Archief - Waarom is de werkelijkheid ordelijk en niet chaotisch?

Naar aanleiding van een blogbericht dat ik heb gepost zou ik graag wat antwoorden weten op de volgende vraag: waarom beschouwen we de werkelijkheid als logisch, ordelijk en vanzelfsprekend terwijl de "werkelijke" werkelijkheid dat allesbehalve is? Er zijn dus twee werkelijkheiden: de eerste bouwen we voor onszelf op (bewust en onbewust) en de andere is er gewoon, onafhankelijk van de structuur van ons kenvermogen.

In eerste opzicht lijkt dit een onzinnige vraag, want er zal vast een noodzaak zijn verbonden aan dit feit. Evolutionair gezien zou het ook vreemd zijn als de structuur van ons kenvermogen chaotisch zou zijn. Maar ik wil graag dieper ingaan op de vraag hoe we de werkelijkheid als logisch, ordelijk en vanzelfsprekend beschouwen. In hoeverre mate speelt de opvoeding een rol en is er sprake van een "aangeboren" structuur waarmee we de werkelijkheid kunnen ordenen? Hebben neurologen daar al een antwoord op gevonden?

Dit is in zijn geheel een kwestie van onze menselijke perceptie. De "werkelijke werkelijkheid" is ook daadwerkelijk logisch en ordelijk, onze perceptie echter beïnvloedt door emoties en dergelijke geeft gewoon het gedacht dat alles onlogisch en onordelijk is.

Moesten we alles als pure chos waarnemen dan zouden we ook niets kunnen leren (want er zou nergens logica in te herkennen vallen). 't is dus een noodzaak voor intelligent leven.

We leren ook gemakkelijker wanneer we een iets dmv logica kunnen verklaren dan wanneer we feiten gaan klakkeloos van buiten leren zonder er iets van te snappen.
Om iets efficiënt te kunnen leren moet er dus logica in zitten. We kunnen ons hoofd vergelijken met een boekenrek: wanneer we de boeken logisch ordenen (vb per onderwerp of alfabetisch) gaan we ook vlugger de informatie terugvinden dan wanneer alle boeken random in het rek worden geplaatst.

TEFL zei:

Dit is in zijn geheel een kwestie van onze menselijke perceptie. De "werkelijke werkelijkheid" is ook daadwerkelijk logisch en ordelijk, onze perceptie echter beïnvloedt door emoties en dergelijke geeft gewoon het gedacht dat alles onlogisch en onordelijk is.

Klik om te vergroten...

Maar is die "werkelijke werkelijkheid" niet enkel logisch en orderlijk omdat wij deze zo denken? Nietzsche had heel goed aangetoond dat het waarheidsdenken sinds Plato een illusoire achtergrond had en dat we helemaal geen universele fundamenten konden leggen voor bijvoorbeeld de moraal. Daarom is iedere waarheid een door ons vervaardigde constructie om de werkelijkheid als zijnde zinloos en bandeloos te maskeren.

Daarnaast meen ik ook te zeggen dat onze perceptie voor een groot deel bepaald wordt door maatschappelijke conditionnering. In dat opzicht zijn we niet zo verschillend van de hond van Pavlov. Ik begrijp wel de noodzaak van een ordelijke redenering van de werkelijkheid, maar waarom zouden we dat vanzelfsprekend moeten vinden? Volgens mij gaat dat ook uit van de gedachte dat de mens een rationeel wezen is, maar is dat geen filosofisch-ideologisch project dat sinds Socrates van start gegaan is en de "logos" als maatstaf van ieder menselijk kennen en handelen wordt bepaald?

Avondland zei:

Maar is die "werkelijke werkelijkheid" niet enkel logisch en orderlijk omdat wij deze zo denken? Nietzsche had heel goed aangetoond dat het waarheidsdenken sinds Plato een illusoire achtergrond had en dat we helemaal geen universele fundamenten konden leggen voor bijvoorbeeld de moraal. Daarom is iedere waarheid een door ons vervaardigde constructie om de werkelijkheid als zijnde zinloos en bandeloos te maskeren.

Daarnaast meen ik ook te zeggen dat onze perceptie voor een groot deel bepaald wordt door maatschappelijke conditionnering. In dat opzicht zijn we niet zo verschillend van de hond van Pavlov. Ik begrijp wel de noodzaak van een ordelijke redenering van de werkelijkheid, maar waarom zouden we dat vanzelfsprekend moeten vinden? Volgens mij gaat dat ook uit van de gedachte dat de mens een rationeel wezen is, maar is dat geen filosofisch-ideologisch project dat sinds Socrates van start gegaan is en de "logos" als maatstaf van ieder menselijk kennen en handelen wordt bepaald?

Klik om te vergroten...

Logica en orde stammen vaak uit het feit dat we fenomenen in wiskundige formules en modellen kunnen gieten. Stellen dat deze modellen, die tot in de kleinste details overeenkomen met de observeerbare chemische en fysische processen van ons universum, niet meer dan smoke and mirrors zijn, is pertinent onwaar.

Je kunt stellen dat deze observeerbare werkelijkheid een product is van ons eigen beperkte denken. Tot op zekere hoogte is dat ook zo: net zoals het woord 'stoel' niet meer is dan een vaag gedefinieerd concept is dat bij afspraak verbonden is aan een bepaalde klasse zitmeubel, is ook een wiskundig gegeven als het getal '1' een arbitraire, door de mens bedachte notatie. Maar de onderliggende waarde ervan, hetgeen die notatie wilt weergeven, is simpelweg eigen aan ons universum.

En daarmee zijn we ook terug bij je beginpost: de werkelijkheid kan, althans gedeeltelijk, als logisch worden beschouwd omdat ze voldoet aan logische, wiskundige modellen. Zelfs chaos kan, via onder meer de thermodynamica en quantumfysica, worden weergegeven in op statistiek en wiskunde gebaseerde modellen worden gegoten.

TEFL zei:

Dit is in zijn geheel een kwestie van onze menselijke perceptie. De "werkelijke werkelijkheid" is ook daadwerkelijk logisch en ordelijk, onze perceptie echter beïnvloedt door emoties en dergelijke geeft gewoon het gedacht dat alles onlogisch en onordelijk is.

Klik om te vergroten...

Dat hangt er van af op welk niveau je logica specificeert. De werkelijkheid is causaal maar willekeurig. Een actie heeft steeds een oorzaak, maar de oorzaak is willekeurig. Ook de actie zelf kan compleet willekeurig zijn, maar valt wel steeds terug te wijzen aan een oorzaak. Een reden is er echter niet.

Ook op macro-vlak gaat deze stelling op. Bijna alle grote gebeurtenissen in het leven of in de geschiedenis van deze planeet hebben een puur willekeurige oorzaak of een toevallige samenloop van omstandigheden. Omdat mensen echter steeds een reden willen zoeken achter gebeurtenissen bouwen ze bepaalde stellingen op. Dit is vaak een onderdeel van een emotioneel aanvaardingsproces. Mensen kunnen niet rusten voor ze een verklaring hebben, ook al is er geen verklaring mogelijk.

Ik kan iedereen die interesse in dit topic heeft het boek 'The black swan' van Nassim Nicholas Taleb aanbevelen. Deze schrijver en wetenschapper legt uit hoe en waarom mensen simplistische verklaringen zoeken achter de ingrijpende maar willekeurige gebeurtenissen die ons leven beheersen.

Eerlijk? Dat wij bestaan is naar mijn mening puur toeval. We hebben géén reden van bestaan. In tegendeel, wij zijn een anomalie. We sterven omdat de natuur niet wil dat wij leven én wij trachten de dood voor te zijn, door ons voort te planten.

Was is het nut dat wij leven, hobbies hebben en een zin geven aan ons leven? Ah wel, in feite is dat nut gemaakt door humans and humans only. Als je de natuur zou vragen: Wil je dat mensen leven tot hun 20ste of hun 100ste dan zegt de natuur: Ik wil dat je niet bestaat. Sterf! Je hebt géén nut!

Je zou je als mens dan kunnen afvragen: Als ik ooit moet sterven en na de dood is er niets meer, waarom leef ik dan (ooit)? is het dan niet beter dat ik nooit bestaan zou hebben. Dan zou de natuur antwoorden: Inderdaad, je had beter nooit bestaan. Daaaag ...

Wij leven een leven en we amuseren ons, omdat WIJ DIT WILLEN. Maar buiten ons ego, is er niets of niemand die wil dat wij leven. Echter dit is alles dat we hebben. Al wat we kunnen doen is profiteren dat wij ooit eens een fractie van de tijd in leven zijn. Want eens voorbij is het gedaan.

Functie van de thalamus.

Brain mechanisms involved in processing unreal pe... [Neuroimage. 2008] - PubMed - NCBI

Silmarunya zei:

Logica en orde stammen vaak uit het feit dat we fenomenen in wiskundige formules en modellen kunnen gieten. Stellen dat deze modellen, die tot in de kleinste details overeenkomen met de observeerbare chemische en fysische processen van ons universum, niet meer dan smoke and mirrors zijn, is pertinent onwaar.

Je kunt stellen dat deze observeerbare werkelijkheid een product is van ons eigen beperkte denken. Tot op zekere hoogte is dat ook zo: net zoals het woord 'stoel' niet meer is dan een vaag gedefinieerd concept is dat bij afspraak verbonden is aan een bepaalde klasse zitmeubel, is ook een wiskundig gegeven als het getal '1' een arbitraire, door de mens bedachte notatie. Maar de onderliggende waarde ervan, hetgeen die notatie wilt weergeven, is simpelweg eigen aan ons universum.

En daarmee zijn we ook terug bij je beginpost: de werkelijkheid kan, althans gedeeltelijk, als logisch worden beschouwd omdat ze voldoet aan logische, wiskundige modellen. Zelfs chaos kan, via onder meer de thermodynamica en quantumfysica, worden weergegeven in op statistiek en wiskunde gebaseerde modellen worden gegoten.

Klik om te vergroten...

Ik geef je hierin gelijk op een zekere hoogte. De ordening die we maken in de kosmos is wellicht noodzakelijk. Dat we de fenomenale werkelijkheid als logisch beschouwen heeft te maken met verschillende factoren: onze kennis van de categorische gronden waarin we gewaarwordingen verstrikken, de mate waarin we kennis hebben van kenobjecten, de apriorische kenmerken van onze zintuigen, de on- en voorbewuste invloed op onze apperceptie, de invloed van het onbewuste op onze handelingen in het algemeen, ... Veel van deze zaken worden door opvoeding en scholing beïnvloed. Maar mij fascineert ook de rol van het onbewuste op onze werkelijkheidsbeleving. Dat is een van de zaken waardoor ik twijfel aan die vanzelfsprekendheid van de werkelijkheid. Kunnen al deze factoren wel in wiskundige modellen worden gegoten?

makila zei:

Eerlijk? Dat wij bestaan is naar mijn mening puur toeval. We hebben géén reden van bestaan. In tegendeel, wij zijn een anomalie. We sterven omdat de natuur niet wil dat wij leven én wij trachten de dood voor te zijn, door ons voort te planten.

Was is het nut dat wij leven, hobbies hebben en een zin geven aan ons leven? Ah wel, in feite is dat nut gemaakt door humans and humans only. Als je de natuur zou vragen: Wil je dat mensen leven tot hun 20ste of hun 100ste dan zegt de natuur: Ik wil dat je niet bestaat. Sterf! Je hebt géén nut!

Je zou je als mens dan kunnen afvragen: Als ik ooit moet sterven en na de dood is er niets meer, waarom leef ik dan (ooit)? is het dan niet beter dat ik nooit bestaan zou hebben. Dan zou de natuur antwoorden: Inderdaad, je had beter nooit bestaan. Daaaag ...

Wij leven een leven en we amuseren ons, omdat WIJ DIT WILLEN. Maar buiten ons ego, is er niets of niemand die wil dat wij leven. Echter dit is alles dat we hebben. Al wat we kunnen doen is profiteren dat wij ooit eens een fractie van de tijd in leven zijn. Want eens voorbij is het gedaan.

Klik om te vergroten...

Ik herinner me een rechtzaak waarbij een kind zijn ouders heeft aangeklaagd omdat hij tegen zijn wil in de wereld geworpen is. Het klinkt absurd, maar is geniaal. Hoe ik er zelf over denk? Het is onzinnig te vragen waarom we bestaan. Daar hoef ik geen tekeningetje bij te maken. De vraag is eerder: We bestaan, wat vangen we ermee aan totdat het mijn tijd is om er terug uitgeworpen te worden?

Het ego wil trouwens niet dat wij leven, we leven om dezelfde reden waarom dieren leven.

ooit mgs2 gespeeld? bekijk dit codec gesprek, alle twee de delen, best interessant.

Metal Gear Solid 2 - Full JFK/JD Codec Conversation Part 1 of 2 - YouTube