Een filatelist is meer dan alleen een postzegelverzamelaar. Er zijn nog steeds conventies waar verzamelaars samenkomen om te verzamelen, ruilen, verkopen en hun kleine gekartelde vierkantjes tentoon te stellen. Haast je naar deze driedaagse conventie waar je gelijkgezinden zal ontmoeten, een nieuwe verzameling wil samenstellen en de beste, gouden postzegels aan je collectie wil toevoegen. Wie de mooiste collectie kan samenstellen in drie ronden, mag zich de nieuwe winnaar prijzen van Stamp Swap.
Ik kom het zelf niet al te veel meer tegen, maar kan me nog vage herinneringen voor de geest halen van een postzegelverzameling bij de grootouders. Op een grijze herfstdag kwam de collectie bestaande uit drie groene boeken naar boven en werd er met plezier, en met pincet, een aantal postzegels getoond aan kleine Tova. We keren terug naar deze core memory met Stamp Swap van Stonemaier Games. Een uitgever die mijn soft spot gevonden heeft met ondermeer Scythe en Expeditions . De kleine broer My Little Scythe is er nooit van gekomen, Viticulture staat hoog op de planning, en zowel Finspan als Wingspan zijn meerdere (tientallen) keren gepasseerd ondertussen. Het is deze keer niet van de hand van Jamey himself, want Stamp Swap werd ontwikkeld door Paul Salomon. De handgetekende postzegel artwork komt dan weer van Conner Gillette. Benieuw of Stamp Swap dezelfde snedigheid van de Stonemaier-collectie met zich meebrengt of het bij een bescheiden paper cut zal blijven?
Stonemaier Games is gekend om zijn kwalitatieve componenten en dat is deze keer niet anders. Soft touch papier, een duidelijk spelbord, individuele spelersborden, een goede insert ... De details en het bijhorend perfectionisme zijn opnieuw aanwezig. De postzegels komen in vijf verschillende kleuren en ook vijf thema's (ruimte, monumenten, dieren, bloemen en voertuigen). Een ruimteschippostzegel zorgt natuurlijk voor verwarring wanneer je deze zowel in de ruimte als voertuigen kunt indelen. De bloemen en monumenten hebben dan weer een benaming toegevoegd gekregen, waardoor dit wel duidelijker is. Le gout et les couleurs on ne discute pas, en toch vind ik de kleurencombinatie iets minder werken op de postzegels. Verder heb je nog de zeldzame postzegels die buiten de kleurencode of thematische scoreregels blijven. Een aantal postzegels zijn gecanceld of vergaan in de post en komen met een golvende nulscore, en afgebladerde postzegels zijn voor de verzamelaar niets waard en hebben een negatieve puntenwaarde, maar tellen wel nog mee voor kleur of thema. Verder zijn er nog de kleinste forever stamps die geen kleur, thema of waarde hebben, maar die wel bij end-score tien punten opleveren indien je er de meeste van hebt.
In de verzamelfase kiest iedere speler om beurt één item. Als je een omgedraaid item kiest, mag jij er wel naar kijken, maar blijft het tot de I cut, you choose fase omgedraaid. Alle specialistenkaarten worden direct geactiveerd, zolang ze in je speelgebied liggen. Mocht de first-player token nog in de collectie liggen wanneer alle zes de items gekozen zijn, dan zal de laatste speler deze bij zich nemen als zevende item. Van deze zes (of zeven) gekozen items kan je één item reserveren om te houden, de overige items worden verdeeld in twee hoopjes (met postzegels of aanwezige personen en de first-player token). Zeldzame postzegels mag je niet reserveren en ook dat is duidelijk weergegeven op je spelersbord. De speler met de first-player token zal eerst kiezen, waarbij hij bij de tegenspelers één van de hoopjes kiest en waarbij de overgebleven groep automatisch bij die speler terecht komt. Deze speler gaat op zijn beurt ook een groep kiezen, tot iedere speler een volledige collectie terug heeft. Het samenstellen van de twee hoopjes moet je dus gebalanceerd uitwerken en is gecombineerd met het drafting mechanisme de manier om aan je items te geraken. Al zorgt dat bij sommige tegenspelers wel voor wat frustratie, omdat je dus ook een deel van je gekozen items kwijt geraakt.
Op de laatste dag scoor je nog wat punten voor die kleine forever postzegels. Tien punten als je de grootste collectie hebt, zes voor de tweede plaats en drie voor de derde plaats. Verder scoor je punten die afgebeeld staan op je postzegels, twee punten per specialistenkaart en scoor je punten volgens de laatste wedstrijd. De opzet van het spel is dus zeer eenvoudig en is ook goed uitgewerkt in de spelregels. Toch zijn er een aantal onduidelijkheden rond de wedstrijden. Het was misschien beter geweest om een korte oplijsting mee te nemen in de spelregels om wat klare wijn te schenken. De principes van groepen, lege velden, aangrenzende tegels, ... zijn dan wel visueel aangebracht; dit had iets beter uitgewerkt kunnen worden. Verder zijn er bij de verschillende soorten kaarten een zeer kleine nuance tussen de kleurenschakering en hoe-vreemd-het-ook-mag-klinken geen geel kleur.
Dat hoeft allemaal geen probleem te vormen, want Stamp Swap speelt eenmaal opgezet zeer vlug door de drie dagen van de conventie. Het is zelf één van de weinige spellen die ook accuraat zijn speeltijd (twintig tot zestig minuten) afficheert. Al zal het eerder naar de higher end neigen. Er is geen spelersvariatie tussen twee of vijf spelers, waarbij enkel de collectie waaruit je kan kiezen substantieel groter of kleiner zal worden. Voor de solospelers haalt de Automa Factory de 'Pinzetta' tegenspeler naar boven, die met drie verschillende niveaus komt. Het I cut, you choose mechanisme wordt op een eenvoudige manier doorvertaald. Afhankelijk van de voorkeuren van Pinzetta voor bijvoorbeeld rechthoeken krijgen alle items een bepaalde waarde toegekend. De eventkaarten die bij de automa komen, verdelen automatisch in twee verschillende stapels. Het is wat administratief, maar haalt exact dezelfde spelervaring als in een multiplayer, al speelt de automa mogelijk wel in de twintig minuten regio. Stamp Swap is voor wie houdt van postzegels of verzameling een goede aanvulling in de collectie en allesbehalve een papercut.
Ik kom het zelf niet al te veel meer tegen, maar kan me nog vage herinneringen voor de geest halen van een postzegelverzameling bij de grootouders. Op een grijze herfstdag kwam de collectie bestaande uit drie groene boeken naar boven en werd er met plezier, en met pincet, een aantal postzegels getoond aan kleine Tova. We keren terug naar deze core memory met Stamp Swap van Stonemaier Games. Een uitgever die mijn soft spot gevonden heeft met ondermeer Scythe en Expeditions . De kleine broer My Little Scythe is er nooit van gekomen, Viticulture staat hoog op de planning, en zowel Finspan als Wingspan zijn meerdere (tientallen) keren gepasseerd ondertussen. Het is deze keer niet van de hand van Jamey himself, want Stamp Swap werd ontwikkeld door Paul Salomon. De handgetekende postzegel artwork komt dan weer van Conner Gillette. Benieuw of Stamp Swap dezelfde snedigheid van de Stonemaier-collectie met zich meebrengt of het bij een bescheiden paper cut zal blijven?
Kwaliteit boven kwantiteit
In Stamp Swap ga je dus postzelgels verzamelen met zowel "I cut, you choose" als een drafting mechanisme. Twee heel eenvoudig principes, waar er uiteraard her en der wat laagjes verstopt worden. Maar vergis je niet, Stamp Swap heeft een zeer snelle set-up, legt zich op dezelfde korte tijd uit en kan mits wat orde en besluitvaardigheid op een uurtje gespeeld worden. Iedere ronde worden er vanuit de centrale collectie items aangevuld die bestaan uit postzegels, specialistkaarten of bezoekers. De postzegels komen in verschillende kleuren, groottes en thema. En van die postzegels zijn er heel wat, in totaal een 165 met soms voor-interpretatie-vatbare afbeeldingen.Stamp Swap is een licht verteerbaar spel om in de collectie op te nemen.
Stonemaier Games is gekend om zijn kwalitatieve componenten en dat is deze keer niet anders. Soft touch papier, een duidelijk spelbord, individuele spelersborden, een goede insert ... De details en het bijhorend perfectionisme zijn opnieuw aanwezig. De postzegels komen in vijf verschillende kleuren en ook vijf thema's (ruimte, monumenten, dieren, bloemen en voertuigen). Een ruimteschippostzegel zorgt natuurlijk voor verwarring wanneer je deze zowel in de ruimte als voertuigen kunt indelen. De bloemen en monumenten hebben dan weer een benaming toegevoegd gekregen, waardoor dit wel duidelijker is. Le gout et les couleurs on ne discute pas, en toch vind ik de kleurencombinatie iets minder werken op de postzegels. Verder heb je nog de zeldzame postzegels die buiten de kleurencode of thematische scoreregels blijven. Een aantal postzegels zijn gecanceld of vergaan in de post en komen met een golvende nulscore, en afgebladerde postzegels zijn voor de verzamelaar niets waard en hebben een negatieve puntenwaarde, maar tellen wel nog mee voor kleur of thema. Verder zijn er nog de kleinste forever stamps die geen kleur, thema of waarde hebben, maar die wel bij end-score tien punten opleveren indien je er de meeste van hebt.
De verzameling loopt langzaam vol
Iedere ronde tijdens de verzamelfase, draft je van de gemeenschappelijke collectie tot iedere speler zes items heeft. Dit is moeilijk te overzien aangezien je persoonlijke spelersbord een plaatsaanduiding heeft voor ieder item. Je trekt evenveel eventkaarten als er spelers zijn en legt ze bovenop elkaar. Enkel de onderste kaart heeft nog een zichtbare tekst die deze ronde een bepaalde instructie met zich meebrengt. Zo kan je bijvoorbeeld eerst een gedekt item moeten trekken in plaats van de open collectie. Nadien vormen de tentoongestelde eventkaarten de basis van je gemeenschappelijke collectie. De verschillende postzegels moeten geplaatst worden zoals afgebeeld, dus kunnen ook omgedraaid liggen.In de verzamelfase kiest iedere speler om beurt één item. Als je een omgedraaid item kiest, mag jij er wel naar kijken, maar blijft het tot de I cut, you choose fase omgedraaid. Alle specialistenkaarten worden direct geactiveerd, zolang ze in je speelgebied liggen. Mocht de first-player token nog in de collectie liggen wanneer alle zes de items gekozen zijn, dan zal de laatste speler deze bij zich nemen als zevende item. Van deze zes (of zeven) gekozen items kan je één item reserveren om te houden, de overige items worden verdeeld in twee hoopjes (met postzegels of aanwezige personen en de first-player token). Zeldzame postzegels mag je niet reserveren en ook dat is duidelijk weergegeven op je spelersbord. De speler met de first-player token zal eerst kiezen, waarbij hij bij de tegenspelers één van de hoopjes kiest en waarbij de overgebleven groep automatisch bij die speler terecht komt. Deze speler gaat op zijn beurt ook een groep kiezen, tot iedere speler een volledige collectie terug heeft. Het samenstellen van de twee hoopjes moet je dus gebalanceerd uitwerken en is gecombineerd met het drafting mechanisme de manier om aan je items te geraken. Al zorgt dat bij sommige tegenspelers wel voor wat frustratie, omdat je dus ook een deel van je gekozen items kwijt geraakt.
The show will go on
Nadien gaan alle spelers simultaan over naar de "show fase". Alle gekozen items worden hierbij verdeeld. Nieuwe bezoekers of specialisten worden op je spelersbord aangebracht en zijn vanaf nu open info. De postzegels worden op het spelersbord geplaatst zoals ze in je postzegelboeken zouden komen. Ze mogen elkaar niet overlappen en reeds geplaatste postzegels uit een vorige ronde mag je niet meer aanpassen. Je mag wel zolang verder puzzelen tot je wil in deze ronde. Al zal het in de praktijk misschien moeilijk te onthouden zijn welke postzegels er in deze ronde bijkwamen. Wil je postzegels niet plaatsen, dan kan je ervoor kiezen om deze direct te scoren (positief of negatief). Zijn ze allemaal geplaatst dan ga je over naar de derde fase van de dag: de showfase. In deze fase scoor je tussentijds punten afhankelijk van je bezoekers, twee punten voor de first-player token en voor één van de wedstrijdkaarten. Je plaatst hiervoor één van je ticket tokens bij één van de vier wedstrijden om aan te duiden voor welke wedstrijden je al meegedaan hebt. Je kan dus langzaam opwerken naar grote scores in de laatste ronde. Nadien start je met een nieuwe dag in deze driedaagse conventie tot je bij de laatste ronde komt.Op de laatste dag scoor je nog wat punten voor die kleine forever postzegels. Tien punten als je de grootste collectie hebt, zes voor de tweede plaats en drie voor de derde plaats. Verder scoor je punten die afgebeeld staan op je postzegels, twee punten per specialistenkaart en scoor je punten volgens de laatste wedstrijd. De opzet van het spel is dus zeer eenvoudig en is ook goed uitgewerkt in de spelregels. Toch zijn er een aantal onduidelijkheden rond de wedstrijden. Het was misschien beter geweest om een korte oplijsting mee te nemen in de spelregels om wat klare wijn te schenken. De principes van groepen, lege velden, aangrenzende tegels, ... zijn dan wel visueel aangebracht; dit had iets beter uitgewerkt kunnen worden. Verder zijn er bij de verschillende soorten kaarten een zeer kleine nuance tussen de kleurenschakering en hoe-vreemd-het-ook-mag-klinken geen geel kleur.
Dat hoeft allemaal geen probleem te vormen, want Stamp Swap speelt eenmaal opgezet zeer vlug door de drie dagen van de conventie. Het is zelf één van de weinige spellen die ook accuraat zijn speeltijd (twintig tot zestig minuten) afficheert. Al zal het eerder naar de higher end neigen. Er is geen spelersvariatie tussen twee of vijf spelers, waarbij enkel de collectie waaruit je kan kiezen substantieel groter of kleiner zal worden. Voor de solospelers haalt de Automa Factory de 'Pinzetta' tegenspeler naar boven, die met drie verschillende niveaus komt. Het I cut, you choose mechanisme wordt op een eenvoudige manier doorvertaald. Afhankelijk van de voorkeuren van Pinzetta voor bijvoorbeeld rechthoeken krijgen alle items een bepaalde waarde toegekend. De eventkaarten die bij de automa komen, verdelen automatisch in twee verschillende stapels. Het is wat administratief, maar haalt exact dezelfde spelervaring als in een multiplayer, al speelt de automa mogelijk wel in de twintig minuten regio. Stamp Swap is voor wie houdt van postzegels of verzameling een goede aanvulling in de collectie en allesbehalve een papercut.
Conclusie
Stamp Swap speelt beter dan de bediening van de Belgische post. De regels zijn eenvoudig uit te leggen en de combinatie van drafting en I cut, you choose werkt. Al zal je strategisch moeten bepalen welke stapel postzegels je zal opgeven. De verschillende scoringsmechanismen, eventkaarten en veelvoud aan postzegels zorgen ervoor dat er toch voldoende aanbod is om er meermaals van te genieten en met een speelduur die onder het uur ligt, heb je een ideale starter of end-game op een bordspelavond. Stonemaier Games heeft een kwalitatief light weighted bordspel uitgebracht om in de collectie te nemen.
Pro
- Combinatie van drafting en "I cut, you choose" werkt...
- Kwaliteit kwaliteit kwaliteit...
- Speelt vlot van Automa tot hogere spelersaantallen
Con
- ... maar voelt onwennig om de helft van je collectie af te geven.
- ... kleurencombinatie valt mij wat tegen
7
Over
Uitgever
- Stonemaier Games
Designer
Paul Salomon
Aantal spelers
1-5
Tijdsduur
30-60 minuten
