Een harde schijf is een relatief erg traag opslagmedium. Daardoor loopt een harde schijf vaak vertraging op de gevraagde lees- en schrijf-opdrachten en verhoogt de wachtrij met opdrachten.
Data wordt op een harde schijf opgeslagen langs concentrische cirkels op een schijf. Deze schijf draait snel om zijn middelpunt en een lees- & schrijf-kop beweegt langs de straal van de schijf.
Een normale schijf (zonder NCQ) zal steeds de eerste opdracht uit de wachtrij behandelen. Wanneer die opdracht afgehandeld is, zal de schijf de eerstvolgende opdracht behandelen.
Met NCQ bevat de schijf logica die toelaat de opdrachten in de wachtrij te herordenen. De schijf herordent de opdrachten zodat de schijf de opdrachten met minst mogelijke bewegingen na elkaar uitgevoerd worden...
Als je dit leest, dan lijkt NCQ enkel voordelen te bieden. NCQ vereist echter dat de schijf wat "denk"werk moet verrichten. Hoewel dit denkwerk niet erg veel tijd vereist, moet je wel beseffen dat NCQ pas echt voordelen biedt wanneer de wachtrij lang wordt (met slechts 2 opdrachten in de wachtrij zal herordenen immers geen enkel voordeel bieden). In single-user systemen zijn er slechts zelden meer dan 2 opdrachten aanwezig in de wachtrij.
NCQ biedt dan ook voornamelijk voordelen in server (=multi-user) systemen. Denk ook maar niet dat de manier waarop jij je PC gebruikt dicht aanleunt bij de gebruikspatronen van servers. Het feit dat je meerdere toepassingen tegelijk openhebt zorgt namelijk niet voor dezelfde belasting als meerdere users die tegelijk eenzelfde harde schijf aanspreken.