Er is toch een een serieuze valse dichotomie tussen 'klassiek' opvoeden (gezag, 'kind moet leren luisteren') en 'modern' opvoeden (geen hierarchie, kind mag alles zelf kiezen).
Wij zitten in een situatie dat mijn schoonouders en schoonzus overduidelijk vinden dat we niet genoeg baas spelen over onze dochter. En we zitten eveneens in een situatie waarbij wij ons doodergeren aan onze buurvrouw die het opvoeden van haar kind klaarblijkelijk opgegeven heeft.
Voor ons is het niet zo belangrijk dat kinderen altijd braaf doen wat we zeggen zodra we ze iets vragen, wel dat ze op z'n minst luisteren. Mijn dochter van drieënhalf mag zeker tegen me in gaan als ze voelt dat wat we zeggen niet terecht is, en mag zeker in onderhandeling met ons gaan. Maar ze moet wel altijd bereid zijn om te luisteren, en geregeld zijn er natuurlijk non-negotiables zoals samen eten , op tijd slapen, en niet zomaar de meest onnozele kleercombinaties aandoen. Voor veel dingen gaat het bij ons eerder om de gevolgen uit te leggen. "Als je je trui nu niet aandoet, kan je straks koud hebben, dus ik leg ze hier alvast klaar". Ze is ondertussen oud genoeg dat ze het verband wel zelf kan leggen. Als ze dan effectief merkt dat ze het koud heeft, zal ze die trui wel zelf gaan aandoen. Wil ze niet flink eten, dan is het een onderhandeling over wat op haar bord ze nu nog op eet, en wat straks (geen namiddagkoekje of yoghurt als ze haar bord niet volledig opeet, soms laten we wel iets weg wat ze echt niet wil eten). Ik vind het belangrijk dat ze ook effectief de negatieve gevolgen van haar keuzes kan dragen, zodat ze steeds beter beseft dat keuzes gevolgen hebben.
Het belangrijkste is vooral dat ze ons niet negeert en gewoon verder haar ding doet. Veruit het meeste gehuil en conflict met onze dochter gaat over zij die compleet gefixeerd is op 1 ding dat ze wil doen en waarbij ze op geen enkele manier wil luisteren als we haar iets zeggen.
Want dat is dus hoe onze buurvrouw het doet: Een zesjarigkind zonder enige grenzen, gaat altijd en overal over de lijn, luistert totaal niet naar de moeder. Als de moeder ook buiten is, zegt ze soms zonder enige intonatie dingen als "rustig, Anna!" (fictieve naam), of "Niet op het terras van de buren gaan, Anna.", waarna ze zucht in onze richting met een blik van "kijk eens hoe hopeloos het met mijn kind is". Er is nooit een gevolg aan eenderwelke daad. Tot het kind effectief naar binnen moet om te slapen of eten. "Kom nu Anna" "NEE", "kom nu echt Anna" "NEEEE", "Nu moet je echt komen Anna" "NEEEEEE". Waarna ze haar kind oppakt, dat wild om zich heen spartelt en dingen zegt als "ik ga jou dood doen", en ze zwaar gillend verdwijnen naar binnen, met een moeder die verder gewoon zwijgt. Ze loopt in het weekend ook van 's ochtends vroeg tot 's avonds rond met koeken, snoep, chocoladerijstwafels, gesuikerde drankjes en andere boecht. (op één weekenddag zie ik haar soms letterlijk vijf zoete dingen eten).
Dat bestaat dan ook, en het heeft volgens mij allemaal niet zoveel met 'consequent' zijn te maken of 'gezag uitstralen'. Eerder dat je gewoon op een productieve manier met je kind leert communiceren. Altijd consequent dezelfde straf voor dezelfde daad is voor mij veel minder belangrijk dan dat je gewoon je kind situatie per situatie aanleert wanneer er ruimte voor eigen keuzes is en wanneer niet, dat je kind dat ook bij jou leert aanvoelen wanneer het 'van moeten' is. Dat heeft vaak veel minder met het gedrag zelf te maken dan met de omstandigheden: Soms ben je gewoon gehaast en moet het vooruit gaan, soms ben je heel vermoeid en laat je je kind wat meer toe. Als je kind gewoon leert aanvoelen wanneer er onderhandelingsruimte is en wanneer niet, gaat die daar volgens mij veel meer aan hebben dan als je probeert te blijven vasthouden aan een soort van strikt consequent handelen.