Ff wetenschappelijke uitleg over dt-fouten:
Iedereen die de regels kent, zou nooit dt-fouten meer mogen schrijven. Dat is de gangbare theorie. Iedereen hier op het forum kent de dt-regels, en toch worden er fouten gemaakt. De gemiddelde Belg is er dan als de kippen bij om iemand te bombarderen tot lomperik bij de minste dt-fout, want dat houdt in dat je de regels niet kent en dus dom bent. Daarom wordt er ook zo streng op opgetreden en krijg je de sociale doodstraf als er een dt-fout opduikt.
Maar zo werkt het dus niet (de maatschappelijke kijk erop wel, maar dat komt omdat dat ons zo is aangeleerd, en mensen apen mensen na). Het menselijk geheugen is opgesplitst in twee delen: het 'tijdelijk' geheugen en het lexicaal geheugen. Het tijdelijk geheugen wordt gebruikt om op het moment zelf na te denken, als er bv. een wiskundeformule moet worden toegepast. Hier horen dus ook de dt-regels bij. Het lexicaal geheugen zijn dingen die je gewoon kent.
De logische conclusie is dus dat dt-fouten worden gemaakt omdat je de regels niet kent die in het 'tijdelijk' geheugen worden gebruikt. Dat klopt, maar alleen als er voldoende tijd en aandacht is. Het lexicaal geheugen slaat woorden op. Dit is één van de redenen waarom pauw/pouw of klein/klijn minder zwaar bestraft wordt als gewerkd: voor au/ou of ei/ij bestaan er geen regels. Die woorden moet je vanbuiten kennen en zitten in ons lexicaal geheugen.
Zo werkt het ook met de dt-regel. Naarmate je je meer bezighoudt met spelling zit er meer kans in dat je dt-fouten maakt op momenten waar er iets snel moet worden neergeschreven en je brein je automatisch de meest gebruikte vorm laat opschrijven. Want ook woorden die niet in het lexicaal geheugen horen worden toch, onvrijwillig, opgeslagen. 'Wordt' komt meer voor dan 'word', en als we niet genoeg tijd hebben of nonchalant zijn gebruiken we gewoon het woord dat het meest voorkomt en dus statistisch gezien het meeste kans heeft om correct te zijn. Zo'n fouten komen vooral voor als er een lange afstand is tussen het onderwerp en de pv, in zinnen als "ik die straks professor in de pseudo-biologische wetenschappen aan de prachtige universiteit van Leuven word." Hier is er veel kans dat mensen "wordt" zullen schrijven.
Wil dat nu zeggen dat we er niets aan kunnen doen? Nee, want dt-fouten komen alleen maar voor als er snel moet geschreven worden of als je niet oplet. Daarom moet er sowieso nagelezen worden, want iedereen maakt fouten, ook al beheers je de dt-regel.
Hopelijk klaart dat het wat op
