Karre zei:
Het is jij die de veronderstelling maakt dat het afstaan van geld een interesse opwekt. Ik veronderstel nergens iets. Ik merk enkel op dat dat niet noodzakelijk bij iedereen zo is. Wat je zelf toegaf met die vaker. Het is ook aan jou om te staven dat het bij de meerderheid zo wel is en jouw redenering dus wel degelijk steek houdt.
Dat tweede haalde ik er gewoon bij omdat iedereen toch moet weten wat er met zijn belastinggeld gebeurt en waarom een accijnsverhoging op tabak er komt, nee?
1) Ik maak die veronderstelling omdat zo goed als alle economische theorie en empirie aantoont dat die veronderstelling klopt. Er is een consensus over. Dus is het niet aan mij om die veronderstelling te verdedigen, maar aan u om aan te tonen dat die veronderstelling niet klopt. Wanneer een product een kost heeft, m.a.w. wanneer mensen iets moeten opgeven om iets te verkrijgen, zullen ze meer geïnteresseerd zijn in de details dan wanneer ze dat gratis krijgen. Ga maar eens in Antwerpen Centraal gratis repen chocolade met bananensmaak uitdelen. Niemand zal u vragen wat daarin zit en het gewoon aannemen. En vraag dan maar eens een euro per reep. Ge zult zien, ze gaan u vragen wat erin zit.
2) Weet gij wat er allemaal met uw belastingsgeld gebeurt? Ik niet hoor. Ik weet dat er ziekenhuizen, scholen en wegen, zieken en werklozen zijn, maar alles? Geen flauw idee van. Onze tax code is veel te complex om dat te begrijpen. Maar soit, dat is ook het punt niet. Het punt was dat je door extra taxen op tabak, tabak duurder maakt. Hogere prijs => lagere vraag. Dat was mijn punt. Dat was althans het initiële motief voor taxen op tabak of drank, om die consumptie te ontmoedigen (in plaats van gewoon te zeggen: ge moogt niet drinken!). Ondertussen is het eerder een gemakkelijke manier voor de overheid geworden om de gaten in hun begroting te vullen.
Milton Friedman, die niet zo'n grote fan was van overheidsinterventie, zei altijd dat het beter was om een systeem te hebben waarin de incentives van iedereen tot goed gedrag leiden, in plaats van een systeem waarbij er bepaalde regels gevolgd moeten worden. Het verschil is dat bij incentives de mensen ook werkelijk willen wat ze doen, terwijl bij regels dat niet het geval is. Stel ge wilt roken ontmoedigen. Ge kunt dan zeggen: ge moogt niet roken of ge vliegt de bak in! Een andere, betere optie is door taxen te heffen op roken.
Dat is het verschil tussen regels en incentives. En ik ben een grote fan van incentives. Daarom dat ik ook denk dat wanneer een ouder het nodig vind om zijn kind een bepaalde les te leren, dat incentives beter werken dan regels. En een bedrag vragen is zo'n incentive (whereas een preek bijv. een regel zou zijn). Merk op dat ik zeg: ALS DE OUDER HET NODIG VINDT. Als uw kind alle lessen al geleerd heeft, laat hem dan maar vrij, I say.
Al is zo'n vergelijking met de overheid natuurlijk niet de beste vergelijking, maar het gaat om het principe hier.