SpiRit zei:
ik zou wel is de wet rond zelfverdediging willen weten want da lijkt mij toch heel belangerijk om te weten en ik heb den indruk dat da ni zo'n simpele wet is.... iemand info?
toch aanvechten zou ik zo zeggen ze is percies ni deftig verlopen
ok, hier gaan we
Het is om te beginnen belangrijk om te weten wat de wet op noodweer precies is. Het is dus een rechtvaardigingsgrond, d.w.z. dat ge u wel schuldig maakt aan een strafbaar gesteld delict maar dat uw handeling gerechtvaardigd is, dit in tegenstelling tot een schulduitsluitingsgrond waar wordt gesteld dat ge wel een bepaald delict hebt gepleegd maar dat schuld van uw kant ontbreekt (vb ontoerekeningsvatbaarheid). Maar het zijn beide strafuitsluitingsgronden, er volgt dus geen vrijspraak maar wel een uitblijven van straf.
Noodweer gaat doorgaans door als het recht op zelfverdediging, en zoals de naam al zegt, men heeft alleen het recht om zichzelf te verdedigen, niet het recht om iemand te doden zoals sommige soms denken. Iemand doden kan soms wel noodzakelijk zijn om uzelf te verdedigen maar dan moet het dus ook wel noodzakelijk zijn (en dat is alleen maar in extreme omstandigheden) Ook iemand meppen verkopen omdat hij u uitscheld valt niet onder wettige zelfverdediging omdat men allen ze'n eigen en iemands ander zijn lijf mag beschermen (goederen vallen ook niet onder zelfverdediging, in Nederland wel)
Eer dat er sprake is van noodweer moet er voldaan zijn aan de volgende eisen:
- het moet een naar omstandigheden gerechtvaardigde reactie zijn: het mag dus alleen in een situatie gebruikt worden waarin daadwerkelijk bescherming door de politie zou zijn verleend indien die aanwezig was
- de eis van ogenblikkelijkheid: de aanval moet bestaan op het moment dat men zichzelf verdedigt. De enkele vrees om aangevallen rechtvaardigt nog niet de verdediging, en wraakacties vallen ook niet onder verdediging. De aanval mag dus ook niet al beëindigt zijn.
- de aanval dient wederrechtelijk te zijn: noodweer tegen noodweer is dus niet toegestaan. Ook zich verdedigen tegen de politie valt niet onder noodweer (tenzij het zeer extreem is)
- de verdediging dient noodzakelijk te zijn (subsidiariteitseis): men mag zich dus niet zomaar met geweld verdedigen wanneer men bijvoorbeeld ook gewoon kon weglopen of iets minder ingrijpends kon doen.
- de verdediging moet proportioneel zijn: iemand neerknallen die u een oorveeg geeft wordt doorgaans niet gezien als proportioneel
Ook mag er geen sprake zijn van culpa im causa: men mag zichzelf dus ook niet in een situatie brengen waarin men zichzelf zou moeten gaan verdedigen door bv gevechten en dergelijke uit te lokken.
Ook bestaat er nog het noodweer excess, daar kan sprake van zijn wanneer het proportionaliteits en subsidiariteits vereiste overschreden is maar dit het gevolg is van zware psychische stress.
Bv. een vrouw die wordt aangeraand en haar aanrander bewusteloos weet te slaan met een stomp voorwerp maar die onder invloed van paniek blijft slaan totdat de aanrander dood is. Dan is dit geen noodweer meer omdat dit een veel te hevige reactie zou zijn en er eigenlijk geen noodzaak meer zou bestaan om de aanrander dood te kloppen nadat hij bewusteloos is. Maar toch kan men dan nog een beroep doen op noodweer excess omdat men het die vrouw eigenlijk niet kan kwalijk nemen. Noodweer excess is dan wel geen rechtvaardigingsgrond maar een schulduitsluitingsgrond.
Dat is een beetje simpelweg de werking van het begrip wettige zelfverdediging