Well done, sir!
Klinkt erg overtuigend, al zou ik de film zeker nog eens moeten herbekijken om dat echt te bevestigen, die momentjes waar echt gefocust wordt op het politieonderzoek naar de moord op de regisseur zijn zo far and inbetween dat de rest van de film dat voor mij wat overschaduwt. Maar het is zalig dat die erbij zitten want, zoals je zegt, het biedt de mogelijkheid om de gebeurtenissen op een eerder profane manier te interpreteren. Al denk ik dat de reden dat ze zo relatief weinig screen time krijgen is omdat Blatty, als katholiek, meer soelaas vindt in het religieuze en het spirituele. Ik denk dat het sowieso wel voor de hand ligt dat we de bovennatuurlijke elementen uit de film best zien als een metafoor voor wat er irl plaatsvindt: religie en religieuze twijfel, getormenteerde psychologie, single parenting, verwerking van verdriet etc... Een centrale plotlijn die de verschillende thema's van het verhaal samen bindt. Het verschil met The Heretic kon niet groter zijn.
Ik ga dus altijd een soort outsider of zelfs ketter zijn want ben eigenlijk best fan van Boormans knotsgekke sequel. Hij houdt een oppervlakkige, eenduidige interpretatie over aan wat er met Regan als kind gebeurde en bouwt daaraan verder, wat resulteert in complete waanzin mbt het demonenplot en een (spijtig genoeg onnozele) 'herhaling' van de finale uit The Exorcist. Toch zitten daar elementen in die ik echt fantastisch vond en van ga blijven houden. Ik denk dan aan de ongezien straffe cinematografie in die psychokliniek, de enscenering in zowel beeld als geluid van die subconcious brainwave synchroniser (what?) en de bizarro speciale effecten en in-camera trucjes om Pazuzu nieuwe gedaante te geven, incl. demon POV (dear god...) Uiteraard zijn de performances van Richard Burton en Louise Fletcher ook super en leveren hun bijdrage aan deze film. Maar ik vraag me nog steeds af wie dat script heeft goedgekeurd...
Love or hate, je kan na het bekijken van The Heretic gerust vergeten wat je daar allemaal gezien en geleerd hebt, want The Exorcist III is geregisseerd door Blatty zelf en dat kon niet duidelijker zijn. Wat zei ik? Jawel, het kon wel duidelijker, want zijn cut van de film heette eigenlijk Legion en nam nog radicaler afstand van de eerste twee films. Jammer genoeg moest Blatty zijn versie nog wat meer sensationeel maken en het duidelijker maken dat dit een deel van de Exorcist-franchise was door links met het eerste werk vast te stellen. De film doet wel uitstekend werk in het compleet negeren van The Heretic, maar neemt geen stappen die het bestaan ervan onmogelijk maken. Voor de knikjes naar het eerste deel maakte Blatty imo echt slimme keuzes, zodat er (bijna) niets in de weg stond om van zijn bijdrage als regisseur een ijzersterke serial killer thriller te maken. En niet zomaar een, maar for my money een van de beste ooit gemaakt. Het trage-maar-nooit-saaie tempo door de lange takes en behoorlijk minimale mise-en-scene doet wonderen. De traditie van ijzersterke performances wordt hier lekker voortgezet door o.a. George C. Scott en Brad Dourif en hun scenes samen zijn echt geweldig.
Ik heb hier een fanedit, Legion, die nog beter zou zijn omdat die de oorspronkelijke visie van Blatty volgt zonder rekening te houden met eisen van de studios. Jammer genoeg is deze niet in HD, en die zal waarschijnlijk ook nooit zo uitkomen. Omdat ik de cinematografie in The Exorcist III zo goed vond en zo heb genoten van de haarscherpe look van elk shot, weet ik niet of die fanedit wil bekijken. Bovendien is die, ondanks studio interventie, nog echt super en staat die als een Maria-beeld overeind.