Sir.Killalot zei:
Een religie moet niet geïnstitutionaliseerd zijn om wereldlijke invloed te hebben. Stellen dat religie daar nooit echt macht heeft gehad, is gewoon je reinste onzin.
Geef dan eens een voorbeeld van een oorlog, politieke crisis, regimewissel (of in stand houden van een regime), economische beleidskeuze, vervolging van een minderheid of wat voor politieke actie dan ook die vanuit religieuze motieven is ontstaan in de geschiedenis van Oost-Azië?
Ik kan de Ikko-Ikki geven, maar daar was de Boeddhistische doctrine niet meer dan een dekmantel voor een bredere opstand tegen maatschappelijke ongelijkheid.
Conradus zei:
In Nederland werden Katholieken actief vervolgd. Je kan moeilijk zeggen dat ze niet dogmatisch waren, wat je oorspronkelijk beweerde. Hun Gouden Eeuw kwam door de instroom van een elite en door de geest die hun religie uitademde, gekoppeld aan een uitstekende ligging en een gunstige periode op het vlak van politiek. De andere grootmachten hielden elkaar in evenwicht of hadden interne troubles. Daarom ook dat Nederland en Engeland een aantal maal kon verslaan.
Het is nooit mijn punt geweest dat Europa het van het was tijdens de Verlichting. Hoewel op dat moment de balans al ontegenzeggelijk in hun voordeel was omgeslagen. De Europese kolonisatie van de 19e eeuw is een gevolg van de industrialisatie en ontwikkelingen op dat gebied. Daar heeft religie noch aan meegeholpen, noch aan tegengewerkt. Om dat als een tegenargument te gaan zien lijkt mij te ver. De katholieke kerk kan ik niet beschouwen als een rem op de ontwikkeling. Toch niet in die tijden. Laten we niet vergeten dat totaan de 18e eeuw het merendeel van de universiteiten in kerkelijke handen was. En dat nog bleef. De intellectuele elite vond je voornamelijk bij de clerus.
@ Swindels, ik probeer hier vooral het algemeen, imo incorrecte beeld op religie wat te counteren en soms zelfs advocaat van de duivel te spelen.
Uitgesloten van hoge overheidsambten, ja (niet verrassend gezien de katholieke steun voor de Spaanse overheersing in die periode), en zeker en vast het slachtoffer van sociale uitsluiting. Maar echte vervolging? Neen. Naar de normen van de tijd was Nederland bijzonder tolerant.
Industrialisatie en religie waren niet rechtstreeks, maar wel gedeeltelijk met elkaar verweven. Laten we even een kleine case study maken van Pruisen versus Oostenrijk tijdens de industriële revolutie. Beide regionale grootmachten in de Duitstalige wereld, maar Pruisen kende een veel sterkere industrialisatie (en modernisatie op alle vlakken, ook in bijvoorbeeld onderwijs). Een aantal factoren die daartoe bijdroegen zijn te linken aan religie:
- Protestanten moedigden individuele Bijbelstudie aan, Katholieken raadden het af. Dit leidde ertoe dat Protestanten de Bijbel gingen vertalen in de volkstaal en grotere percentages van de bevolking een opleiding gaven (al was het maar om ze de Bijbel te laten lezen). Gevolg? Pruisen had een veel grotere geletterde bevolking, met enorme voordelen sociale mobiliteit en handel tot gevolg. In dit opzicht hield katholicisme ongelijkheid en armoede mee in stand.
- Traditioneel katholieke landen waren minder bezig met exacte wetenschap dan landen die eerder humanistisch (niet per se seculier humanistisch!) van aard waren. Nederland, Protestants Duitsland, Zweden en het VK waren op vlak van technologie ver voor op de rest van Europa. En wie spande de kroon? Juist ja, Frankrijk post-revolutie. Neem een cursus universitaire wiskunde en tel het aantal Franse namen.
Verder: de geschoolde elite bestond voor een groot deel uit de clerus. Maar bekijk eens de geleerden uit die periode wiens bijdragen wezenlijk hebben bijgedragen tot de moderne maatschappij (voornamelijk wiskundigen, natuurkundigen en filosofen). De meeste ervan hadden geen clericale achtergrond, maar een uit de burgerij: Leibniz, om maar iemand te noemen.
Maar goed, dit is een discussie die niets met de Arabische wereld te zien heeft en eigenlijk ook niet echt relevant is: het verleden van een organisatie mag je imo niet gebruiken om ze vandaag te beoordelen, ten goede of ten kwade.