Ik heb het echt heel lastig met mensen die in het putje van de winter elektrische vuurtjes bovenhalen om het saldo op hun analoge teller erdoor te blazen. Ik weet dat het een systeemfout is, en geen persoonlijke fout, maar ik zie dan als het ware 3 karikaturale beelden naast elkaar voor mijn ogen:
- Een welstellende boomer die in zijn onderbroek in de living van zijn jaren 80 villa zit, bij 25°C, zichzelf een glaasje champagne uitschenkend om van al die "gratis zonne-energie" uit zijn "groene investering" te genieten. Wat is hij toch Groen bezig! Buiten is het ijskoud en nat, en de zon is de hele dag niet door de grijze wolken geraakt. Het is donker en de zonnepanelen leveren niks op. "Perfect, dan kan de teller nog eens goed terugdraaien." De tuin is wel piekfijn verlicht, een investering die er wel afkon dankzij de riante groenestroomcertificaten uit 2007, die de groene lening van de zonnepanelen ondertussen allang hebben afbetaald. In de verte draaien enkele windturbines héél traagjes rond, bij gebrek aan wind.
- Een arm gezin, mama en 4 kinderen, die in een tochtig en beschimmeld huis onder een fleecedeken zitten. De energie-facturen zijn niet meer te betalen dus hebben ze de verwarming maar helemaal uitgeschakeld. Ze zitten met hun mutsen en jassen aan, dicht bij elkaar, mama met haar leesbrilletje boven een factuur. Ze is niet zeker of er op het einde van de maand nog wel geld voor eten zal zijn. Op de elektriciteitsfactuur staan steeds meer ingewikkelde termen zoals "bijdrage WKK", "bijdrage GSC" en "bijdrage offshore".
- Een bruinkoolcentrale in Duitsland die vandaag extra hard draait, voor export naar België, waar er een tekort aan elektriciteit is. De massieve roetwolken vullen de wijde omgeving. Ondertussen draaien ook in België de oude vliegtuigmotoren op volle toeren om elektriciteit op te wekken. Op koude, donkere winterdagen moeten alle elektriciteitsinstallaties bijspringen om te vermijden dat het licht uitgaat!
Wat gebeurt er in een ideale wereld?
De man met de terugdraaiende teller "verkoopt" die 2500 kWh virtueel terug aan de energieleverancier en krijgt daar 3000 kWh aardgas voor in de plaats. Hij zet gewoon de centrale verwarming op ipv elektrische vuurtjes aan te steken en zo bij te dragen aan een potentiële black-out op het elektriciteitsnet. De moeder met haar kinderen moet iets minder betalen voor haar energie en de bruinkoolcentrale of vliegtuigmotoren moeten minder of niet draaien, want de man z'n living wordt nu verwarmd met een HR-ketel met 108% rendement, wat eigenlijk ook veel comfortabeler is dan die elektrische vuurtjes.
Maar nee, ik heb effectief meerdere mensen in mijn familie- en vriendenkring die 's winters feest vieren met elektrische vuurtjes op het moment dat ze bij Elia alles uit de kast halen om voldoende productie-capaciteit te vinden. Zelfs iemand die daarom een investering in isolatie uitstelt, "want de terugdraaiende teller geeft warmte genoeg". Het maakt me wat cynisch wanneer ik 's avonds laat speciaal terug uit bed kruip om beneden een lampje te gaan uitschakelen.