Interessante film, m'n favoriet uit de Craig-bonds maar in z'n geheel werkt het toch niet helemaal. Ik heb nood aan wat te schrijven dus hier volgt een whiskey-infused-veel-te-diep-nagedacht-over-een-blockbuster rant, lezen wie lezen wil. Spoilers.
Ik zal even beginnen met te vermelden wat iedereen hier al gezegd heeft: de film ziet er onwaarschijnlijk mooi uit. Een feest voor het oog. De vecht scene in Shanghai waar Bond en die terrorist enkel silhouetten zijn tegen een blauwe achtergrond omringt door glas is een van de beste actiescenes die ik dit jaar gezien heb. Wanneer er zulk actiegeweld uitgekomen is als The Raid, Avengers en TDKR wilt dat toch wel iets zeggen denk ik.
Dan even kort de recente geschiedenis in duiken. Alles wordt in z'n plaats gemanoevreerd om terug naar de Bond te geraken die we kennen van voor Craig de rol kreeg. De vorige twee films wilden zich zo ver mogelijk houden van de voorgaande schtick als ze maar konden. Daardoor voelden die twee dan ook meer aan als anonieme gritty 21st century spythrillers, wat ik altijd jammer gevonden heb. Het was immers niet echt wat ik zocht in een Bond film, ook al ben ik niet direct een grote fan van de reeks (ik heb maar 12 van de 23 bond films gezien). Het was wel een begrijpelijke reactie aangezien de laatste Brosnan bonds immers idiote pastiches waren geworden van wat Bond was. Wat ik ook jammer vond aangezien Brosnan een van de betere Bonds was imo. Casino Royale was een degelijke film, ik ben er nooit zot voor geweest voor de reden die ik hierboven genoemd heb, plus ik vind poker oninteressant en de film helpt me daar niet echt overheen. Quantum of Solace was een rotfilm, ik heb die twee keer gezien en ik weet nog niet wat daar in gebeurde buiten dat ze er zelfs in editing stijl een Bourne film van wilden maken. Ik vind het belangrijk om die twee op de brengen omdat Skyfall in feite het laatste deel is in hun set-up om Bond's oorsprong te verklaren. Hetgeen vooral belangrijk is uit CR en QoS is dat ze zijn relatie met vrouwen verklaren en hem als een personage voorstellen waar meer diepte in zit dan wat one-liners. Na Vesper is het onmogelijk voor Bond om nog een deftige relatie aan te gaan en die kant van zijn emoties op het spel te zetten.
Skyfall dan toont Bond nog steeds als een personage waar gebeurtenissen een psychologische impact op hebben, echter vrouwen zijn daar geen deel meer van. Hij is terug de womaniser van weleer, echter geven ze er een modern trekje aan door hem mogelijk biseksueel te maken in die geweldige interrogatie scene met Bardem. Hij is mentaal zeker nog niet tip top, misschien niet zo mopey als in QoS maar hij heeft toch nog z'n deel aan problemen weg te drinken. Ze gaan echter verder door terug in z'n verleden te duiken en terug te gaan naar z'n oorsprong. Bond is een wees en M is zijn surrogaat ouder (Ma'am en Mum klinken enorm gelijkaardig met een Brits accent). Door het huis op te blazen en M te doden zorgt de film ervoor dat alle connecties met het verleden worden doorgeknipt. Bond wordt terug zijn perfecte zelf. Ik hoop echter dat deze 3 filmige detour nu niet voor niks is geweest en dat ze niet terug vervallen in een karikatuur voor Bond, maar for the sake of consistency zie ik niet echt hoe ze dat anders gaan kunnen doen.
Hoe lost de film nu die splitsing op tussen oude cartoon Bond en nieuwe 'diepe' Bond? Door intertekstueel te werk te gaan en beide vormen wat onsuccesvol door elkaar te gebruiken. Aan de ene kant is er de 50th anniversary-"we moeten terug refereren naar andere Bond films"-kant die leuk maar niet foutloos aangepakt is, en aan de andere is er de Nolan/Straw Dogs-stijl aanpak waar de film een groot deel aan kracht verliest.
Dit is een van die momenten waar ik positief sta tegenover dit type post-modern sentiment in een film. De reflexieve en zelf-kritische trekken zijn interessant en vaak leuk. Het probleem is dat ze in contrast staan met wat de andere beweging die de film maakt: terug in de tijd. Het is geestig wanneer Q zegt dat ze geen exploderende pennen meer maken maar als je sommige van de actie setpieces bekijkt, zie je duidelijk dat de film die logica niet volledig door wil trekken. Dit zet mij echter in een rare situatie. Ik vind de reflexieve comment van Q leuk en ik vind de terugkeer naar spectaculaire (en visueel coherente!) actie setpieces ook goed, maar de twee tegelijk combineren werkt moeilijk. Makkelijker wordt het echter om te klagen wanneer het gaat over de overload aan totaal verkeerd ingeschatte one-liners. Ik denk dat zowat 10% van die lijnen werkt, als het al zoveel is. Die oppervlakkigheid staat in totaal contrast met wat ze nu al 3 films proberen te doen met Bond en werkt gewoon niet in deze incarnatie van het personage.
Over m'n tweede commentaar dan. Ze breken een personage af, desintegreren en deconstrueren z'n achtergrond, en bouwen het dan weer op. De Nolan-vergelijkingen met deze film zijn moeilijk te missen. Bardem is een Joker, een gevecht in een glazen kantoorgebouw in China, Bond is een wees, Bond heeft dezelfde character-arc als Wayne, zijn huis is een gelijkaardige manor, er is zelfs een Alfred.. De laatste act deed me ook constant véél te veel denken aan Straw Dogs (en misschien zelfs Offret?). Het is pijnlijk wanneer de leuke zelf-reflexiviteit die ik hierboven beschreef overgaat in cliché en 'rip-off'. Ik wil niet zeggen dat het hun intentie was om zaken te stelen maar het doet gewoon enorm af aan de impact van de film als alles waar je aan kan denken is dat een setpiece recht van ergens anders komt.
Na al dit gerant en geklaag wil ik nog even duidelijk maken dat ik zeker van de film genoten heb. Het feit dat ik veel van deze punten op kan brengen over een Bond franchise blockbuster is toch al iets positief. Het werkt misschien niet helemaal maar ze proberen te minste en het visuele aspect maakt onwaarschijnlijk veel van de fouten relatief onbelangrijk.