Mooie achtergrond van het waarom van de kapitaalsverhoging:
'Fortis versnelt de uitvoering van zijn solvabiliteitsplan.' Financieel analisten kunnen zich daar allicht heel wat bij voorstellen. U ook?
Wat is het kernkapitaal van een bank?
Bij een bank onderscheiden we twee soorten kapitaal, het kernkapitaal - 'tier one' voor wie houdt van termen - en het bijkomende kapitaal of 'tier two'.
Het kernkapitaal bestaat in de eerste plaats uit de aandelen van de bank. Als waarde wordt de prijs genomen bij hun initiële introductie. De opbrengst dus van de aandelen bij hun uitgifte, niet de huidige waarde op de beurs.
Dat kapitaal wordt aangevuld met de gereserveerde winst. Het deel van de winst dat de bank niet uitkeert aan de aandeelhouders maar opzijzet. Trek nog eventuele verliezen van vorige boekjaren af, en je hebt het kernkapitaal.
De jongste jaren kwamen nieuwe financiële producten op de markt die in sommige landen wel en in andere niet tot het kernkapitaal gerekend mogen worden. Obligaties zonder eindvervaldag - zogenaamde eeuwigdurende leningen - vallen daar meestal onder. Heel wat banken, waaronder ook de Belgische, lanceerden de jongste maanden zulke leningen om hun kernkapitaal te verhogen zonder de bestaande aandeelhouders te benadelen (zie verder).
Hoe groot moet
het kernkapitaal zijn?
De officiële instellingen die erover waken dat de banken geen overdreven risico's nemen, kwamen overeen dat de banken een bepaalde verhouding moeten respecteren tussen hun kapitaal en de activa die ze beheren.
Maar er zijn allerlei activa, van gebouwen tot allerlei kredieten die bank verstrekt en die de komende jaren terugbetaald zullen worden, met rente uiteraard. De waarde van sommige activa is dus minder stabiel dan die van andere.
Kijk maar naar financiële producten die (deels) gedekt worden door riskante Amerikaanse woonkredieten.
Daarom moet het kapitaal afgezet worden tegen de 'risicogewogen' activa. Hoewel ze in theorie misschien even veel waard zijn, zal voor sommige activa maar een bepaald percentage van die waarde worden meegeteld.
Het kapitaal moet ten minste 8procent bedragen van die risicogewogen activa, het kernkapitaal minimaal de helft daarvan, dus 4procent. Bij Fortis is die verhouding door de overname van ABN Amro gezakt naar 5procent.
Waarom moet Fortis zijn kernkapitaal dan verhogen?
Het klopt dat Fortis strikt genomen aan de wettelijke minimumvereisten voldoet en dus voldoende solvabel is. Maar op de financiële markten wordt aangenomen dat een bank maar echt goed gekapitaliseerd (solvabel) is als de ratio van het kernkapitaal tegenover de gewogen activa ten minste zes procent bedraagt.
Als een bank gedurende een relatief korte periode onder die 6procentdrempel zakt, is er niet meteen iets aan de hand, maar als zij geen perspectief biedt op een snelle verbetering van die ratio, dan worden Fitch, Standard & Poor's en Moody's nerveus.
Die gespecialiseerde bedrijven gaan regelmatig na hoe kredietwaardig bedrijven en landen wel zijn. Hun analyse levert diverse ratings op voor de kredieten die de landen of bedrijven hebben uitstaan. Het zijn immers de schuldeisers die willen weten hoe zeker ze kunnen zijn dat een bedrijf of een land aan zijn verplichtingen zal (kunnen) voldoen.
Zij kennen daarbij diverse niveaus van kredietwaardigheid toe. Een AAA-rating is de top. Er zijn niet veel bedrijven of banken die ermee kunnen pronken. De Nederlandse Rabobank is een voorbeeld. Verder vinden we op de erelijst vooral westerse landen en supranationale instellingen zoals het IMF en de Wereldbank. In de praktijk zijn de meeste banken en bedrijven blij met een AA-rating. De grote Belgische banken kunnen er allemaal mee uitpakken.
Wat is het belang van een kredietrating?
De kredietrating bepaalt hoe duur je krediet is. Als een bank een nieuwe lening wil uitgeven en haar rating is gezakt, dan zal zij een hogere rente moeten bieden om beleggers over de brug te krijgen. Bij gelijke voorwaarden kiezen die immers voor de kredietwaardigste instelling.
Als Fortis zijn AA-rating zou verliezen lopen de kredietkosten fors op. Een lening van pakweg 5miljard euro met een looptijd van 8jaar kost de bank dan 40miljoen meer per 0,1procentpunt bijkomende rente die ze moet bieden.
Op welke manier verhoogt Fortis zijn kernkapitaal?
Fortis keert geen interimdividend uit, waardoor 1,3 miljard euro winst gereserveerd wordt. De bank kondigt ook al aan dat het slotdividend niet in geld, maar in aandelen wordt uitgekeerd, zonder er een bedrag op te kleven. Dat komt neer op een kapitaalverhoging. Fortis geeft ook nog rechtstreeks voor 1,5miljard euro nieuwe aandelen uit, een serieuze 'verwatering'.
Wat is 'verwatering'?
Als van een bedrijf tien miljoen aandelen in omloop zijn, en je hebt zelf een pakketje van 100aandelen in portefeuille, dan heb je jaarlijks recht op één honderdduizendste van de winst die dat bedrijf uitkeert. Als het bedrijf echter één miljoen bijkomende aandelen uitgeeft, dan heb je met je 100 aandelen nog recht op één honderdentienduizendste van de winst. De winst verwatert met tien procent doordat ze over meer aandelen verdeeld wordt.
Als het dividend wordt uitgekeerd in de vorm van aandelen, spreken we ook van verwatering, maar enkel op het niveau van de aandelen zelf. Die hebben bij een volgende dividenduitkering recht op een kleiner deel van de winst. Maar omdat de nieuwe aandelen naar de bestaande aandeelhouders gaan, verandert er voor hen niet echt iets. Zij krijgen meer aandelen in portefeuille, waardoor hun totale opbrengst onveranderd blijft. Hun aandelen zijn wel minder waard geworden. (lc)
(Standaard)