Tom! zei:
Het feit dat Newtoniaanse fysica ook tekort kan schieten voor planeten ontken ik niet, dat is een kwestie van schaal. Als je 'ver genoeg gaat' in bvb de tijd (en dat is relatief, zoals je zelf aangeeft is een miljoen jaar op astronomische schaal niet veel, maar op aardse (menselijke) schaal wél) zal je ook daar met fouten zitten, lijkt me vanzelfsprekend.
Vanaf het moment dat je een fysisch model toepast moet je rekening houden met de toepasbaarheid van het model en dat hangt van een hoop factoren af natuurlijk. De ellipsvormige baan is in die zin voor een planeet (relatief) vele malen nauwkeuriger dan een perfect cirkelvormige baan voor een elektron. Deze klassieke (Keppler)bewegingen zijn wat dat betreft betrekkelijk nauwkeurig.
Ik denk dat je hiermee moet opletten. Voor je elektron heb je een soortgelijke krachtwet als voor je planeet(F=-GM/r² en F=a*e²/r²), je ziet dat coulomb en gravitatie formeel hetzelfde zijn(en dus krijg je ook formeel gelijke oplossingen). Kjk je nu naar je e-, als dat aan een gezellige snelheid van bvb 1000km/s zijn toerkes doet(nog niet eens relativistisch) en je kijkt naar de tijdschaal voor 1 rondje dan kom je aan een (op ordes van)10^12 rondjes per seconde... De aarde heeft daar 1000 miljard jaar voor nodig.
In tegenstelling tot de aarde heeft dat elektron wel de pech dat het heisenbergprincipe in zijn geval relatief zwaar doorweegt(je kunt niet nauwkeurig zijn plaats en snelheid meten). Ik heb al gezegd dat voor palneten we met een chaotisch systeem zitten, gezien die e- een soortgelijke wet aan hun been hebben is het duidelijk dat die eveneens in een chaotisch systeem zitten met alle gevolgen vandien.
De overgang van het schillenmodel naar dat waarschijnlijkheidsmodel is er maar gekomen met de QM en weerspiegelt dan ook het basisidee van die QM; zijnde waarschijnlijkheid. Het vertelt je als je meet heb je zoveel kans een e- daar of daar te vinden.
Ik denk niet dat je dit als iets magisch en met het verleden brekend nieuws moet zien maar eerder als een soort integratie over je chaotische baan met een dichtheidsdistributie van je baan tot gevolg(man man ik begin er gelijk zelf beter inzicht in te krijgen wat het ding voorstelt

).
Om eens terug naar ons sterren over te stappen, de dynamica van een galaxy kun je simuleren door de newtoniaanse interacties van al je deeltjes te berekenen en dan het ding door te werken(kwa gedachtenopbouw niet complex en iedereen die wat kan programmeren en de bovenstaande gravitatiewet heeft kan dat ineensteken...ik zal u echter wel moeten teleurstellen want uw pc'ke gaat zo een sim niet aankunnen(zelfs met een gezonde supercomputer lukt dat niet binnen een redelijke tijd(leeftijd universum bvb)). Een andere optie die men gebruikt is het doorrekenen van een banendichtheid en de evolutie ervan, ie men ziet dat er zoveel kans is dat de baan(met specifieke eigenschappen) van een ster door een bepaald punt gaat op een bepaald tijdstip en men berekend wat de kans is dat die baan op een later tijdstip door dat punt gaat.(hoeveel sterren er daar in dat punt aanwezig zijn is niet meer van belang) Uiteindelijk krijg je dan iets waarbij je te zien krijgt hoeveel kans er waar is dat een bepaald soort baan door een bepaald punt gaat(en als je dan weet hoe groot de kans is dat een ster zo een baan heeft dan zou je kunnen zeggen dat je ook weet hoeveel sterren je daar zou moeten vinden). Ik denk dat je in gedachten ook wel het idee krijgt dat er een soortgelijk beeld als dat van onze elektronen te voorschijn komt waarbij je op ieder moment zou kunnen zeggen dat er zoveel kans is op die plaats een deeltje behorende tot die orbitaal te vinden.
(opmerkinngetje: hoewel dit laatste je computer niet direct de dood injaagt is het veel moeilijker om dat allemaal ineen te steken)
Dit neemt inderdaad niet weg dat het Bohr-model niet nuttig kan zijn, in de hele basischemie kom je ver genoeg met een klassiek 'schillen-model' waar er op elke schil elektronen netjes omheen de kern vliegen, maar een erg realistische weergave is dat niet. Het wekt namelijk de verkeerdelijk indruk dat we instaat zijn de positie (en snelheid) van het elektron te bepalen, en dat is niet het geval. Planeten daarentegen, kunnen we met een veel grotere relatieve nauwkeurigheid beschrijven.
Ik ga akkoord met je opmerking van het foute denkbeeld dat we plaats en snelheid zouden kunnen kennen, waar ik echter niet mee akkoord kan gaan(eigen opinie

) is dat je elektronen niet "mooi" op cirkelbanen(met noodzakelijke epicycle effecten=sinusgolf op cirkel bijgeplakt) bewegen voor iemand waarvoor de beweging traag genoeg is(zoals die van de aarde voor ons). Dat elektron gaat zich niet doodleuk van de ene naar de andere plek teleporteren(of we moeten al binnen heisenbergsfeertjes gaan zien, daar zijn wel meer kinky zaken mogelijk, weliswaar binnen die sfeertjes blijvend)
Iedereen die nog mee is, steek uw hand op

(voor mij scheelt het nie veel meer)
Shade