Avondland
Legacy Member
Epyon zei:De barrières liggen niet bij het zich toekennen van een identiteit, want dat is puur een keuze. Een allochtoon die zich geen West-Europese identiteit wil toekennen zal helemaal geen problemen ondervinden dit ook niet te doen.
Keuzevrijheid is niet altijd gegarandeerd. Sommige gemeenschappen kunnen via sociale druk aardige barrières opleggen. Dat soort repressieve sociale druk is niet enkel weggelegd aan zogenaamde 'achtergestelde' cultuurgemeenschappen die nog niet zijn verzoend met de Westerse normen. Dogmatische denkbeelden kom je overal tegen, van een streng orthodox-Joods gezin tot een vrijzinnig pluralistisch Westers gezin. Vrijheid kan ook opgedrongen worden.
De barrières liggen wél bij het verzoenen van twee gewenste doch tegengestelde identiteiten. De allochtoon die zich correct wenst te integreren en West-Europese identiteitsaspecten over te nemen maar uiteraard zijn oude cultuur niet wil verloochenen zal gegarandeerd met deze problematiek geconfronteerd worden. Een identiteit is altijd een dynamisch evenwicht tussen verschillende al dan niet tegenstrijdige factoren.
Ik denk dat identiteitsvorming (dat, zoals je inderdaad terecht stelt, meerdere lagen heeft) altijd gepaard gaat met een soort strijd. Een mens maakt tijdens zijn leven heel wat ervaringen mee, die uiteraard gevolgen hebben op de manier waarop hij zichzelf plaatst in de wereld. Die conflicten kunnen leiden tot identiteitscrises. Maar vaak zijn crises net constitutief en verhelderend. Helend zelfs.
Vreemd, daarnet zei je dat kosmopolitisme door bijna niemand beoefend werd.
Met 'dominante ideologie' bedoel ik dat aanhangers van het kosmopolitisme vaak weinig kans geven aan nationalistisch of regionalistische neigingen. Hoewel dat, gezien de ambiguïteit van het moderne tijdperk, niet uitgesloten is.
Zelf bespeur ik weinig dominantie vanuit kosmopolitische hoek. Integendeel, het nationalisme zet tegenwoordig meer dan ooit de toon. Europese politici spreken vooral voor hun eigen land en zien het Europese toneel veel meer als een slagveld waar iedere natie zoveel mogelijk voor zichzelf uit de brand tracht te slepen. Lang voorbij zijn de tijden van Spaak en Schumann.
Dat nationalisme de toon zet is niet altijd een goede zaak, inderdaad. Samenwerking zou voor meer efficiëntie kunnen zorgen en niet altijd hoeft daarvoor de soevereiniteit worden opgegeven aan een stelletje oligarchische Eurocraten. Vanuit het subsidiariteitsbeginsel kan er nog altijd veel samenwerking gebeuren. Daarom dat ik het ook aanjuich dat hedendaagse nationalisten veel banden aanknopen met andere Europese nationalisten. Een soort continentalisme ontstaat daaruit. Met mensen die een struisvogelhouding aannemen, is Europa maar het land zelf niet gediend. Wie niet verder dan de eigen kerktoren durft te kijken, is blind en onwetend.
Het is een nuchtere vaststelling. Ik denk dat er weinig politieke concepten zo snel en makkelijk ontsporen als nationalisme, zeker als het nog eens met religie gekruid wordt. De geschiedenis heeft dat al voldoende aangetoond, n'est ce pas.
Maar nationalisme is zoveel meer dan een politiek concept of ideologie. Het is een grondhouding en heeft nog veel meer dan het socialisme en liberalisme een maatschappelijke indruk gemaakt. Een gemeenschap moet zich kunnen affirmeren om als geloofwaardig over te komen. Nationalisme is slechts een gevolg van die roep om een herkenbare gemeenschap te hebben. De mens is immers een sociaal wezen. Het is natuurlijk waar dat nationalisme vaak ook geldt als een legitimatieinstrument. Een staatsideologie moet immers uitgebouwd worden. Mensen die in een project willen geloven, moeten in een mythos geloven. Het geloof dat het samenwerken aan dat project zal leiden tot betere tijden.
Maar ook vandaag de dag maakt nationalisme dagelijks vele honderden slachtoffers.
De mens maakt dagelijks vele slachtoffers. Nationalisme is slechts een instrument. Je moet je eerder afvragen wie de oorlogen voert en waarom. Kijk voorbij de propaganda, dat zich beroept op 'het nationale bewustzijn' en 'de redding van het volk'.
Wat is het zionisme dat Palestina onder de knoet houdt meer dan joods nationalisme?
Er gaat ook kolonialisme mee gepaard. Ik ken genoeg volksnationalisten die radicaal tegen het zionisme zijn, net omdat het een ander volk onder de knoet houdt.
Wat is het sektarisch geweld in Irak meer dan regionaal nationalisme?
Euh, een 'eenvoudige' machtsstrijd misschien? Nationalisme zal bij een eventuele overwinning van deze of gene factie gebruikt worden als een instrument. Maar dat is heus niet de grondoorzaak van de factiestrijd.
Wat zijn de aanslagen van de Taliban meer dan religieus nationalisme?
De Taliban zijn niet nationalistisch.
Nationalisme steelt de legitieme verzuchtingen van een volk en past dit in een imperialistisch project, of dat project nu kolonisatie van heilige bodem, het zich afscheuren van een staat of het vestigen van een Islamitisch kalifaat is. Dit imperialistisch project is iets dat voor de gewone man larger than life lijkt, en net daarom lokt het zo gemakkelijk blind fanatisme uit.
Imperialisme sluit nationalisme uit. Het Habsburgse Rijk bestreed het nationalisme van de vele volkeren die zij huisde fel. Blind fanatisme kan, zoals ik eerder stelde, ook via andere instrumenten worden opgewekt. Kwestie van 'creatief' te zijn.
Mijn punt is dat je een zondebok uitkiest (nationalisme) maar daarmee slechts een instrument aanduidt. Nationalisme is enerzijds een instrument dat naties bouwt, maar anderzijds ook een beantwoording is van de primaire roep van een gemeenschap om eenheid en cohesie. De mens is een sociaal wezen en leeft in groep. Een groepsidentiteit ontstaat hierdoor op een organische wijze. Waarom? Omdat die groep een cultuurgemeenschap begint te worden met gelijklopende vormen van normen, waarde, communicatie, handelswijzen, ... Nationalisme is daarom in mijn ogen een combinatie van een geconstrueerde en een organische identiteit. In het leven geroepen als instrument, maar in het leven gehouden omdat die identiteit reëel is. Al is die inderdaad noch statisch, noch af te bakenen of te definiëren. Vraag een gemiddelde persoon om zijn identiteit op papier te zetten en je zal geen bevredigend antwoord krijgen. Maar toch zal hij zeggen dat hij iemand is.




