665139 zei:

Naar daar gaat nu ook niet om een warme chocomelk te drinken hé

Klik om te vergroten...

Gothrek zei:

Als iedereen daar (verplicht) wiet smoort, van mij wel. Dan zitten ze toch maar in hun dampen te smachten
Zolang er geen niet-wiet-rokers binnenkomen, mogen ze van mij doen wat ze willen.

(maar zoiets is onmogelijk, tenzij je het zou benoemen als wietbijeenkomstplaatsen ofzo, maar zoiets lijkt mij vrij schraal en toch onmogelijk)

Klik om te vergroten...

Bontus zei:

Of simpeler: stel dat een ander zich amuseert en jij niet, zou dat mogen?

Klik om te vergroten...

Een Nederbelg burgert in: Rookverbod
donderdag 14 januari 2010 10u15 | René van Densen | 62 reacties
Trefwoorden: cafes, inburgering, nederbelg, roken, rookverbod.

Een nieuw jaar, een nieuw rookverbod. De datum van het complete horeca-rookverbod in België komt meer en meer in zicht, en ik kan me voorstellen dat degenen die weliswaar het thuisdrinken in crisistijden al wat meer in de vingers hebben gekregen maar dat nu door de InBev-stakingen wat bedreigd zien, zich wellicht zorgen maken over hoe dat nu moet met de toekomst van het kaffee. Wel, alle positieve berichten die hier misschien doorgedrongen zijn over het Nederlandse rookverbod ten spijt, is bij uw noorderburen de strijd om de asbak nog lang niet gestreden, na een al ruim anderhalf jaar officieel ingevoerd totaalverbod op roken in de kroeg. Dus even een hoop biedend stukje voor de verstokte rokers die ook dit jaar ’stoppen’ weer niet op hun goedevoornemenslijstje hebben gezet.

In Nederland begon het allemaal bij De Postbank. Een vrouwelijke medewerker daar had zich uitgesproken over de rokers die hun saffies aan hun bureau nuttigden, waarop de rokers haar, naar verluidt, extra gingen pesten met rookwalmen. Ze stapte naar het gerecht, en kreeg haar gelijk om een rookvrije werkplek. Terecht. De insteek dat iedereen recht heeft op een rookvrije werkplek, daar zul je de meeste rokers niet over horen, maar zoals altijd verpestten een paar asocialen het voor de rest. De media bemoeiden zich er mee en ook de politiek besefte ineens dat er wat te halen viel in deze kwestie, en zo werd de publieke opinie zorgvuldig omgeturnd van een recht op een rookvrije werkplek naar een plicht. Iedereen moést en zou van tabaksrook verlost zijn binnen de Nederlandse grenzen, koste wat kost, daar zou dappere redder oompje Staat wel even voor gaan zorgen. Antirokerslobby StiVoRo stond uiteraard met pompons aan de zijlijn te springen van vreugde. En zo kwam er eerst een algemene rookplek op alle niet-horeca werkplekken. Dapper paften de aanhoudend rookverslaafden in de frisse buitenlucht voor hun kantoren en in miniscule rookhokjes verder, terwijl de kranten met jubelende en hoogst twijfelachtige cijfers aankwamen hoeveel mensen als een bijproduct van deze legislatuur wel niet gestopt waren met roken. En op 1 Juli 2008 was de Nederlandse horeca aan de beurt.

Ik stond zelf met meervoudig gemengde gevoelens in de kwestie. Als iemand die nog geen decennium rookt – ik was er laat bij, en zonder peer pressure. Ik was daarvóór notabene zelf nog een overtuigd anti-roker geweest, al was dat ook meer in het idee van ‘recht op rookvrije ruimte’ enzovoorts. Niemand was verbaasder dan ik toen ik begon met roken, maar dat is een verhaal voor een eventuele andere keer. Laat ik vooral stellen dat een antiroker de rust die hij uit een nicotine-shot kreeg, verrassend zeer kon waarderen en sindsdien bewust overtuigd roker was. Daar komt bij dat ik van half 2006 tot begin 2008 mezelf Nachtburge-meester van Tilburg mocht noemen. In die hoedanigheid was ik begaan met het lot van de kleinere cafés. Eén van de schokkende ontdekkingen die ik deed toen ik een boekje (tot zover de reclame) maakte over het kroegencircuit in ’s lands Zesde Grootste Stad, was dat onder de huidige burgemeester in twee jaartjes tijd bijna twee derde van het kroegenbestand weggepest was geweest. Nu kwam me dat enerzijds niet slecht uit, aangezien ik voor het boek getekende impressies van alle Tilburgse cafés aan het maken was, en 125 sfeertekeningen op locatie zien te maken is een minder taaie klus dan 450, maar zeker u Gentenaren zult het met me eens zijn dat het een beperkt aanbod is voor een stad met bijna zoveel inwoners als hier. Daarom maakte ik me ook geregeld druk, op een weblog dat ik toen vulde én in voorgenoemd boek, over de glasharde, strakke doorvoering van het rookverbod. Ik ben ook weer geen purist die vindt dat een café zónder rook niet kan, maar de oogkleppen-mentaliteit waarmee het verbod opgedrongen werd, was een forse omslag van de eerdere reclamecampagneslogan Roken? Dat lossen we samen wel op.

De Nederlandse staat is ook niet dom. 1 Juli is een gewiekste datum om te kiezen voor invoering van een rookverbod. Het zomerweer is dan weer aangebroken, en buiten op het terras roken is dan geen straf. De horeca merkte er dus in eerste instantie niet direct veel van. Tot de late herfst, vroege winter. Bezoekersaantallen liepen terug, en proteststemmen klonken. Te laat, maar beter laat dan nooit. Er was een wat povere manifestatie op het Malieveld in Den Haag (paar honderd protesteerders, de ‘Ollander is in dertig jaar het betogen hard afgeleerd, heb ik gemerkt toen ik er voor vrienden die er optraden een clipje heb geschoten) maar na wat maanden was voor de café-eigenaren écht de maat vol, en hop, de asbak ging weer op tafel. Boete of geen boete. Collectief staken ze de koppen bij elkaar en legden geld in potjes apart voor wanneer er boetes uitgedeeld gingen worden, en belangrijker nog, voor de proceskosten om die boetes aan te vechten. In de kranten werd gerept van een protest dat begon in Breda maar neem het van deze jongen aan die er toevallig met de neus bovenop stond, het startte enkele weken eerder in, jawel, Tilburg. Als de revolutie begint, begint ze in Tilburg, riep ik toen al tijden, en daar was ze dan.

De rest van het verhaal is wat langdradig dus daar skippen we even snel doorheen. Meerdere steden sloten zich aan. Er kwamen rechtszaken, media-aandacht, controverse om een nog erger verhard beleid in Amsterdam, enzovoorts enzovoorts. Maar de bezoekers waren terug (die ‘vele antirokers’ die in de optimistische voorspellingen de terugloop ruim zouden compenseren, bleven geheel naar verwachting na 1 juli 2008 nog steeds goeddeels weg uit ‘t café) en toevallig was ik afgelopen weekend weer even in Tilburg: de asbakken staan er bijna overal nog stééds. Een gewaardeerde café-eigenaar verwoordde het als “je zet de asbakken terug op tafel en het is net alsof je simsalabim met een toverstokje gezwaaid hebt.”

In menig ander Europees land is het een soortgelijk verhaal. Alle landen die een rookverbod hebben doorgevoerd, kennen al uitzonderingen, ronduit negeren van het verbod, naleven van gebod in schijn maar achter gesloten deuren gewoon doorpaffen, enzovoorts. Een pintje en een rokertje, het hoort er toch een beetje bij op ‘t café. Dus, lief België, dat rookverbod, maakt u zich niet teveel zorgen. Maakt u wél druk, uiteraard, want klakkeloos van uw kant laten gaan, dat werkt het antirookbeleid volledig in de hand. Maar als zelfs in het bijna protestloze Nederland (ook dat is weer een onderwerp voor een andere keer) het rookverbod al afgerond-naar-boven twee jaar geen voet aan de grond krijgt, dan krijgen ze ‘ons’ er hier toch ook niet onder?

Huiswerk! Wat zijn uw eigen ervaringen met uitgevoerde rookverboden in andere (al dan niet Europese) landen?

Klik om te vergroten...

GTM zei:

Dat was mijn vraag niet.

Stel dat een groepje waarvan er enkelen wiet willen roken naar daar gaat, en een paar mensen in dat groepje dus niet roken. Worden die mensen dan buitengezet?

Klik om te vergroten...

(die ‘vele antirokers’ die in de optimistische voorspellingen de terugloop ruim zouden compenseren, bleven geheel naar verwachting na 1 juli 2008 nog steeds goeddeels weg uit ‘t café)

Klik om te vergroten...

multavici zei:

blogpost op gentblogt van een Nederlander die hier woont:

Klik om te vergroten...

In menig ander Europees land is het een soortgelijk verhaal.

Klik om te vergroten...