Ik denk niet dat je die requests hier kunt verbieden. Er zijn nu eenmaal mensen die snel-snel een logo of affiche nodig hebben voor hun band, een schoolproject, een chirofuif,... Als ze het niet hier vinden, zullen ze elders zoeken. Ik heb niks tegen het feit dat mensen requests vragen, want vragen staat vrij uiteraard. Ik heb in het verleden ook enkele keren meegedaan aan zo'n requests en dat is de grootste reden dat ik het nu niet meer doe: slechte ervaring. Het blijft niet bij het eerste ontwerp dat je toont aan de requester... Daarna pas komen de veranderingen, en daarna pas komen de uren werk die je besteedt aan het ontwerp. Of je nog even snel-snel wat tekst kunt veranderen. Of je de plaatsing nog kunt aanpassen, of je de affiche nog kunt vergroten (leuk als je in photoshop werkt...), of je de headline niet in een ander kleur kunt zetten,... Op den duur voel je je meer een uitvoerder dan een ontwerper, omdat de opdrachtgever zelf niet (voldoende) met het programma overweg kan vraagt hij het aan een ontwerper. Als ontwerper kun je niet zeggen: ik doe het niet, want dan zal hij niet betalen. Als hij al van plan was om te betalen (ik heb persoonlijk nooit meegemaakt dat ze niet betalen, maar de schrik zit er anders wel goed in). Er is geen contract, niks dat dient als basis van de overeenkomst. Daar sta je dan. We kunnen enkel nieuwe mensen waarschuwen voor dit soort praktijken.
Dat gegeven heeft er voor gezorgd dat ik geen spec work meer doe. En in tegenstelling tot wat mensen denken doe ik wel nog gratis werk. Maar dat is enkel voor mn broer, mn ma, kortom: mensen die ik goed ken. Ik ga niet voor jan en alleman werken. Enige uitzondering hierop is een goed doel, of iets waar ik persoonlijk voor gemotiveerd raak.
Wat is dat toch altijd met de grafische vormgeving? Het wordt onderschat, het wordt geminimaliseerd. Waar zijn de tijden dat het nog als kunst aanzien werd? Waarom wordt dat nu niet meer gedaan? Maar waarom wordt het dan wel nog op een kunstschool gegeven? Misschien heeft het veel te maken met de middelen waarmee de vormgever tegenwoordig werkt: de computer. Ja vaak zien de mensen ons gewoon als gediplomeerde knoppenduwers, maar in feite gaat het veel verder dan dat. Ik begrijp trouwens niet waar het verschil zit met een schilder. Ze zoeken beiden naar de juiste compositie, de juiste verhoudingen, de juiste kleuren, ze gebruiken wel een ander middel. De schilder gebruikt verf en penseel, de vormgever gebruikt zijn computer. In feite kunnen beiden kunst zijn, want ze komen op dezelfde wijze tot stand.
Let op: ik zou nooit beweren dat grafische vormgeving 'kunst' is. Daarvoor heb ik iets tegen het elitaire karakter van het etiket 'kunst' en ik wil er allerminst iets mee te maken hebben. Ik voel mij geen kunstenaar. Ik voel mij vormgever. Maar het is toch iets om over na te denken...
Dit even geheel terzijde....
Toen de logowedstrijd van Telenet Games er kwam, heb ik geen moment getwijfeld om niet mee te doen aan de wedstrijd. Ik doe gewoon niet mee met pitches, punt. Ik ben er nu wel vrij principieel in, zelfs die computer ter waarde van 3000 euro kon me er overtuigen. Het betrekken van de community in de veranderingen onder het mom van web 2.0 vind ik geen geldig excuus. Als ik nu zie dat het logo niet eens gebruikt wordt en dat de naam van de ontwerper nergens te bespeuren valt bij de credits van de vormgeving, dan ben ik meer dan blij dat ik nooit heb meegedaan. Ik heb ook mijn trots, en als dit zou gebeuren, zou ik nu een serieuze deuk hebben in mijn waarde als vormgever. Het komt gewoon erg slecht over... Maar dat is ook het risico van creative pitching... De opdrachtgever doet wat ze wil. Maar naar ik heb gehoord is Telenet wel een fan van creative pitching en laat ze bedrijven geloven dat ze opdrachten binnenhalen, terwijl Telenet eigenlijk stiekem een pitch heeft gedaan.
Je moet je nooit laten uitbuiten als student. Nooit. Zelfs niet als je weinig ervaring hebt. Een gewone jobstudent heeft waarschijnlijk ook weinig ervaring met verkoop, magazijnwerk, bandwerk, maar ze worden 1 voor 1 wel van een contract voorzien, en ze worden correct betaald. Soms verdien je meer dan de vaste werknemers, aangezien er op het loon van de studenten niet veel wordt afgehouden! Imagine that. Er moet gewoon correct betaald worden. Als een opdrachtgever vindt dat een opdracht maar 50 euro waard is, dan stel ik mij serieuze vragen bij het bedrijf. Dan stel ik mij nog serieuzere vragen bij de ervaring die je zogezegd kan opdoen. Iemand die peanuts betaalt, zal ook geen geloofwaardige ervaring kunnen meegeven. En het feit dat het mooi staat in je portfolio is ook bs, want een vormgever heeft sowieso al het recht om alles (ook correct betaalde opdrachten) in zijn portfolio te steken. Dat is geen excuus, dat is zijn recht.
Nu deze post is al veel te lang geworden naar mijn goesting, en chapeau als je alles gelezen hebt... Ik ga mij niet langer opwinden of kwaad worden rond spec work. Ik ga je enkel wijzen op de gevaren ervan en dan doe je ermee wat je wil. Want ooit zul je ook wel inzien dat die opdrachtgever toch maar een arrogante lul was, en dat je uitgebuit werd. Dat is het moment waar je misschien eens zal terugdenken aan de no-spectegenstanders en dat je ook het inzicht krijgt.
