De digitale meter meet continu, enkele duizenden keren per seconde. Dat is ook nodig om deze tijden van sterke harmonische vervuiling het energieverbruik correct te kunnen berekenen. Deze afzonderlijke meetwaarden zullen via de, recentelijk aan de specificatie toegevoegde, lokale S1 poort ter beschikking van de gebruiker gesteld worden. Die kan hier een zogenaamd Non Intrusive Load Monitoring (NILM) systeem op aansluiten om afzonderlijke gebruikers te herkennen. De meetwaarden worden ook gesommeerd om via de lokale P1 poort iedere tien seconden een samenvatting van alle relevante parameters (vermogen, verbruikte energie, tellerstand) door te geven. De gebruiker kan hier een energiemonitoringsysteem (zonder NILM) of zijn domoticasysteem op aansluiten.
Deze momentele waarden worden niet bijgehouden op de meter. Enkel de verbruikte en geïnjecteerde energie wordt in twee registers geaccumuleerd ('tellerstanden') die, in principe, iedere vijftien minuten via de ingebouwde 4G modem naar de data broker worden verstuurd. Deze broker is een aparte, onafhankelijke entiteit die de netbeheerders hebben opgericht. De data in de database van deze broker is anoniem, in die zin dat ze enkel een uniek ID, de tellerstanden en de tijdstippen van de tellerstanden bevat. Aan welke gebruiker het unieke ID verbonden is weet enkel de gebruiker (*).
De gebruiker moet vervolgens aan iedereen die zijn data wil gebruiken het ID meedelen en expliciete goedkeuring geven dat deze de data bij de broker opgehaald mag worden. De koppeling tussen gebruiker en ID mag niet bij de data broker gebeuren. Dit om te vermijden dat bij een hack van de data broker traceerbare gegevens zouden lekken (of dat de broker de gegevens zou kunnen misbruiken). Er moeten dus al minstens twee systemen gehackt worden vooraleer er traceerbare data gelekt kan worden.
Wat er met de data gebeurt beslis je als gebruiker zelf. Zo zal het nog steeds mogelijk zijn de slimme meter als traditionele meter te gebruiken m.b.t. facturatie, bijv. omdat je niet wil dat de energieleverancier je gedetailleerde verbruiken kan inzien. Over de frequentie en het detail van de gecommuniceerde data beslis je zelf.
De netbeheerder daarentegen zal wel iedere 15 minuten de data mogen ontvangen, dit om haar taken als netbeheerder te kunnen uitvoeren en om dynamische beheer van het net mogelijk te maken (*).
Prosumenten (mensen met zonnepanelen) zullen, normaal gezien, een gegarandeerde optionele vrijstelling van 15 jaar ingaande op 2020 krijgen om de digitale meter als traditionele meter te mogen blijven gebruiken. Dit om hun investering in hun zonnepanelen te vrijwaren. Een steunmechanisme voor nieuwe installaties (eenmalige investeringssteun, al dan niet i.c.m. batterijopslag) wordt na de zomer geïntroduceerd.
De straling die door de 4G modem wordt gegeneerd is verwaarloosbaar. Er is een kleine burst iedere 15 minuten. Dat is minder dan een smartphone, die als je hem niet gebruikt toch nog om de minuut communiceert met de mast.
De plaatsing van de digitale meter is wel degelijk verplicht. Je kan hem niet weigeren. Wegens logistieke redenen gebeurt de invoer gefaseerd, waarbij prosumenten en nieuwbouw de eerste doelgroepen zijn. Gaandeweg wordt ze overal geplaatst. Tegen 2025 zouden zowat alle oude Ferrarismeters vervangen moeten zijn.
Het gaat overigens over een digitale meter, geen slimme meter. Het is niet omdat iets geconnecteerd is, dat het ook slim is. Het slimme aspect wordt volledig aan de klant en de vrije markt overgelaten. De digitale meter zal via zijn lokale poorten en de vrij verkiesbare frequentie van datacommunicatie naar energieleveranciers enkel slimme toepassingen toelaten. Het is aan de gebruiker om te kiezen of hij daar gebruik van wil maken.
(*) Ik moet nog het recente advies van de Privacycommissie eens nalezen om te zien of netbeheerder en/of gerechtelijke instanties toegang krijgen tot je data, ook al wil je dat niet. Voor dat laatste blijft een gerechtelijk verzoek normaal gezien nodig.