Edit: ik zie net dat je je post bewerkt hebt. Ik ben het grotendeels eens met de bewerkte versie van je post, maar heb mijn oorspronkelijke repliek op jouw oorspronkelijke dupliek laten staan en bewerkt.
Timmie zei:
Ik kan niet ontkennen dat commerciële motieven een rol spelen in het maken van een krant en dat is zo bij elke krant, veel meer dan vroeger is een krant nu een product. Net zoals het pakje boter dat je in de winkel koopt.
Dat is inderdaad niet zo'n gunstige evolutie en commerciële motieven mogen mijns inziens nooit de bovenhand nemen. Maar als je even terugkijkt in de tijd zie je ook dat het vroeger (voor de commercialisering van de krantensector) niet allemaal zo rooskleurig was. Toen de kranten in het verleden een ideologisch stempel hadden, werden er ook vaak feiten geminimaliseerd of opgeblazen. Louter om de ideologische achterban te paaien. Dat is ook een subjectieve vorm van nieuwsselectie. Net zoals er nu zaken worden 'sensationeler' worden voorgeteld om kranten te verkopen.
Daar ben ik het mee eens. Dat commerciële belangen een rol spelen is inderdaad niet meer dan normaal, maar zoals je zegt mogen ze niet primeren. Er zijn bepaalde 'kranten' die het daar niet altijd even nauw mee nemen (HLN bijvoorbeeld), maar die toch een groot lezerspubliek kunnen bereiken (en dus een niet geringe invloed uitoefenen).
Timmie zei:
Nu wordt het nieuws soms wat sensationeler voorgesteld om een krant extra te verkopen, vroeger werd het nieuws ideologisch gekleurd om de achterban te paaien. Het is nog steeds de lezer die mediakritisch moet zijn.
Hoewel ik zeker begrip kan opbrengen voor je standpunt, kan ik het daar niet volledig mee eens zijn. Het is té makkelijk om de verantwoordelijkheid integraal op de lezer (of kijker) af te schuiven. Als er iets is dat veel mensen juist niét zijn, is het wel mediakritisch. Er zijn voldoende 'journalisten' (als we ze zo mogen noemen) die zich daarvan bewust zijn en dat voor eigen doeleinden misbruiken.
Daarom hoeven we 'de journalistiek' nog niet met alle zonden Israëls te beladen, maar mijns inziens dragen journalisten toch minstens een deel van de verantwoordelijkheid, al is het maar omdat zij uiteindelijk zelf verantwoordelijk zijn voor hetgeen ze schrijven. Er zijn voldoende journalisten die aan een deontologische code adheren, maar het schijnt me toe dat er ook zijn die zich minder door morele principes gehinderd weten.
De lezer of kijker moet mediakritisch zijn, daarin heb je een punt. Alleen is dat makkelijker gezegd dan gedaan wanneer 'informeren', 'sensationalisme' en 'stemmingmakerij' met elkaar vermengd worden. Daar draagt de media volgens mij toch ook een deel van de verantwoordelijkheid.
Timmie zei:
Bovendien is dit proces wel een heel spectaculair voorbeeld. Iedereen heeft er de mond van volk. Het lokt lezers. Uiteraard ga je dan als krant meer focussen op zo'n proces. Maar onwaarheden worden er echt niet geschreven. Jij laat het precies uitschijnen alsof er voor elke 'eerlijke' journalist vijf anderen te vinden zijn die het spel niet eerlijk spelen. Ik denk dat ik met de hand op het hart kan zeggen dat elke journalist die in de rechtszaal zit een eerlijk verslag wil uitbrengen. De vraag of er zoveel aandacht aan besteed moet worden, is een andere. En die hangt zoals ik al zei samen met de boost voor de krantenoplages, hits op het internet en kijkcijfers. En je kan niet ontkennen dat dit proces eenieder van ons prikkelt en ons naar sites of kranten lokt.
Of die stijging van hits en oplagen een argument is om er meer aandacht aan te besteden is een andere zaak. Puur journalistiek gezien is dat geen valabel argument om het breder uit te smeren dan dat je bij een ander proces zou doen. Maar dan kom je opnieuw bij de commercialisering van de krantensector. En zonder winst, blijft je bedrijf niet bestaan en is er geen krant meer.
Dat je als krant of televisie gaat focussen op iets dat aandacht trekt is op zich niet verwonderlijk. Zoals je zegt kan men zich echter de vraag stellen hoever je daarin kan gaan: is het bijvoorbeeld werkelijk nodig om de uitlatingen van de ene minnaar over de andere in het lang en breed te publiceren?
Dat draagt werkelijk nergens bij tot het 'informeren', het is daarentegen puur sensationalisme. Wanneer dat dan nog eens de objectieve rechtsgang beïnvloedt omdat mensen (de volksjury) er door beïnvloed kunnen worden vind ik dat een brug te ver.
Vergeef me mijn scepticisme, maar ik ben er niet bij voorbaat van overtuigd dat
elke journalist zo objectief mogelijk wil berichten. Dat er voldoende zijn ben ik wel van overtuigd. Het is ook geenszins mijn bedoeling om kwaad te spreken over journalisten. In het verleden is echter al gebleken dat sommigen het niet zo nauw nemen met het 'informerend' aspect van hun bijdragen.
Ik verwijs hierbij naar het steekspel tussen
Joris Van der Aa en
Lars Bové. Los van de ware toedracht van de feiten maken twee journalisten hier elkaar zwart en betichten ze elkaar van een gebrekkige deontologie. Ik heb daar toch zo mijn vragen bij.
Timmie zei:
Waar je wel gelijk in hebt, is dat er steeds meer meningen in de krant staan i.p.v. feiten.
Maar daar zit de verklaring misschien in de steeds sneller wordende informatiestroom. De droge feiten op zich zijn niet meer genoeg om de lezer te lokken. Die zien of horen ze al op internet/tv/radio. Als krant moet je dan de dag erna nog steeds met iets nieuws op de proppen komen. En dan ga je vaak verder dan de feiten, wat uiteraard gevaren met zich meebrengt.
Hiermee komen we opnieuw terecht bij wat volgens mij één van de belangrijkste kernen van het probleem is: het zaligmakend aura dat veel mensen aan de media toedichten en dat ten dele door de media zelf gecultiveerd wordt. Dat zorgt ervoor dat de media beïnvloedend werkt, in dit geval op een zo objectief mogelijke rechtsgang. Dat is niet de schuld van de media, hoewel ook zij deels verantwoordelijkheid draagt (cfr. supra).
Dat er meningen en opiniestukken gepubliceerd worden is op zich niet laakbaar, alleen hebben veel mensen de neiging om van die meningen en opinies 'feiten' te maken en er 'autoriteit' aan toe te dichten. De zucht naar sensatie beïnvloedt bovendien het oordeel van velen.
Sommige journalisten daar juist handig op in, wat het mediakritisch zijn van het publiek aanzienlijk bemoeilijkt. Die journalisten dragen daar volgens mij dus zeker ook een verantwoordelijkheid in.
Daarmee wil ik niet zeggen dat 'de media' zich er ver vandaan moet houden, want ofschoon dat de objectieve rechtsgang alleen maar ten goede zou komen is dat nu eenmaal onmogelijk. Het kan m.i. echter geen kwaad om zich eens af te vragen wat voor invloed men eigenlijk heeft op de rechtsgang. Dat 'de media' tot een vierde machtspijler verworden is (naast rechterlijk, uitvoerend en wetgevend) wordt al langer dan vandaag gezegd. Misschien dat men zich ook eens over de potentiële gevolgen daarvan kan overdenken? (dat is niet bedoeld als verwijt)