In Botanicus van 999 Games leggen spelers hun eigen botanische tuinen aan die minstens even exotisch zijn als de Koninklijke Serres van Laken. Huur een tuinman in en ga op zoek naar de mooiste planten van heinde en ver. Je kan niet elke plant altijd planten en soms moet je net op een andere plaats gaan besproeien. Dat wordt dus een uitdaging om alles in te planten. Je kijklustige bezoekers zijn ondertussen onderweg en weten precies wat ze in jouw tuin willen bewonderen. Lukt het jou om een tuin van Eden aan te leggen en de andere spelers achter te laten met een dor gazon?
In Botanicus
zal je een stuk land, dat jij dient vorm te geven, opfleuren met exotische planten. Je speelt Botanicus in twee verschillende rondes, waarbij je verschillende acties zal uitvoeren in wisselende beurtvolgorde. Wie aan de beurt is, wordt bepaald door de positie van je actiefiche, waardoor de spelbeurten elke ronde verschillend zijn. Een keuzemechanisme dat we eerder in Kingdomino terugvonden. Ditmaal geen koninkrijk, maar een botanische tuin om uit te bouwen. In dit fleurig bordspel voor twee tot vier spelers probeer je acties te maximaliseren, want je tuinman kan natuurlijk niet overal tegelijk zijn. Laat je bloemen groeien, bemest je tableau en ga aan de slag met meerdere dieren. Botanicus is een workerplacement-tuin waar veel te ontdekken valt.
De inhoud van de doos lijkt eindeloos te zijn, want met de nodige doelfiches krijg je zowel ronde doelfiches voor het bovenste spoor als hoekige doelfiches voor het onderste spoor. Afhankelijk van het aantal spelers worden een aantal doelfiches op waarde gesorteerd en achteraan het spoor gelegd. Er worden een achttiental tuinkaarten meegeleverd die als trekstapel naast het speelbord worden gelegd en de twaalf einde spel-kaarten zullen enkel dienst doen in de eindtelling van het expertspel. De honderdtwintig fiches voor de planten, variërend van niveau I tot IV, worden naast het spelbord gelegd. De fiches verschillen in kleur en vorm, afhankelijk van het niveau. Ook al maak je met deze fiches je botanische tuin, welke planten het effectief zijn maakt voor Vieri Masseini en Samuele Ferrari niet uit. Toch heeft Marcel Gröber als vormgever de botanici onder ons verwend door op de laatste pagina enkele feiten over de planten van niveau IV bij te voegen. De engelentrompet of Brugmansia zijn bijvoorbeeld gekend als zeer giftig en de Geldboom of Crasula Ovata is als vetplantje van 2,5 meter zeker niet te onderschatten.
Iedere speler dient ook nog zijn eigen spelbord op orde te zetten. Je start met je houten componenten, maar krijgt ook zes munten van de bank. Je krijgt ook willekeurig vijf van de twintig speciale opdrachten. Deze speciale opdrachten worden in een volgorde naar keuze geplaatst. Deze opdrachten symboliseren de kijklustige bezoekers die elk een bepaald idee hebben. De waardering die je krijgt in de vorm van munten, is enkel als je aan hun wensen voldoet. Verder krijgen we van 999 nog een vijftal opbergdoosjes om alles mooi in de speldoos weg te spelen en een spelregelboekje voor het basisspel en voor het expertspel. Het moet gezegd worden, dat bij de eerste keer spelen en de spelregels er nog eens bij te nemen, deze helaas loskwamen. Niets aan te doen, en ik zie dit graag door de vingers omdat met een eenvoudig nietje het hersteld was. Genoeg kalk, vet en water toegevoegd. Tijd om aan de slag te gaan.
Het tweede deel van je beurt bestaat erin om jouw gekleurde bloem in de volgende kolom te zetten. Daarna voer je direct de getoonde acties uit. De volgorde van de spelersbloemen bepalen voor de volgende beurt de spelersvolgorde en liggen er al één of meerdere bloemen van een tegenspeler, dan moet je helaas drie munten betalen aan de bank. Daarna kom je bovenaan de andere bloemen te liggen, wat zorgt dat je bij de volgende beurt wel eerder aan de slag zal gaan. Een trade-off die wel belangrijk is, maar waarbij je helaas enkel de zichtbare acties zal mogen uitvoeren. De bedekte actie is dus niet meer beschikbaar. Liggen er meerdere bloemen op elkaar, dan is de speler aan de beurt, van wie de bloem bovenaan ligt. Bij twee spelers is er een kleine variatie met een derde neutrale kleur in het spel. De speler die het eerst aan de beurt komt, verplaatst eerst de neutrale bloem en voert daarna zijn eigen beurt uit, waarna de andere speler pas aan de beurt komt. Je hebt dus wel wat interactie in deze worker-placement, maar zal wanneer je niet aan de beurt bent toch moeten wachten op je tegenstander. Ook in Botanicus huist het gevaar van analysis paralysis om in de tuin de bloemen niet meer te zien.
Op het centrale speelbord liggen drie verschillende sporen, waar je meeples over zullen bewegen. Bij het merendeel van de acties staat een van deze symbolen met een getal. Dit aantal stappen loop je vooruit op het spoor en enkel van het veld waar je eindigt krijg je de acties toegekend. Wil je je speelstuk verder verplaatsen, dan kost een extra stap drie muntstukken. Ook minder ver verplaatsen is een optie, en hiervoor krijg je per niet uitgevoerde stap een overwinningspunt. Passeer je het laatste veld van het spoor, dan eindig je toch daar. Als tuinarchitect kan je maar beter een goed tuinplanning hebben om de economics van het spel de baas te blijven. Blijf bij je plan, probeer je acties en beurtvolgorde maximaal af te dichten op strategische momenten en race doorheen de sporen.
Het klinkt een uitgebreid spel, maar de standaard editie is toch op een goede tien minuten uit te leggen. Voor geroutineerde bordspelbeoefenaars is dit standaard spel zelfs iets te licht. 999 Games levert daarom de expert-editie mee, waarbij je een exponentieel aantal mogelijkheden krijgt. Iedere tuin is onder meer uniek. Je krijgt verder bij het behalen van de tweede ronde ook een tweede tuinman wat het aantal stappen en mogelijkheden doet toenemen. Een aantal velden worden bedekt door de dieren, waardoor je op die locatie niets kan planten zonder ze voorafgaand vrij te spelen, wat op zijn beurt ook nog eens spelbonussen oplevert. In deze variant krijg je nog einde spel-doelstellingen die de puntentelling sterk zullen verstoren. Het is duidelijk, Botanicus zal ook de meer geoefende speler de nodige variatie geven.
In Botanicus
Een schat aan componenten
Botanicus komt met een heleboel spelcomponenten en leuk vormgegeven meeples. Centraal op tafel ligt het speelbord, dat een standaard- en expertuitvoering kent, te onderscheiden aan de hand van een kleine plant in een pot of een venusvliegenvanger als symbool. Het mag duidelijk zijn, de expert-editie laat geen ruimte voor fouten, maar daar later meer over! Iedere speler neemt een persoonlijk tuintableau en legt deze voor zich neer. Het basisspel komt met een eenvoudig raster dat voor iedere speler dezelfde is, terwijl de expert tuintableau uit verschillende vormen bestaat. Voldoende variatie om te ontdekken dus, waarbij ook de balancering goed in elkaar zit. Iedere speler neemt de componenten in zijn kleur (bloem, tuinmannen, geldbuidel, kruiwagens, schoffels en verschillende houten dieren). Er komen verder acht gestreepte en acht gestippelde bloemenfiches meegeleverd, die willekeurig op het speelbord verdeeld worden.De inhoud van de doos lijkt eindeloos te zijn, want met de nodige doelfiches krijg je zowel ronde doelfiches voor het bovenste spoor als hoekige doelfiches voor het onderste spoor. Afhankelijk van het aantal spelers worden een aantal doelfiches op waarde gesorteerd en achteraan het spoor gelegd. Er worden een achttiental tuinkaarten meegeleverd die als trekstapel naast het speelbord worden gelegd en de twaalf einde spel-kaarten zullen enkel dienst doen in de eindtelling van het expertspel. De honderdtwintig fiches voor de planten, variërend van niveau I tot IV, worden naast het spelbord gelegd. De fiches verschillen in kleur en vorm, afhankelijk van het niveau. Ook al maak je met deze fiches je botanische tuin, welke planten het effectief zijn maakt voor Vieri Masseini en Samuele Ferrari niet uit. Toch heeft Marcel Gröber als vormgever de botanici onder ons verwend door op de laatste pagina enkele feiten over de planten van niveau IV bij te voegen. De engelentrompet of Brugmansia zijn bijvoorbeeld gekend als zeer giftig en de Geldboom of Crasula Ovata is als vetplantje van 2,5 meter zeker niet te onderschatten.
Iedere speler dient ook nog zijn eigen spelbord op orde te zetten. Je start met je houten componenten, maar krijgt ook zes munten van de bank. Je krijgt ook willekeurig vijf van de twintig speciale opdrachten. Deze speciale opdrachten worden in een volgorde naar keuze geplaatst. Deze opdrachten symboliseren de kijklustige bezoekers die elk een bepaald idee hebben. De waardering die je krijgt in de vorm van munten, is enkel als je aan hun wensen voldoet. Verder krijgen we van 999 nog een vijftal opbergdoosjes om alles mooi in de speldoos weg te spelen en een spelregelboekje voor het basisspel en voor het expertspel. Het moet gezegd worden, dat bij de eerste keer spelen en de spelregels er nog eens bij te nemen, deze helaas loskwamen. Niets aan te doen, en ik zie dit graag door de vingers omdat met een eenvoudig nietje het hersteld was. Genoeg kalk, vet en water toegevoegd. Tijd om aan de slag te gaan.
In een tuin is er altijd iets te beleven
Je beurt bestaat uit twee verschillende fasen, waarvan linksboven op je spelerstableau een duidelijke weergave is gegeven. Aan het begin van je beurt kan je de tuinman op je tableau herpositioneren. Deze loopt altijd horizontaal of verticaal over de wandelpaden. Om je tuinman te verplaatsen moet je per stap steeds één munt betalen. De tuinman verplaatsen is kostelijk, maar noodzakelijk, aangezien hij enkel aan de aangrenzende bloemenperken kan. Verder kan je aan het begin van je beurt ook maximaal één tuinkaart spelen. Je kan er voor kiezen om deze kaart te verkopen voor drie munten of je betaalt twee munten en voert de bijgeleverde actie uit. Het verplaatsen van je tuinman of de tuinkaarten spelen mag je in volgorde naar keuze uitvoeren. Je kan er ook voor kiezen om direct naar het tweede gedeelte van je beurt te gaan, de bloemetjes buiten zetten.Botanics is een gestileerde tuin waar veel te ontdekken valt
Het tweede deel van je beurt bestaat erin om jouw gekleurde bloem in de volgende kolom te zetten. Daarna voer je direct de getoonde acties uit. De volgorde van de spelersbloemen bepalen voor de volgende beurt de spelersvolgorde en liggen er al één of meerdere bloemen van een tegenspeler, dan moet je helaas drie munten betalen aan de bank. Daarna kom je bovenaan de andere bloemen te liggen, wat zorgt dat je bij de volgende beurt wel eerder aan de slag zal gaan. Een trade-off die wel belangrijk is, maar waarbij je helaas enkel de zichtbare acties zal mogen uitvoeren. De bedekte actie is dus niet meer beschikbaar. Liggen er meerdere bloemen op elkaar, dan is de speler aan de beurt, van wie de bloem bovenaan ligt. Bij twee spelers is er een kleine variatie met een derde neutrale kleur in het spel. De speler die het eerst aan de beurt komt, verplaatst eerst de neutrale bloem en voert daarna zijn eigen beurt uit, waarna de andere speler pas aan de beurt komt. Je hebt dus wel wat interactie in deze worker-placement, maar zal wanneer je niet aan de beurt bent toch moeten wachten op je tegenstander. Ook in Botanicus huist het gevaar van analysis paralysis om in de tuin de bloemen niet meer te zien.
Racen doorheen de verschillende sporen
Even enkele stappen terug naar het begin van het spel. Dat starten we door de speciale opdrachten per rij toe te kennen. Pas als je de standaard opdracht hebt volbracht, wordt ook de speciale opdracht rechts geactiveerd. Het toekennen aan de juiste rij moet dus wel enige overeenkomsten met zich meebrengen. Helaas heeft tijdens het testspelen een onoplettende tegenspeler te laat opgemerkt dat je voor sommige opdrachten vier planten nodig hebt in een rij, terwijl dat niet overal mogelijk is. Met mijn familie heb ik dit vriendelijk door de vingers gezien, maar tijdens een expertspel en de verschillende speelborden is dit wel cruciaal om door te hebben. Na de finale toekenning van alle opdrachten start ronde één, waarin je aan de slag gaat volgens de beurtenvolgorde. Dit doe je door tot de eerste speler aan het einde van het spelbord komt. Voordat ronde twee begint, worden alle bloemenfiches omgedraaid en veranderen de combinatie aan acties doorheen het spel. Nadien speel je terug verder tot het einde van het speelbord. Iedere speler voert nu nog een laatste beurt uit met een actie op één van de drie sporen. Maar uit wat bestaan die verschillende acties hier?Op het centrale speelbord liggen drie verschillende sporen, waar je meeples over zullen bewegen. Bij het merendeel van de acties staat een van deze symbolen met een getal. Dit aantal stappen loop je vooruit op het spoor en enkel van het veld waar je eindigt krijg je de acties toegekend. Wil je je speelstuk verder verplaatsen, dan kost een extra stap drie muntstukken. Ook minder ver verplaatsen is een optie, en hiervoor krijg je per niet uitgevoerde stap een overwinningspunt. Passeer je het laatste veld van het spoor, dan eindig je toch daar. Als tuinarchitect kan je maar beter een goed tuinplanning hebben om de economics van het spel de baas te blijven. Blijf bij je plan, probeer je acties en beurtvolgorde maximaal af te dichten op strategische momenten en race doorheen de sporen.
Het klinkt een uitgebreid spel, maar de standaard editie is toch op een goede tien minuten uit te leggen. Voor geroutineerde bordspelbeoefenaars is dit standaard spel zelfs iets te licht. 999 Games levert daarom de expert-editie mee, waarbij je een exponentieel aantal mogelijkheden krijgt. Iedere tuin is onder meer uniek. Je krijgt verder bij het behalen van de tweede ronde ook een tweede tuinman wat het aantal stappen en mogelijkheden doet toenemen. Een aantal velden worden bedekt door de dieren, waardoor je op die locatie niets kan planten zonder ze voorafgaand vrij te spelen, wat op zijn beurt ook nog eens spelbonussen oplevert. In deze variant krijg je nog einde spel-doelstellingen die de puntentelling sterk zullen verstoren. Het is duidelijk, Botanicus zal ook de meer geoefende speler de nodige variatie geven.
Conclusie
Botanicus is een spel dat je eenvoudig laat ontspannen op een zondag, mijmerend in de tuin of dat je als expert kan laten zweten om de Mirabilis Japala bij een hittegolf van dertig graden te redden. De botanische tuin krijgt langzaamaan vorm en je dient je beurten optimaal te laten renderen. In deze worker-placement krijg je verassend veel diepgang, terwijl je ook de standaard editie makkelijk op tafel krijgt. Je doel bestaat erin om een tuin uit te bouwen. Elke beurt zal je verschillende manieren hebben om je tuinplan verder uit te werken en zelfs een suboptimale beurt kan de nodige bemesting zijn om nadien een felbegeerde plaats in te nemen voor je tegenspelers dat doen. Een leuk vormgegeven spel om in de tuin te spelen.
Pro
- Componentrijk
- Licht verteerbaar met een verborgen expertspel
Con
- Kans op analaysis paralysis bij het opmaken van je tuinplan
- Buiten de speelvolgorde weinig spelersinteractie
- De nietjes van de spelregels kwamen zeer snel los
8
Over
Uitgever
- 999 Games
Designer
Samuele Tabellini, Vieri Masseini
Aantal spelers
2 - 4
Tijdsduur
60 min
