De off-stem van Rachid somt de koosnaampjes op waarop hij al getrakteerd werd: zwarte aap, *****, bougnoul. Hij herinnert zich ook dat sommige kinderen in de basisschool niet met hem mochten spelen van hun mama. Racisme is niet altijd spectaculair, zegt hij, het zit 'm in kleine dingen: mensen die plots van je wegkijken op straat. Hij loopt een kledingafdeling van een warenhuis binnen en wordt nauwlettend in de gaten gehouden door het personeel. Hij heeft een donkere huid, dus hij is een risicoklant. Hij belt met een verhuurkantoor. Zodra hij zijn naam zegt, wordt ofwel de prijs opgedreven, ofwel, sorry, we hebben al te veel problemen gehad met vreemdelingen.
's Avonds proberen Rachid en twee vrienden een dancing binnen te raken. Blanke kleerkasten versperren de ingang. 'Zonder uitnodiging komen jullie er niet in.' Of: 'Zijn jullie lid?' Er komen twee blanke jongens naar buiten. Of zij lid zijn, vraagt Rachid. 'Lid? Nee', antwoorden ze verbaasd. Op een andere plaats wordt ze gezegd dat er enkel 'vast cliënteel' binnen mag. Aan een Vlaamse jongen die is buitengekomen vraagt Rachid of hij hier geregeld komt, de jongen schudt van nee. De off-stem van Rachid: we moeten vijf of zes discotheken doen om er één te vinden waar we binnen mogen. Racisme, zegt hij, is een ziekte in het hart van de mensen. De vriend van Rachid vertelt hoe vaak zijn papieren gecontroleerd worden door de politie. Eén keer vond een agent een werkkaart tussen zijn papieren. 'Amai,' zei die agent, 'een Marokkaan die werkt!'
Zowel de Franse als de Italiaanse regering telt een zwarte minister, op de koop toe zijn het vrouwen en zijn ze intelligent. De ene komt uit Frans-Guyana, de andere heeft een Congolese achtergrond. De eerste kreeg behalve scheldwoorden ook al een banaan naar haar hoofd geslingerd, de tweede is al uitgescholden voor 'aap', 'zoeloe' en volgens een parlementslid van de rechts-xenofobe Lega Nord verspreidt ze, als een kwalijk virus, 'tribale tradities'.
In mijn stamcafé hoorde ik Dieumerci Mbokani, Congolees voetballer, een aap genoemd worden die beter terug in zijn boom zou kruipen.
