Transport en distributie is een eerder complexe aangelegenheid die meer is dan enkel 'de kabels' leggen. Veel kabels zijn er de laatste jaren overigens niet bijgekomen, er is zelfs al tientallen jaren een verbod op nieuwe hoogspanningskabels
.
Distributie valt uiteen in twee posten: transport (hoogspanning) en distributie (laagspanning, lokale verdeling). Het feit dat het zo duur is, is wegens de grote verantwoordelijkheden die de transport en distributienetbeheerders hebben. Klanten gaan er van uit dat de elektriciteit er altijd is, en als ze eens uitvalt moet het asap hersteld worden. Met zo'n groot en zeer sterk vertakt netwerk is dat iets wat dagdagelijks inspanning van veel personeel vraagt. Bovendien moet alle infrastructuur dubbel uitgevoerd zijn (redundantie) om de bevoorrading te verzekeren.
Daarnaast heeft transportnetbeheerder Elia ook de verantwoordelijk het evenwicht tussen vraag en aanbod van elektrische energie te vrijwaren. Omdat je energie niet kan opslaan vereist dit een continu ingrijpen op secondebasis en korter. Elia moet ook iedere dag day-ahead voorspellingen van verbruik maken (vereist veel gegevens, onder andere weersvoorspellingen), productiequota's schedulen en reservecapaciteit reserveren. Bovendien moet dit alles tegenwoordig in een Europese context gebeuren, dus in nauw overleg met de de operatoren uit onze buurlanden.
Vroeger was dit allemaal veel eenvoudiger. Distributienetten waren in handen van intercommunales en het stak vaak niet zo nauw dat de voorziening er eens een uurtje of twee uit lag. Tegenwoordig is de norm veel hoger.
De grootste toename van complexiteit komt echter door de hernieuwbare energie. Toen de mensen enkel afnemers van energie waren, was de planning nog relatief eenvoudig. Nu moet men rekening houden met eigen lokale energieproductie die vaak zeer snel en grillig varieert (een wolk voor de zon en de productie van zonnepanelen valt bijna op nul terug). Bovendien zorgt hernieuwbare energie voor grote energiestromen door Europa, bv van het nucleaire Frankrijk naar het hernieuwbare Duitsland, of omgekeerd.
Kortom, het in de lucht houden van onze elektriciteitsvoorziening vereist veel infrastructuur en vooral veel personeel. En dat is niet goedkoop.
En de 10% dividenduitkering die de gemeentes (die de aandeelhouders en bestuurders van onze distributienetbeheerders zijn) vereisen zal er ook wel voor iets tussen zitten
.
