At last! De derde Bourne-film draait nu wel al een tijdje, maar het was toch lang wachten op zijn Ultimatum. At last heb ik mij er ook aan blootgesteld. Een hele maand de kijkdrang onderdrukt omdat ik vreesde niet te kunnen volgen zonder alvorens de twee vorige delen mijn geheugen te hebben laten opfrissen. Ongegronde angst zo bleek achteraf.
De vorige delen moet je wel al eens gezien hebben, maar een fotografische reprint van zijn identiteit en suprematie is niet inevitabel. Integendeel, moet ik oordelen. De film is eerder een perfecte verfilming van één van mijn grootste ergernissen. 's Morgens in de bus (realiter op elk tijdstip) zie ik miljoenen wagens mijn zijde passeren. Hoeveel procent van dat transport zou broodnodig zijn? 20%? Feit is dat mensen zich belangrijk voelen als ze onderweg zijn. Als ze niet thuis zitten, moet het wel zijn omdat ze iets betekenen, omdat de keuze er is om zich te verplaatsen, omdat ze een doel hebben. Exact hetzelfde laat Greengrass gebeuren met Bourne. Onze kadet vliegt van Madrid naar Tanger en van Turijn naar New York. Het levert au fond bitterweinig op, maar zolang hij onderweg is, voelt hij en het publiek dat Bourne belangrijk is. Ondertussen voltrekt er zich een flashbackstructuur dat hem laat inzien wie hij is. Stopt het vluchten en reizen, dan stopt meteen ook het doel.
Damon zijn rol is totaal anders dan moderne vechtjassen zoals bijvoorbeeld gekonterfeit in 'The Transporter'. Damon is intelligent, meesterlijk in wat hij doet en inzonderheid integer. Bourne heeft spijt van wat hij doet, maar het is onontkoombaar wil hij zijn geschiedenis achterhalen. Damon doet dat fantastisch, gretig in de actiestukken en met de hand op het hart in de emotionelere scenes. Dezelfde beoordeling gaat op voor de rest van de cast. Noah Vosen had voor mijn part door Andy Garcia gespeeld mogen worden, al heb ik totaal niet te klagen over David Stratham. Maar de ster gaat toch naar de titelrol.
Ultimatum is een actiefilm, dus over naar die afdeling. Aiaiai..ik kreeg een paar Bay déja vu's. In de rustige stukken ging ik er mee in op. Het heeft iets in een film als deze, snedige montagetruccen gecombineerd met gezoom en gegolf. Jammer genoeg verandert Greengrass in een ADHD'er met een epilepsie-insult gecombineerd met keiharde Parkinson. Getuige van deze trieste aandoening is het gevecht tussen Bourne en Desh. Dat had volgens mij even goed een gevecht tussen Starscream en optimus Prime kunnen zijn. De carchases zijn zoals vanouds; rauw, ongegeneerd en dodelijk penetrerend. Toch zit de klasse in de spitsvondigheid en intelligentie van de actiemomenten. Bourne neemt nog gauw zijn toevlucht tot een gordel alvorens sideways gefucked te worden op de middenberm. Het draagt een pak bij aan de geloofwaardigheid. Daar waar Jason Statham zijn hoofd als kreukelzone zou gebruiken, komt het kwetsbare van Bourne weer boven (een formule die ook al succes had in de laatste Bond-film). Zo zit elk actiefragment en daarbij ook de hele film in elkaar: het is onmogelijk dat Bourne het geflikt zou krijgen, maar elke scene draagt een stempel van intelligentie en verklaarbaarheid waardoor alles geslikt wordt. En terecht, want dat is hoe actiefilms aangepakt moeten worden. Een enorme afwisseling wordt ook ten berde gebracht. Handguns, motoren, auto's, scooters, snipers, zelfs een McGuyvermoment kon niet ontbreken.
Naast de verschrikkelijke montage, was het emotionele moment in Tanger ook ongepast. Met een acteur als Damon moet er geen scene zijn waarin hij zijn geweten probeert te sussen. Je ziet dat aan zijn blik dat hij spijt heeft van zijn ravage, aan de manier waarop hij te werk gaat dat het niet doden om te doden is, ...
The Bourne Ultimatum is voor mij een gedroomde afsluiter van een heftige actietrilogie. Van geweldige acteerprestaties tot lucide ontsnappingsroutes en van moderne spionagetechnieken tot bloedstollende actieflarden; alles is gewoon aanwezig in deze film. Jammer dat de montage zo flitsend gemaakt is, dat is nu eenmaal niet mijn favoriete stijl. Het past bij de film zoals gezegd, maar de woeste manoeuvres tijdens de achtervolgingen kan ik niet door de vingers zien. Voor de rest: virtuoze spektakelcinema!