Het blijft een moeilijk onderwerp, waar zoveel mogelijke oorzaken voor gezocht kunnen worden:
- Stelt het probleem zich enkel in het basisonderwijs en het middelbaar? Of ook in het hoger onderwijs? Wat betreft de kleuterschool zouden de cijfers toch gunstiger moeten zijn. Ongetwijfeld dat meer kleuters instappen vanaf de 1ste kleuterklas tegenover 30 jaar geleden. Als ik daarnaast zie wat mijn kinderen in de kleuterklas allemaal doen/leren, lijkt me dat toch niet slechter dan in mijn tijd, integendeel zelfs. Wat betreft het hoger onderwijs, is de kwaliteit van ingenieurs, dokters, ... die afgeleverd worden, minder goed dan vroeger?
- Leerkrachten: het beroep heeft ongetwijfeld aanzien verloren t.o.v. vroeger. Daarnaast lijkt de administratieve rompslomp errond niet bepaald verminderd. Veel mensen worden toch ook afgeschrikt door de onzekere eerste jaren, waarbij leerkrachten toch soms echt een speelbal zijn (merk ik op de school van mijn kinderen). Ongetwijfeld gaat er veel talent verloren of begint veel talent er gewoon niet aan. Benieuwd hoe de opleiding tot leerkracht geëvolueerd is, of dit ook 'eenvoudiger' geworden is.
- Ouders: zijn ouders er nog op dezelfde manier mee bezig als vroeger? Mijn moeder was/is huisvrouw en heeft er altijd goed op toegezien dat wij deftig onze taken maakten en leerden. Zij was, zeker in de lagere school, toch intensief met ons bezig en heeft ons echt leren 'leren'. Ook al is zij niet hooggeschoold (wat veel ouders nu zeker wel zijn).
- Leerlingen: hebben leerlingen nu ook gewoon niet meer last van prikkels dan vroeger? Toen ik 16 was had ik enkel een kast, een bed en een bureau op mijn kamer. Het aantal 16-jarigen met een computer/laptop op de kamer en een smartphone daarnaast, zal niet min zijn tegenwoordig.
- Er zijn uiteraard concentratiescholen, waarbij er leerlingen zijn die thuis geen Nederlands praten, en bijgevolg een achterstand hebben op dat vlak. Dat zal de cijfers geen deugd doen. Al vermoed ik dat scholen in armere buurten vroeger toch ook algemeen wel een lager niveau zullen gehad hebben? Het probleem stelt zich ook lang niet in elke school. Mijn kinderen zitten ook in klassen met veel diversiteit (Marokkaanse roots, Turkse, Poolse, Spaanse, Italiaanse, ...) op een enkeling na zijn dat wel kinderen waarvan de ouders het Nederlands gewoon machtig zijn hoor. Dat lijken mij echt geen kinderen die met een achterstand beginnen.
- Het debat zal de komende tijd (en ook niet onterecht) inderdaad over de eindtermen, het mogen/kunnen excelleren en de pedagogische aanpak gaan. Op vlak van eindtermen is het misschien eerder meegaan met de huidige tijdsgeest en noden en op vlak van pedagogische aanpak is het misschien eerder durven teruggrijpen naar vroeger succesformules, hogere eisen durven stellen?
- Is de taalverloedering algemeen geen feit? Als ik dertigers, veertigers en vijftigers zie reageren op Twitter, Facebook, HLN
p), ... dan wordt ik daar ook niet blij van, zowel niet op vlak van inhoud als op vlak van taalkunde. Ik denk dat er op vele vlakken losser omgesprongen wordt met taal. Zowel op TV als in kranten. Internet en sociale media zijn misschien nog wel de grootste bronnen van ellende voor opgroeiende jeugd op vlak van taalbeheersing en spelling. Dat er meer aandacht voor moet zijn op school en strenger op moet worden toegekeken, zal zeer zeker ook het geval zijn.
- ...
Als men peilt naar het niveau van onze jeugd dan is dat ongetwijfeld een doorsnede van onze samenleving. Ik ben eigenlijk eens benieuwd naar het niveau van de scholen 'met naam'. In elke regio heb je vanouds wel een aantal scholen met een bepaalde reputatie. Dat zijn vaak scholen waar je weinig of niet te maken krijgt met leerlingen die van thuis uit al met een achterstand beginnen (integendeel). Ik vraag me af hoe het niveau in die scholen geëvolueerd is de laatste 30-40 jaar.
)