Op het eerste gezicht heeft klimaatverandering niet veel met oorlog en vrede te maken. Maar daar kan verandering in komen. De opwarming van de aarde, zo is de conclusie van de klimaatwetenschappers van het IPCC, zal op veel plaatsen leiden tot schaarste. En schaarste kan gemakkelijk een bron van geweld worden.
Zo dreigt op veel plaatsen door een verandering in het klimaat ernstige droogte. Dat heeft nog niet geleid tot echte oorlogen over het beschikbare water, maar spanningen nemen wel toe. De landen die voor hun water afhankelijk zijn van de Nijl kunnen het niet eens worden over een verdeling.
Syrië en Turkije ruziën over de bouw van dammen in de Eufraat. Wat gebeurt er als de gletsjers in de Himalaya, waar ’s winter de watervoorraad in de vorm van sneeuw wordt aangevuld om tijdens de droge zomers als smeltwater te gebruiken, nog verder terugtrekken? De verleiding om gletsjers kunstmatig te laten smelten – met volgens milieudeskundigen dramatische gevolgen – groeit, nu de zomers in Afghanistan en elders in die regio steeds droger worden.
Droogte en hogere temperaturen ontregelen ook steeds vaker de landbouw. Economen hebben berekend dat een temperatuursstijging van 2 graden Celsius – een van de minst dramatische scenario’s volgens de modellen van het IPCC – kan leiden tot een daling van de graanproductie met vijf procent. Dat zou voor 30 tot 200 miljoen mensen honger betekenen, met grote vluchtelingenstromen als gevolg.
Op ander plaatsen zou een teveel aan water juist kunnen leiden tot vluchtelingen. Kustgebieden en kleine eilanden in de oceaan dreigen onbewoonbaar te worden als de zeespiegel blijft stijgen.