Niet 100% zeker of dit al langdurig ziek is - maar het is zeker relevant en zeer negatief en triest, geeft ook duidelijk aan wat velen aanvoelen in het dagelijks leven - ook maakt het duidelijk waar de klemtonen voor beleid moeten liggen om deze trend te keren.
Het gaat niet goed met jonge werknemers in België. Een recordaantal twintigers, dertigers en prille veertigers meldt zich ziek en heeft langer dan een maand nodig om te herstellen. Dat blijkt uit een analyse van HLN. “Je verwacht dit niet bij mensen in die levensfase”, zeggen deskundigen. Wat is...
www.hln.be
Toegepast op een fictief Belgisch bedrijf met 2000 werknermers:
Om het fenomeen helder onder ogen te brengen, nemen we jou even mee naar een fictief Belgisch bedrijf in 2009. Onze firma telt tweeduizend werknemers die evenredig verdeeld zijn over twee leeftijdscategorieën: boven 45 jaar en onder 45 jaar. Als we historische statistieken over langdurige ziekte toepassen op het bedrijf, dan krijg je de volgende verdeling tussen jong en oud.
+45: 86 mensen langer dan 1 maand ziek
-45: 15 mensen langer dan 1 maand ziek
in 2024 wordt dat:
+45: 101 mensen langer dan 1 maand ziek
-45: 32 mensen langer dan 1 maand ziek
Indien zelfde tempo wordt aangehouden wordt dat in 2050:
+45: 131 mensen langer dan 1 maand ziek
-45: 138 mensen langer dan 1 maand ziek
In de ‘generatie Z’ (werknemers tussen 15 en 29 jaar oud) vallen er vandaag weliswaar dubbel zoveel mensen langer dan een maand uit dan in 2009, maar bij de generatie erboven (tussen 30 en 44 jaar oud) gaat de groei even hard. Het probleem zit dus óók bij de zogenaamde ‘millennials’.
Wat is er aan de hand?
Er is eigenlijk maar één factor die een rol lijkt te spelen in de ‘epidemie’ die momenteel over de Belgische werkvloer rolt: ons brein. Dat heeft het blijkbaar steeds moeilijker om te volgen. Psychische gezondheidsproblemen hebben aan een razend tempo alle andere fysieke aandoeningen ingehaald als de belangrijkste reden waarom mensen zich te ziek voelen om te werken. In 2009 was dat anders.
Toen stonden problemen met spieren, pezen en gewrichten nog afgetekend op nummer één als oorzaak voor langdurige ziekte bij actieve werknemers. De kloof met mentale aandoeningen (depressie, burn-out, angst- of gedragsstoornis,...) bedroeg nog tien procentpunten. Vandaag is daar geen sprake meer van. Psychische ziekten hebben de leiding genomen en bouwden volgens de laatste statistieken al een voorsprong van vier procentpunten op.
Sectoren met meeste kans op mentale problemen:
- Zorg
- Transport en distributie
- Horeca
- Onderwijs
- Bank en verzekeringen
“Helaas schrik ik niet van de trend”, zegt neuropsycholoog Michaël Portzky. Hij ontwikkelde jaren geleden een test waarmee je mentale veerkracht bij mensen kan meten en zag in 2018 al een tsunami op ons afkomen. “Ik trok toen naar Vlaamse scholen en liet duizenden jongeren de test afnemen.” Wat bleek? Eén op de vier bevond zich in een risicogroep voor het ontwikkelen van psychische problemen.
Schoolverzuim
Het lijkt er bovendien op dat de trend niet snel zal keren. Want in onze scholen voltrekt zich vandaag exact hetzelfde fenomeen als op de arbeidsmarkt. Op zes jaar tijd zagen de Centra voor Leerlingenbegeleiding de dossiers voor langdurig schoolverzuim wegens ziekte met bijna zestig procent stijgen. Ook zij wijzen naar psychologische gezondheidsproblemen als belangrijkste factor voor de groei.
Cijfers van Bednet onderschrijven die hypothese. Bednet is een vzw die zieke kinderen de kans biedt om lessen via de computer te volgen. Toen zij in 2016 van start gingen, maakte slechts één kind op de tien gebruik van Bednet omwille van een mentaal probleem. Vier op de tien deden dat omwille van kanker. Zes jaar later was dat al omgekeerd: nog één op de tien ‘Bednetters’ heeft kanker en vier op de tien hebben mentale problemen. In 2023 steeg dat in het middelbaar zelfs door naar vijf op de tien.
Willemijn van Dommelen - die als partner bij
[email protected] samenwerkt met bedrijven om ziekteverzuim tegen te gaan - beaamt dat. “Het grootste risico op langdurige ziekte zit al een tijdje niet meer énkel bij de werknemers boven de vijftig jaar. Ook voor het mentaal welzijn van twintigers en dertigers moet je tegenwoordig oog hebben.” De vraag rijst of de huidige generatie jonge werknemers meer aanleg heeft voor mentale problemen en langdurige ziekte dan de vorige generaties. Of speelt er iets anders?